گروه هندی آدانی در سالهای اخیر به رغم اتهامات مالی فراوانی که علیهاش مطرح شده، به کار خودش در به دستگرفتن کنترل بنادر مختلف دنیا ادامه داده است. این گزارش توضیح میدهد که چطور رویکرد این گروه میتواند در جهت تقابل با مسیرهای تجاری چین باشد و منافع آمریکا، هند و متحدان آنها را تامین کند.
گروه آدانی متعلق به گوتام آدانی میلیاردر هندی طی سالهای اخیر به دلایل مختلف در تیتر یک اخبار ظاهر شده است. او مشهور است به اینکه بنادر مختلف دنیا را در کنترل میگیرد و آنها را به شیوه خودش اداره میکند و البته در این راه با دولتهایی مثل آمریکا و اسراییل همکاری نزدیک دارد. یکی از اخیرترین مواردی که نام آدانی در موضوع کنترل بنادر مطرح شد، به دست گرفتن کنترل بندر حیفا در اسراییل و قرار دادن آن در مسیر یک کریدور اقتصادی بود که طبق برنامه میتوانست هند را از طریق عربستان سعودی، امارات متحده عربی و اردن به اسراییل و اروپا متصل کند. گروه آدانی پیشتر با پرداخت ۱.۲ میلیارد دلار در ماه ژوئیه ۲۰۲۲ میلادی اداره بندر حیفا را در دست گرفته بود و این روند، پنج سال به طول انجامیده بود. بندر حیفا در ساحل دریای مدیترانه قرار دارد و گروه آدانی در مشارکت با گروه اسرائیلی گدو (فعال در زمینه لجستیک و مواد شیمیایی) توانست در مناقصه آن برنده شود.
این کریدور که در برخی مسیرهایش چندان بهصرفه به نظر نمیرسید با تبلیغات رسانهای زیاد از طرف آمریکا معرفی شد و به نظر میرسید که کشورهای مهم غرب آسیا مثل ایران و ترکیه از آن کنار گذاشته شدهاند؛ هرچند که در اصل این کریدور قرار بود راهی برای دور زدن پروژههای چین باشد. با این حال، جنگ غزه باعث شد کاسه و کوزههای این برنامه و به خصوص موضوع بندر حیفا به هم بریزد چون اگر امنیت در کار نباشد، کریدوری نیز در کار نخواهد بود. درواقع بعد از وقوع جنگ غزه سهام شرکت آدانی چهار درصد به همین دلیل سقوط کرد. حیفا دومین بندر بزرگ اسراییل در زمینه حمل و نقل کانتینری و بزرگترین بندر آن در زمینه کشتیهای تفریحی بوده؛ مواردی که به دنبال جنگ غزه به دلیل ناامنی موضوعیت خود را از دست دادند. با این حال، گروه آدانی روی خرید املاک در بندر حیفا هم سرمایهگذاری زیادی کرده و بنابراین ممکن است در آینده از روشهای سرمایهگذاری دیگری برای سودآوری خود نیز استفاده کند.
اما گوتام آدانی دقیقاً چهکار میکند؟ او به همراه موکش آمبانی (از گروه ریلاینسِ هند) مشهورترین و بینالمللیترین تاجران و کارآفرینان هندی هستند. با این حال، نام گروه آدانی در سالهای اخیر با رسواییهای مختلفی هم همراه شده است و احتمالاً معروفترین تیتری که درباره گوتام آدانی زده شده این است: «مردی که ظرف یک روز ۲۵ میلیارد دلار از ثروتش کم شد.» این رسوایی مربوط به حساب و کتابهای اشتباه و ارائه آمار غلط در مورد عملکرد گروه آدانی بود و ضربه شدیدی به این گروه زد.
با این حال، گروه آدانی همچنان دارد به پیش میتازد. اخیراً گروه آدانی اعلام کرد که اداره بندر کلمبو در سریلانکا را به دست گرفته و در این راه سرمایه ۵۵۳ میلیون دلاری آمریکا را نیز جذب کرده است. بر این اساس، گروه مالی توسعه بینالمللی آمریکا که به نام دیافسی شناخته میشود و به دنبال مقابله با قدرتگیری چین به خصوص در منطقه آسیا و اقیانوسیه است، این سرمایه را تامین خواهد کرد.
داراییهای چین در سریلانکا شامل یک قرارداد ۹۹ ساله است که در سال ۲۰۱۷ میلادی برای اداره بندر هامبانتوتا به امضا رسید. حالا پروژه آدانی میتواند راهی مهم برای تقابل با سرمایهگذاری چین باشد؛ آن هم پس از اینکه انتقاداتی در رسانهها درباره میزان خودمختاری چین در اداره آن بندر مطرح شد. بندر کلمبو مدتهاست که در وضعیت بدی به سر میبرد و خود سریلانکا هم که عملاً اقتصادی ورشکسته به شمار میآید. سریلانکا به دلیل درگیرشدن در یک بحران بدهی بزرگ، دچار ورشکستگی شد و بندر کلمبو که در موقعیت استراتژیک خوبی قرار دارد از این بابت بهشدت ضربه دید.
گوتام آدانی با آمریکا روابط خوبی دارد و از آن مهمتر اینکه قدرتمندترین چهره در هند به شمار میآید و میتواند مزیتهای زیادی برای آمریکا داشته باشد. او مناسبات بسیار نزدیکی با نارندرا مودی نخست وزیر هند دارد و آدانی و مودی هردو طرفدار اتحاد با آمریکا هستند. با این حال، سرمایهگذاری دیافسی دارد در شرایطی صورت میگیرد که گروه آدانی درگیر رسوایی بزرگ بوده است؛ همان جریانی که باعث کاهش ۲۵ میلیارد دلاری ثروت گوتام آدانی شد. ماجرا به ماه ژانویه گذشته برمیگردد؛ زمانی که شرکت هیندنبرگ که یک شرکت تحقیقات سرمایهگذاری آمریکایی است، گروه آدانی را به کلاهبرداریهای گسترده مالی متهم کرد که شامل ارائه اطلاعات نادرست مالیاتی و مداخله در ارقام میشد. آدانی این اتهامات را رد کرد ولی دامنه اتهامات زیاد بود و تاثیر منفی روی موقعیت آدانی و همچنین صنعت مالی هند به صورت کلی گذاشت.
اخیراً کارن آدانی فرزند گوتام آدانی که مدیرعامل بنادر و مناطق ویژه اقتصادی در گروه آدانی است تمرکز زیادی روی موضوع بندر کلمبو داشته است و تلویحاً به این نکته اشاره کرده که جامعه بینالمللی هنوز به رغم اتهامات مطرحشده دارد با گروه آدانی همکاری میکند. این در حالی است که در میان تمام این رسواییها و چالشها، گروه آدانی مجبور شد بندری را که میخواست در میانمار اداره کند بفروشد و البته آن را با قیمتی بسیار پایین (سی میلیون دلار) واگذار کند. پس اوضاع برای آنها خیلی هم خوب نبوده است.
اما جالب اینجاست که گروه آدانی در میانه این رسوایی حتی بسته مالی ۳.۵ میلیارد دلاری از ده بانک بینالمللی را نیز به خودش اختصاص داده که حاکی از حمایت خاصی از این گروه است. در ماه اوت گذشته، گروه آدانی اعلام کرد که یک شرکت سیمانسازی هندی معروف به نام صنایع سانگی را خریده است. این موضوع هم باعث شد سهام گروه آدانی در ماههای اخیر بالا برود. گروه آدانی همچنین برای جلب اعتماد جهانی تلاش کرده که وارد بخش انرژی سبز شود و به همین جهت چهار میلیارد دلار در صنعت هیدروژن سبز سرمایهگذاری کرده است.
این دستاورد برای شرکتی که اتهامات جدی مالی به آن وارد شده است عجیب است. پس از انتشار گزارش هیندنبرگ، سهام شرکت آدانی سقوط وحشتناکی داشت و بسیاری از قراردادهای قریبالوقوع آن هم لغو شدند. آژانسهای رتبهبندی اعتباری به شدت رتبه گروه آدانی را کاهش دادند و ثروت خود آدانی هم از ۱۲۰ میلیارد دلار بهشدت کاهش پیدا کرد و به ۶۱ میلیارد دلار رسید!
اما این هم تمام ماجرا نبود. در ماه اوت، شرکت دِلویت که پیشتر حسابرس بنادر آدانی بود به دلیل همین اتهامات از همکاری با گروه آدانی صرفنظر کرد. دلویت اعلام کرد که عدم تشکیل کمیسیونی برای تحقیق مستقل درباره اتهامات مالی هیندنبرگ و وجود ایرادهای زیاد در حسابهای گروه آدانی علت این تصمیمگیری بوده است.
در ماه اکتبر فایننشال تایمز گزارش داد که گروه آدانی به صورت تعمدی هزینه سوخت را بالاتر از حد معمول به مشتریان ارائه داده و کلاه میلیونها مشتری را برداشته است. گروه آدانی این اتهام را هم رد کرد. در همان ماه، تلویزیون دهلی نو که گوتام آدانی از مدتی پیش سهامدار اصلیاش شده بود اعلام کرد که دچار کاهش ۵۱ درصدی سود شده است. همچنین برخی سرمایهگذاران اماراتی سهام خود را در این گروه واگذار کردند.
با وجود تمام این مسائل، حمایت دولت نارندرا مودی، دولت جو بایدن و دولت بنیامین نتانیاهو از گروه آدانی به شکل بیوقفهای در این دوران ادامه داشته است. گوتام آدانی دوست نزدیک نارندرا مودی است و هردوی آنها اهل ایالت گجرات هستند. گفته میشود آدانی برای پروازهای نخست وزیر هند هواپیماهای شخصی خودش را میفرستد. در عین حال سرمایهگذاریهای خاصی که او انجام میدهد گاهی به نام دولت هند نوشته میشود.
اما فعلاً موضوعی که گروه آدانی و منافعش را در خطر قرار داده، جنگ غزه است. بخش بنادر در گروه آدانی اعلام کرده که آماده است با توجه به هر شرایط موجود در بندر حیفا، برنامهریزیهای جدیدی برای فعالیت خود ارائه دهد. این گروه حتی سعی کرده در بیانیههای عمومی خود به این نکته اشاره کند که بندر حیفا در شمال اسراییل است و با جنوب اسراییل که مرکز درگیری با فلسطینیان بوده فاصله دارد.
آویناش گوراکشار رئیس بخش تحقیقات در بیمه پروفیتمار در خصوص فعالیت گروه آدانی در بندر حیفا میگوید: «ماههایی که در پیش رو داریم حتماً چالشهای زیادی را برای بنادر آدانی به همراه خواهد داشت و علاوه بر موضوع ناامنی، مسئله فراز و نشیبها در قیمت سوخت هم روی آن تاثیر خواهد گذاشت.»
بنا به گفته کارن آدانی فرزند گوتام آدانی، این گروه قصد دارد سرمایهگذاریهای بندری خود را در کشورهای دیگری مثل بنگلادش، ویتنام، تانزانیا و نقاط دیگر هم به سرانجام برساند و این روند را به سود اقتصاد هند قلمداد میکند. از آنجا که گوتام آدانی خودش به وضوح علیه چین صحبت میکند، به نظر میرسد سرمایهگذاری در کشورهای نامبرده هم به نوعی نمایندگی آمریکا در مقابله با سرمایهگذاریهای چین در این کشورها باشد. اگر طبق پیشبینی گروه آدانی، چین مجبور باشد بنا بر ملاحظات اقتصادی مختلف در تصمیمگیریهای خود در احداث زیرساختها در مناطق مختلف در مسیر جاده ابریشم جدید صرفنظر کند، گروه آدانی به عنوان رقیب آماده است که با حمایت آمریکا در این زمینه وارد شود.
منبع: آیندهنگر