مدیر عامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران در اظهار نظری از متنوع سازی سبد سوختی کشور سخن گفته و اعلام کرده است که هیدروژن به عنوان یک سوخت پاک در کنار بنزین و سیانجی در سبد سوختی کشور قرار خواهد گرفت. جلیل سالاری با اشاره به ناترازی سوخت و افزایش مصرف در این بخش، تنوعبخشی سبد سوخت را ضروری خوانده است. اما اضافه شدن هیدروژن به سبد سوختی کشور چه الزاماتی دارد؟
مهراد عباد، عضو هیات نمایندگان اتاق تهران با اشاره به ورود سوخت های جدید و ارزان به سبد سوختی کشورها و افول کارایی سوخت های فسیلی، از ضرورت توجه به این انرژیها در ایران سخن گفت و پیش شرطهای ورود این انرژی ها به سبد سوختی کشور را برشمرد.
او با بیان اینکه«حدود 10 سال است که برخی کشورهای توسعه یافته دنیا و به نوعی شرکت های بزرگ حوزه انرژی و خودرو در جهان به این تکاپو افتاده اند که از انرژی هیدروژن استفاده بیشتری کنند» ادامه داد: انرژی هیدروژنی یکی از پاک ترین سوختی هایی است که تاکنون به صورت صنعتی در خودروها، قطار و کشتی و همچنین به عنوان سوخت صنایع فولاد و سیمان مورد استفاده قرار گرفته است. در چند سال گذشته، غول های نفتی نظیر شل و انی و همچنین برخی شرکت های خودروسازی، انجمنی را راه اندازی کرده اند که در گذار از انرژی های فسیلی به انرژی های نوین نظیر هیدروژن به یکدیگر کمک کنند.
او در ادامه به دو ترند بزرگ در حوزه انرژی اشاره کرد و گفت: یکی از این ترندها به موضوع هیدروژن اختصاص دارد و دیگری همجوشی هستهای، نقطه مقابل شکافت هستهای است که انرژی پاکی تولید میکند که ژاپن تولید انرژی از این همجوشی را آغاز کرده و در صنایع خود از آن استفاده می کند.
عباد گفت: با ورود این انرژی های جدید و ارزان از جمله هیدروژن به سبد سوختی کشورها، سوخت های فسیلی به تدریج کارایی و استفاده خود را از دست خواهند داد. در حال حاضر نیز بسیاری از کشورهای نفتی دنیا که توسعه یافته هم هستند، تحقیق و توسعه بیشتری را به این انرژی ها معطوف کرده اند که بتوانند از این انرژیهای پاک تر استفاده کنند. در ایران هم مسئولان ظاهرا به این مساله واقف شده اند که انرژیهای جدیدی در دنیا وجود دارد که به آن توجهی نشان نداده اند و ضرورت دارد که سیاستگذاران در این مقطع با پرهیز از بلندپروازی و شعارزدگی، ضعفها را مورد توجه قرار دهند تا بهرهگیری از ظرفیت های جدید در زمان نزدیکتری اتفاق بیفتد.
او با بیان اینکه «موضوع هیدروژن از سه منظر تولید، انتقال و استفاده قابل تحلیل است» ادامه داد: در حال حاضر تولید هیدروژن با اتکا به دو طریق در حال انجام است که یکی از این روشها از طریق سوزاندن گاز است و در این روش مقدار زیادی ناخالصی وارد هیدروژن میشود که انرژی تولید شده در بسیاری از موارد قابل استفاده نخواهد بود. نکته حائز اهمیت این که بیشتر هیدروژنی که در ایران تولید میشود به وسیله این روش است. روش دیگر، از طریق الکترولیز آب بوده و به جای سوختهای فسیلی از برق استفاده میشود که سوخت پاکی تولید میکند و به آن سوخت سبز اطلاق میشود. البته در ایران دولت وارد این حوزه نشده و تنها یک شرکت خصوصی به این روش هیدروژن تولید میکند.
عباد در ادامه به موضوع جابه جایی هیدروژن پرداخت و گفت: کشورهای توسعه یافته این سوخت را به صورت مایع جابه جا میکنند. اما متاسفانه بهره گیری از این روش در ایران به دلیل نبود تجهیزات و تکنولوژی امکان پذیر نیست. بنابراین شایسته است که سرمایهگذاری ها و عملیات تحقیق و توسعه به این سمت و سو سوق پیدا کند.
او همچنین الزاماتی را در مورد مصرف هیدروژن مطرح کرد و گفت: اگر قرار است شرکتهای فولادی و سیمانی به جای گاز از هیدروژن استفاده کنند باید تغییراتی را در خطوط تولید خود ایجاد کنند. همین تغییر نیز نیازمند تکنولوژی خاصی است که کشور ما در آن دچار ضعف است. بنابراین، چنانچه روابط بین المللی کشور بهبود پیدا کند و تحریم ها برطرف شود، شاید با وارد کردن این فناوریها و تکنولوژی بتوانیم در استفاده از این سوخت سبز چند قدم به پیش برداریم.
این عضو هیات نمایندگان اتاق تهران با اشاره به اینکه برخی کشورهای منطقه از جمله امارات و عربستان گام های بلندی در استفاده از این انرژی پاک برداشته اند، ادامه داد: کشور ما در این زمینه بسیار عقب بوده و تمرکز وزارت نفت همچنان به نفت معطوف است. در حالی که استفاده از مشتقات گاز ارزش افزوده بالایی برای کشور به همراه خواهد داشت. در عین حال لازم است که دانشگاههای ایران نیز به این دانش که با عنوان علم فوق سرد شناخته میشود، توجه نشان دهند تا فاصله ای که ایران با کشورهای منطقه و کشورهای پیشرفته دارد، هر چه زودتر پر شود.
