در شرایطی که همه بازارها روزهای پر سودی را پشت سر می گذارند، بازار سرمایه رو به افول است

ماه سرخ

 

بازار سهام در بهمن‌‌‌‌‌‌ماه سال‌جاری، روزهای بسیار پرنوسانی را تجربه کرد. شاخص‌کل بورس طی یک‌‌‌‌‌‌ماه اخیر، رکوردهای عجیبی را به‌ثبت رسانده است، به‌طوری‌که نماگر اصلی بازار، طی یک‌‌‌‌‌‌ماه مذکور، بازدهی منفی ۲۲/ ۹‌درصدی را به‌ثبت رسانده است. این میزان، از دی‌‌‌‌‌‌ماه سال‌۹۹ بی‌‌‌‌‌‌سابقه بوده‌است. البته، رشد ۱۱ماهه شاخص‌کل بورس تهران ۱۵/ ۱۲‌درصد مثبت بوده‌است. همچنین میزان خروج پول حقیقی از بازار سهام، ۹هزار و ۱۱۹میلیارد‌تومان بوده‌ که این میزان از خروج پول نیز رکورد ۲۵ماهه را شکسته و از دی ماه ۹۹ بی‌‌‌‌‌‌سابقه بوده‌است. بی‌ثباتی در تصمیم‌گیری‌های سیاسی و اقتصادی در کشور، سطح نااطمینانی‌‌‌‌‌‌ها را به‌شدت افزایش داده و با وجود انتظارات تورمی و افزایش نرخ دلار همچنان بازارهای موازی در کانون توجهات است. به‌نظر می‌رسد بازار، منتظر یک خبر بسیار مثبت در راستای ثبات اقتصادی است تا از فرصت افزایش نرخ دلار به نفع خود بهره برده و از فضای رکودی کنونی‌ خارج شود.

بورس تهران پس از ثبت بازدهی مثبت در سه ماه متوالی قبل، بهمن ماه را با روند نزولی شدیدی آغاز کرد؛ به‌طوری که نماگر اصلی بازار در بهمن‌‌‌‌‌‌ماه با افت منفی 22/ 9‌درصدی همراه شد. طی ماه مورد اشاره، علاوه‌بر ریسک بالایی که بودجه‌1402 و شرایط سیاسی اقتصادی کشور بر بازار سهام تحمیل کرده بود، دخالت‌های شورای‌رقابت نیز در تشدید روند نزولی بورس پس از فتح سقف یک‌میلیون و 600هزار واحد در اواخر دی‌‌‌‌‌‌ماه، تاثیر بسزایی داشت. نامه‌‌‌‌‌‌ها و دستورالعمل‌های شورای‌رقابت و دخالت‌های آنها در بازار خودرو، موجب شد تا سطح شفافیت در قیمت‌گذاری محصولات خودرویی کاهش یابد، به‌همین‌دلیل‌ بازار سهام در بهمن‌‌‌‌‌‌ماه به‌شدت تحت‌تاثیر نااطمینانی‌‌‌‌‌‌ها درخصوص عرضه خودرو در بورس‌کالا و شفافیت در قیمت‌گذاری محصولات خودرویی قرارگرفته و کلیت بازار را با خود همراه کرد. در پایان هفته سوم بهمن‌‌‌‌‌‌ماه، خبرهایی درخصوص حمایت تیم اقتصادی دولت از عرضه خودرو در بورس‌کالا منتشر شد؛ با این وجود بورس تهران نتوانست مسیر خود را تغییر دهد. در هفته آخر بهمن‌‌‌‌‌‌ماه، بازار روند رنجی را در پیش گرفت، به‌طوری‌که  با وجود حمایت از عرضه خودرو در بورس‌کالا همچنان بازار به ریسک‌های اقتصادی ناشی از سیاست مالی دولت در بودجه‌1402، توجه می‌کرد. همچنین ارزش معاملات نیز روندی نزولی را طی یک‌‌‌‌‌‌ماه اخیر درپیش گرفته بود، به‌طوری‌که  بازار با رکود عمیقی به لحاظ ارزش معاملات و حجم معاملات همراه شده‌است. در اواخر هفته گذشته نیز خبرهایی درخصوص حذف نرخ خوراک 7هزار‌تومانی برای پتروشیمی به گوش می‌رسید، اما هنوز درخصوص نحوه قیمت‌گذاری نرخ گاز صنایع تصمیم درستی اتخاذ نشده‌است. به‌نظر می‌رسد بازار منتظر یک خبر خوب است و تازمانی‌که فضای اقتصادی حاکم بر بورس به ثبات نرسد، نمی‌توان انتظار داشت که بازار سهام نیز با رشد همراه شود. نکته قابل‌توجه‌‌‌‌‌‌تر اینکه بازار ارز نیز به خبرهای ضد‌ونقیض درخصوص برجام دیگر واکنش نداده و قیمت اسکناس آمریکایی در بازار آزاد همچنان رکوردشکنی می‌کند. بورس تهران نیز تاکنون به روند صعودی دلار واکنش خاصی نشان نداده است؛ گویا فعالان بازار سهام به ریسک‌های موجود در اقتصاد، وزن بیش‌‌‌‌‌‌تری داده و در این شرایط به سختی به این بازار اطمینان می‌کنند.

بورس تهران آخرین روز معاملاتی بهمن‌‌‌‌‌‌ماه را با خروج 253میلیارد‌تومانی سرمایه حقیقی به پایان رساند. این نوزدهمین روز متوالی است که بازار با خروج پول حقیقی همراه شده‌است، اما روند نزولی خروج پول، طی هفته گذشته نشان می‌دهد که سرعت خروج پول حقیقی از بازار به‌شدت کاهش یافته و روند حرکتی شاخص‌کل نیز حاکی از آن است که قدرت فروشندگان به‌شدت رو به افول است. ارزش معاملات خرد نیز 2هزار و 350میلیارد‌تومان بوده که به سطح 5روز اخیر رسیده و کمی بهبود یافته‌است.

ارزش معاملات طی بهمن ماه سال‌جاری روند نزولی را درپیش گرفته‌است، به‌طوری‌که  ارزش معاملات در ابتدای بهمن ماه از 6هزار و 341میلیارد‌تومان به 2هزار و 350میلیارد‌تومان رسیده و این امر نمایانگر رکود شدید در بازار سرمایه است. همچنین ارزش معاملات طی بهمن‌‌‌‌‌‌ماه سال‌جاری، به زیر سطح 2هزار‌میلیارد‌ تومان نیز نفوذ کرده و کم‌‌‌‌‌‌ترین مقدار ارزش معاملات بهمن نیز‌ هزار و 818میلیارد ‌تومان بوده‌است. از طرفی میانگین ارزش معاملات خرد طی ماه‌جاری، 3هزار و 500میلیارد ‌تومان بوده و این در حالی است که میانگین ارزش معاملات خرد در ماه گذشته، 5هزار و 750میلیارد‌تومان بوده‌است.

در حال‌حاضر بازار سهام با نااطمینانی‌‌‌‌‌‌های بالایی همراه شده‌است. از طرفی خبرهای ضد‌ونقیض منتشرشده درخصوص حذف نرخ خوراک 7هزار‌تومانی برای پتروشیمی‌‌‌‌‌‌ها از بودجه‌1402 و عدم‌شفاف‌سازی درخصوص نحوه قیمت‌گذاری جدید نرخ خوراک و سوخت صنایع، همچنین اما و اگرها و گمانه‌‌‌‌‌‌زنی‌‌‌‌‌‌ها درخصوص مقاومت فولادمبارکه و سایر صنایع برای عرضه ارز صادراتی خود با نرخ دلار نیمایی، سطح بی‌ثباتی را در بازار سرمایه افزایش داده‌است. همچنین عدم‌ثبات سیاسی و افزایش فشارها و تحریم‌ها از سوی غرب، موجب‌شده‌است تا آینده بازار با ابهامات فراوانی همراه شود؛ به‌طوری که انتظارات از افزایش نرخ دلار، موجب عدم‌توجه به بورس شده‌است. بازار سهام تا زمانی‌که با یک خبر مثبت مواجه نشده و شرایط اقتصادی و متغیرهای تاثیرگذار بر بورس به ثبات نرسند، نمی‌تواند رشد پایدار و چشمگیری را تجربه کند.