شاید با جوشاندن سرکه نتوانیم ویروس کرونا را از بین ببریم، اما محققان مطالعهای را بر همین اساس انجام دادهاند که ما را به نتیجهای دقیقتر میرساند: هوای اسیدی، ویروس کرونا را از بین میبرد.
ترجمه: نسیم بنایی، آینده نگر/ اکونومیست
گرچه پزشکی علمی و مدرن تمام جغرافیای جهان را طی قرون اخیر دربر گرفتهاست، هنوز هم میتوان از باورهای درمانی سنتی استفادههای فراوانی کرد. این باورها در هر کشور و فرهنگ رنگوبوی خاصی به خود میگیرند و گرچه در بسیاری از مبانی شباهت زیادی به هم دارند، به لحاظ دسترسی به مواد مختلف تفاوتهایی را هم رقم میزنند. این باورها اینبار سراغ کرونایی رفتهاند که اخیراً با موج جدیدی از شیوع همراه شدهاست.
در کشور چین، یکی از نشانههای فهمیدن این مسئله که یک بیماری تنفسی در حال شیوع است، رشد فروش سرکه است. در طب سنتی چین این عقیده وجود دارد که در صورت جوشاندن سرکه، بخارهایی که سرشار از اسید استیک هستند هوا را از آلودگیهایی پاک میکنند که عامل ایجاد سرفه در افراد هستند. این باور تا حدی حقیقت دارد. به طور قطع یکی از راههای مناسب برای از بین بردن خطر ویروسهایی حاضر در هوا، مانند ویروس سارس-کو-2 که عامل بیماری کووید-19 است، اسیدی کردن قطرات مایعی است که آنها را با خود حمل میکنند.
با اینحال، تامار کوهن از موسسه فناوری فدرال سوییس و توماس پیتر از موسسه فناوری زوریخ، به این نتیجه رسیدهاند که این کار را تنها در صورتی میتوان به شکلی موفقیتآمیز انجام داد که از اسیدی قویتر از استیک استفاده کنیم، مثلاً اسید نیتریک. آنها در مطالعه اخیر خود به این مشاهده رسیدهاند که با ورود اسید نیتریک به قطره مایع، محیط برای ویروس غیرقابل زیست میشود.
کوهن و پیتر و همکارانشان روی سیالات شناور گوناگونی آزمایش کردهاند که شباهت زیادی به قطرات طبیعی حامل ویروس دارند، یعنی به قطرات سیالی که از ریه خارج میشود یا ناشی از مخاط بینی است. هدف آنها از این مطالعه یافتن این نکته است که برای متوقف کردن فعالیت گونههای ویروسی، محیط تا چه حدی باید اسیدی باشد. یکی دیگر از مسائلی که آنها مورد توجه قرار دادهاند، احتمال ورود ذرات اسید نیتریک به فضای داخل این قطرات سیال است.
مرحله بعدی مطالعه آنها، بررسی تاثیری است که هوای سرشار از اسید نیتریک روی ویروسهای شناور در هوا میگذارد. البته به دلیل مقررات ایمنی زیستی، آنها امکان اجرای این مرحله را نداشتند و به جای آن از یک مدل کامپیوتری مبتنی بر نتایجی که جمعآوری کردهبودند، استفاده کردند.
*ایده مبارزه با کرونا
مدل کامپیوتری در مورد ویروس آنفلوانزا این نتیجه را نشان داد که هوای معمولی اتاق پیشاپیش برای این ویروس خطرناک و مضر است. ویروس آنفلوانزا طی چند دقیقه در معرض این هوا از بین میرود. با اینحال، ویروس سارس-کو-2، نیازمند مسیری دشوارتر است. این ویروس در هوای عادی اتاق میتواند تا چند روز فعال باقی بماند. البته نمیتوان گفت این ویروس شکستناپذیر است. اگر میزان اسیدی بودن هوا را به شکل قابل توجهی افزایش دهیم، قطرات مایع تبدیل به تله مرگباری برای این ویروس میشود. حالا شاید به ایده جذابی رسیده باشیم. با تزریق اسید نیتریک در هوای ساختمان از طریق سیستم تهویه، این امکان وجود دارد که بنابر مدل کامپیوتری، احتمال بیمار شدن افراد 1000 برابر کاهش پیدا کند.
البته در صورت اجرای این ایده، افراد باید اسیدی قوی را استنشاق کنند که البته میتواند خطرناک نباشد. غلظت لازم اسید برای از بین بردن ویروس سارس-کو-2 یک دهم سطح ایمن قانونی غلظت اسید برای محیطهای کاری در آمریکا و اروپا است.
البته حتی با دانستن این مسئله هم باید دید که آیا افراد حاضر هستند به بهار استنشاق هوای اسیدی، از خود برابر بیماری ویروسی محافظت کنند یا خیر. البته یکی از نتایج روشن این کار این است که بدانیم بهتر است در ساختمانهایی مانند موزه و کتابخانه ماسک بزنیم، زیرا در این ساختمانها با چیزهایی روبهرو هستیم که از هوای اسیدی آسیب میبینند و بهتر است میزان اسیدی بودن آنها، نه افزایش، بلکه کاهش پیدا کند.