روابط هند و آمریکا چه خواهد شد؟

ماجراهای یک قتل

همین چند هفته پیش بود که جاستین ترودو، نخست‌وزیر کانادا به پارلمان اعلام کرد مقامات امنیتی این کشور توانسته‌اند ارتباطی میان قتل هاردیپ سینگ نیجار، فعال کاناداییِ سیک و دولت هند پیدا کنند. از آن روز به بعد، ارتباط بدی که میان هند و کانادا حاکم بود، بدتر شده است. این مسئله به قدر کافی جدی و مهم به نظر می‌آید، اما حالا پرسش بزرگ‌تر این است که چه بر سر روابط هند با آمریکا می‌آید؟ هند یکی از بزرگ‌ترین غول‌های آسیایی است که روابط خوبی با آمریکا دارد و به همین دلیل، پیوند این کشور با آمریکا، از اهمیتی ویژه برخوردار است. به این ترتیب، پرسش اصلی این است که چه بر سر این دوستی مهم می‌آید؟

بسیاری از تحلیل‌گران در هند بر این باورند که آمریکا، ترودو را در وضعیتی پرخطر، به حال خودش رها کرده است. اتهاماتی که ترودو به هند وارد کرد، بسیار سنگین بود اما آمریکا واکنش مشخصی در این زمینه نداشت و صرفاً گفت امیدواریم ترودو دلایل محکم و روشنی برای این اتهامات داشته باشد. به این ترتیب به نظر می‌رسد قرار نیست به نخست‌وزیر کانادا کمکی کنند. به عبارت ساده‌تر، دولت بایدن ظاهراً خیلی این اتهامات را باور ندارد یا نمی‌خواهد باور کند. تنها اقدام آمریکا در مورد هند این بود که از دولت این کشور درخواست کرد با کانادایی‌ها همکاری کنند تا بتوانند تحقیقات خودشان را در رابطه با این قتل کامل کنند.

نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند به محض اینکه پیام همتای کانادایی‌اش را در همان روز نخست دریافت کرد، واکنشی خشمگینانه نشان داد. موضع هند مشخص است: این کشور همه چیز را تکذیب کرده و تاکید دارد که کاری به نیجار نداشته است. بسیاری از مردم هند، نیجار را فردی تروریست می‌دانستند که با دولت هند همسو نیست. اتفاقاً همین ناهمسویی، باعث شده بسیاری از جمله دولت کانادا، نسبت به دولت هند بدبین باشند و آن را مقصر این قتل بدانند. البته بررسی‌های تاریخی نشان می‌دهد دولت هند پیش‌تر اقدام به ترور افرادی کرده که به همان فرقه نیجار تعلق داشته‌اند.

برخی از دیگر تحلیل‌گران می‌گویند کانادا آنقدر هم که مدافعان هند تصور می‌کنند، منزوی نشده و هنوز از حمایت‌هایی برخوردار است. تعدادی از آن‌ها می‌گویند واقعاً اسنادی جمع‌آوری شده که نشان می‌دهد دولت هند در این ماجرا دست داشته و نکته جالب توجه اینجاست که ظاهراً مقامات امنیتی و اطلاعاتی در آمریکا کمک کرده‌اند تا کانادا بتواند این اطلاعات را جمع‌آوری کند. به این ترتیب کانادا آن‌قدر هم که تصور می‌شد، دور از نظر آمریکا نبوده و همچنان از حمایت این غول جهانی برخوردار بوده است.

*هند، غرب را دست‌کم گرفت

هند احتمالاً قدرت غرب را دستِ کم گرفته و تصور می‌کرده از حمایت دوست آمریکایی‌اش برخوردار خواهد بود. شاید هم هندی‌ها تصور می‌کرده‌اند که می‌توانند فضا را مه‌آلود و مبهم کنند تا مشخص نشود در این ماجرا دخیل بوده‌اند. آنچه به صورت قطعی می‌توان به آن اشاره کرد این است که هند دوستان و دشمنان خود را در این ماجرا دست‌کم گرفته و برآورد دقیقی از رابطه و دوستیِ آمریکا و کانادا نداشته است. ظاهراً دو کشور در زمینه مسائل امنیتی و اطلاعاتی، کاملاً با هم مشارکت دارند و هر عملیاتی را در این زمینه‌های مشترک، با هم پیش می‌برند. از آن‌جا که مسئله سیک‌های هندی هم از اهمیتی ویژه برخوردار است، آمریکایی‌ها مشارکت بیشتری با کانادایی‌ها کرده‌اند.

هند معتقد است کانادا فضای زیادی به جدایی‌طلبان هندی داده و نیجار هم یکی از همین افراد بوده است. آن‌ها بارها از کانادا درخواست کرده بودند که به این افراد فضا و فرصت فعالیت ندهد. از آن‌جا که کانادا در این زمینه با هند همراه نشده، هندی‌ها خودشان دست به کار شده‌اند و این رهبران جدایی‌طلب را در کشورهای دیگر به قتل رسانده‌اند. به هر حال، زنجیره‌ای از خشونت آغاز شده که در کشورهای غربی پیش می‌رود و می‌تواند برای آن‌ها دردسرساز شود. شاید در حال حاضر روابط هند و آمریکا شکراب شود اما در نهایت احتمالاً غرب باید با هندی‌ها همسو شود تا امنیت را برای خودش داشته باشد.

اگر واقعاً مشخص شود هند در ماجرای قتل نیجار دست داشته، قطعاً فضا برای مودی ملتهب خواهد شد و روی روابط مودی با بایدن اثر خواهد گذاشت؛ اما بی‌تردید غرب هم نمی‌تواند به مسیر سابق خود ادامه دهد و این درس را گرفته که نمی‌تواند به جدایی‌طلبانِ کشورهای دیگر نظیر هند، در خاک خودش بها بدهد. در غیراینصورت، باید هزینه‌هایی را پرداخت کند، هزینه‌هایی مثل افزایش ناامنی و راه افتادن موجی از خشونت که اکنون شاهد آن هستیم.

منبع: اکونومیست/ آینده‌نگر