یکی از مهمترین خبرهایی که هندیها این روزها دنبال میکنند، خبرهای مربوط به گاتام آدانی، میلیاردر هندی و صاحب گروه آدانی است. این شرکت ورشکسته شده و دهها هندی بیکار شدهاند. از این بحران چه میدانید؟
ترجمه: نسیم بنایی، آینده نگر/ اکونومیست
گاتام آدانی نامی آشنا برای افرادی است که میلیاردرهای جهان را دنبال میکنند. این میلیاردر هندی، سال 1998 ربوده شد و سپس گفته شد در ازای پرداخت میلیاردها دلار، آزاد خواهد شد. در سال 2008، وقتی به هتل بزرگ تاجمحل در بمبئی رفته بود، مورد حملهای تروریستی واقع شد و کل شب، خودش را در یک زیرزمین مخفی کرد. اما از همه اینها عبور کرد. حالا دچار مشکلی جدید شدهاست. این بار، مشکل مربوط به خودش نیست، بلکه مربوط به مجموعهای است که با نام خودش، مدیریت میکند. طی یک هفته، نیمی از ارزش شرکت او در بازار از دست رفتهاست. این ارزش معادل 108 میلیارد دلار بودهاست.
مجموعه تحت مدیریت آدانی به صورت جدی دچار مشکل شدهاست. برخی از شرکتهایی که زیرمجموعه آدانی هستند، بازدهی بسیار پایینی را طی یک هفته تجربه کردهاند. آدانی، سال 2023 را به عنوان سومین میلیاردر جهان آغاز کرده بود. او بخش زیادی از داراییهای جهان را در اختیار داشت. اما روز اول فوریه بود که ناگهان شرکت آدانی به شکلی جدی، زمین خورد. او یکی از غولهای بزرگ هند به شمار میآید و بلندپروازیهای بسیاری داشته. ظاهرا سرمایهدار هندی ناگهان به خاک سیاه نشست.
ماجرا از آمریکا در روز 24 فوریه آغاز شد. شرکتی در آمریکا انگشت اتهامش را به سوی مجموعه آدانی دراز کرد. آنها در گزارشی با جزییات میگفتند مجموعه آدانی سهام خود را در بازار سهام دستکاری میکند. علاوه بر آن، چندین شیطنت مالی دیگر هم دارد. هدف از همه این اقدامات، افزایش ارزش شرکت آدانی بوده اما حالا دست آنها رو شدهاست. اما شرکت آدانی خیلی زود همه این اتهامات را رد کرد. نکته اینجاست که تکذیبیه در بسیاری از مواقع بیفایده است. هند میگوید به شکلی حسابشده و دقیق مورد حمله آمریکاییها واقع شده و همه اینها دروغی است تا یکی از مهمترین شرکتهای هندی فلج شود. اما این حرفها عملا نمیتواند گروه آدانی را از ورشکستگی برهاند.
*بحران آدانی
در ابتدا آدانی تصور میکرد با همین تکذیبیه کارش راه میافتد و میتواند از مخمصه فرار کند. اما با گذشتن چند روز، متوجه شد که قضیه جدیتر از این حرفهاست. طولی نکشید که آدانی شاهد معامله کمتر از قیمت سهام شرکتش در بازار سرمایه شد. هرچند در تمام مدت تلاش کرد از طریق صحبت کردن با سرمایهگذاران شرکت، وضعیت را مدیریت کند اما عملا موفق نشد. این خانواده در هند در حال فروپاشی است و کاری از آدانی بر نمیآید.
در این مدت، گزارشهایی که شرکتها و نهادهای مختلف ارائه کردهاند، مدام وضعیت را برای شرکت آدانی بدتر کردهاست. برای مثال بلومبرگ از گزارشی از بانک کردیت سوئیس خبر داد که به دنبال آن شاهد ریزش سهام گروه آدانی در بازار بودیم. این بانک از وامهای آدانی پردهبرداری کرده بود و در نتیجه وضعیت را برای این شرکت بدتر کرد. همین مسئله به تنهایی باعث شد ارزش سهام شرکت آدانی فقط در یک روز، ریزش 30 درصدی را تجربه کند.
هنوز نمیدانیم چه اتفاقی در ادامه رخ خواهد داد. به هر حال سرمایهگذاران مجموعه آدانی در همه نقاط دنیا، دچار نوعی آشفتگی شدهاند. مشکلات برای مجموعه آدانی از زمان همهگیری کرونا و جنگ روسیه و اوکراین آغاز شده بود. اما این اتفاقی که اخیرا رخ داد، ضربه آخر را به مجموعه آدانی وارد کرد. البته پیشبینی میشد که شرکت آدانی در فاصله سال 2023 تا 2027، بیش از 50 میلیارد دلار صرف سرمایهگذاریها کند و ساختمانهای جدیدی بسازد. اما حالا با توجه به اتفاقاتی که رخ داده، مسیر تمامی این پیشبینیها هم تغییر کردهاست.
در مورد شرکت آدانی، میتوان با قاطعیت گفت که شانس سرمایهگذاران خارجی فعلا از دست رفتهاست. اما شاید مدیریت این شرکت بتواند دوباره سرمایهگذاران هندی را با کمک دولت، جذب کند و از سرمایههای آنها برای حفظ شرکت، بهره بگیرد. قصه آدانی و شرکتش هنوز به پایان نرسیده و شاید برگهای جدیدی در مورد آن رو شود. اما تا همین حالا هم میتوان گفت که وضعیت پیچیده شده و اوضاع برای شرکت آدانی خوب نیست.