پدیده النینو نوعی پدیده آبوهوایی است که از تغییرات اقلیمی و گرمایش زمین ناشی شده و اکنون هیچ کشوری از گزند آن در امان نیست. اکونومیست میگوید در این شرایط تنها راهکار برای همه کشورها، ایجاد زیرساختهایی برای آمادگی جهت مقابله با بحران است.
تغییرات آبوهوایی همه کشورهای جهان را به نوعی با خود درگیر کرده است. طوفان و سیل از جمله رویدادهایی است که این روزها اکثر کشورها خودشان را برایش آماده میکنند. آتشسوزی هم از دیگر پدیدههایی بود که در ماههای اخیر خبرهای زیادی درباره آن شنیدیم. در تابستانی که گذشت، به ندرت روزی بدون خبری از آبوهوای وخیم سپری میشد. هر روز، گوشهای از جهان دچار بحران آبوهوایی میشد و عدهای را به کام مرگ میکشاند. هوا همیشه در حال رکوردشکنی است اما افزایش دمای اخیر و گرمای شدید امسال، نگرانیها و ترسهایی را در میان همه مردم جهان ایجاد کرده است. در این بین، آنچه زیاد میشنویم، نام یک پدیده مهم آبوهوایی است: النینو! نوعی الگوی آبوهوایی که از افزایش دما بهویژه در سطح اقیانوسها حاصل شده و سوغاتیاش، بحرانهای اقلیمی در همه کشورهای جهان است.
بررسیها نشان میدهند سال 2023 گرمترین سال جهان در تمامی تاریخ بوده و احتمال میرود سال 2024 از این هم گرمتر شود چرا که قرار است دمای هوا باز هم افزایش پیدا کند. همه این رکوردشکنیها از دوران پیش از صنعتی شدن در جهان سابقه نداشته است. برخی از مناطق استوایی با این پدیده النینو، باید در انتظار سیلهای ویرانگر باشند. برخی دیگر از مناطق هم تنها بهرهشان از این ماجرا، خشکسالی است که نگرانیهایی را درباره تامین مواد غذایی و همچنین شیوع بیماریها ایجاد میکند. با این حال، هنوز روی بد این پدیده را ندیدهایم و موقعیتهای بدتر در انتظار هستند. اکنون بهترین فرصت برای ایجاد آمادگی است تا بتوانیم در هر جای دنیا که هستیم با این پدیده و تغییرات حاصل از آن مقابله کنیم.
هیچکس در امان نیست
طبق پیشبینیهایی که تاکنون صورت گرفته، پدیده النینو که در گذشته هم بارها رخ داده، قرار است به شدیدترین حالت ممکن رخ دهد. آخرین باری که جهان این پدیده را تجربه کرد در فاصله سالهای 2014 تا 2016 بود. در آن زمان، آنقدر اوضاع برای کشورهای مختلف جهان سخت شد که ناچار شدند با هم متحد شوند و فکری برای مقابله با تغییرات اقلیمی کنند. خشکسالی در کشورهای جنوب آفریقا، منجر به کاهش سطح تولید مواد غذایی شد، گفته میشود میزان تولید مواد غذایی در این منطقه طی آن دوران به پایینترین میزان خود در تاریخ 20 سالهاش رسید. در اندونزی شاهد آتشسوزیهای سهمگینی بودیم که تا آن زمان سابقه نداشت. در آمریکای جنوبی هم به دلیل افزایش گرما و همچنین افزایش شرجی، بیماریهای جدید شایع شدند که بدترین آنها ویروس زیکا بود، ویروسی که طی 65 سال گذشته سابقه نداشته به مردم حمله کند.
از آنجا که این روزها همه مردم در همه کشورهای جهان به نوعی در حال تجربه گرمای هوا هستند، انتظار میرود که النینو این بار بسیار سخت و شدید باشد. در زمستان احتمالاً شاهد بدترین شکلهای النینو خواهیم بود. با این حال، همین حالا هم شاهد وخامت اوضاع در زمینه تولید محصولاتی نظیر برنج هستیم. هند به قدری با مشکل کمبود برنج ناشی از تغییرات اقلیمی روبهرو شده که به ناچار، محدودیتهایی برای صادرات شکل خاصی از برنج خود قرار داده است. بهعلاوه، قیمت برنج در همه نقاط جهان افزایش یافته است.
بسیاری از نهادهای حقوق بشری نسبت به تهدیدهای این پدیده برای امنیت غذایی و بهداشت جهانی هشدار دادهاند. بیماریهایی نظیر سل و مالاریا در این دوران شایعتر خواهند شد. جنوب شرق آسیا هم هوای خشکتر و گرمتری را تجربه خواهد کرد. آتشسوزیها هم بیشتر و بیشتر خواهند شد. تنها کاری که اکنون از دستمان برمیآید این است که خودمان را برای مقابله با این پدیده آماده کنیم. هرچند نمیتوان به طور دقیق پیشبینی کرد که چه اتفاقی رخ خواهد داد اما به صورت کلی میتواند به الگویی دست یافت که برای ایجاد آمادگی، کمککننده است.
ایجاد زیرساختهای مناسب برای مقابله با تغییرات آبوهوایی و همچنین بهرهبرداری درست از منابع آبی، مهمترین مسئلهای است که میتواند آمادگی را برای همه ایجاد کند. بهعلاوه، باید بخشها و ستادهایی برای مدیریت بحران ایجاد شود که همگی آمادگی داشته باشند در شرایط اضطراری کمک کنند. تلاش برای پیشبینی بهتر هم از دیگر مواردی است که نهادها در کشورهای مختلف باید در مورد آن با هم همکاری کنند تا جلوی بروز بحرانهای جدی را بگیرد. روی همه رفته، هیچ کشوری از پدیده النینو در امان نخواهد ماند، تنها راه اکنون، ایجاد آمادگی است.
منبع: اکونومیست/ آیندهنگر