با بهسازی بافت فرسوده

زلزله تهران به فاجعه قرن تبدیل نمی شود

زلزله ای با قدرت بیش از 7 ریشتر در جنوب ترکیه به وقوع پیوست. اکنون 3 کشور ترکیه، سوریه و عراق با فجایع ناشی از این زلزله دست و پنجه نرم می کنند. هم چنین دیگر در دیگر کشورهای زلزله خیز از جمله ایران، امکان وقوع زلزله ای با این قدرت و ابعاد فاجعه آمیز آن مورد توجه قرار گرفته است.

 مهدی چمران، رییس شورای اسلامی شهر تهران در نشست این شورا زلزله تهران را فاجعه قرن دانست و بر لزوم مقاوم سازی تاکید کرد. هم چنین علی بیت اللهی، مدیر بخش مرکز زلزله شناسی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی گفت: «اگر ساخت و ساز در تهران و باقی شهر‌ها اصولی و درست انجام شود، تصویر زلزله تهران چندان وحشتناک نخواهد بود».

بررسی ها نشان می دهد ریسک زلزله در تهران، در منطقه های ۱۰، ۱۲، ۱۴، ۱۵،  ۱۶، ۱۸، ۱۹ و ۲۰ به دلیل جمعیت زیاد و بافت فرسوده آسیب های زلزله گسترده خواهد بود. به گفته مهدی زارع، استاد پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله، از ۲۲ منطقه شهرداری تهران، هشت منطقه پرجمعیت ترین مناطق تهران هستند که در برخی مناطق، جمعیت دقیقاً در آسیب پذیرترین نقاط متمرکز شده است.

۱۰ منطقه از ۲۲ منطقه در شهر بزرگ تهران از جمله مناطق شماره ۷، ۸، ۱۰، ۱۱، ۱۲، ۱۴، ۱۵، ۱۶، ۱۷ و ۲۰ آسیب پذیری بالاتری را نشان می دهند و نیمه جنوبی شهر نسبت به نیمه شمالی ریسک بیشتری دارد. با این حال میزان خطر در مناطق دیگر، به ویژه قسمت های شمال غربی را (مانند بخش هایی از مناطق  ۵ و ۲۲) نباید دستکم گرفت. این نواحی محل عبور گسل شمال تهران و همچنین در حال گسترش و توسعه سریع شهری است.

 از مهم ترین بخش های آسیب پذیر در وقوع زلزله هایی با قدرت بیش از 4 درصد در شهرهایی مثل تهران، بافت فرسوده است. به گفته مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری، اکنون 15 درصد از جمعیت تهران در بافت فرسوده زندگی می کنند. محمد آیینی در گفت وگو با فارس از فرسودگی 5 درصد از فضای شهری تهران گفته است و اینکه 1.5 میلیون نفر از جمعیت پایتخت در این 5 درصد سکونت ندارند. به گفته مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری، 50 درصد از بافت فرسوده در تهران نوسازی شده است و 50 درصد باقی مانده معادل 2.5 درصد از فضای خالص شهری است که نوسازی و بهسازی نشده است.

افزایش سرمایه گذاری بخش خصوصی در صنعت ساختمان و افزایش صدور پروانه های ساختمانی، از جمله عوامل موثر در نوسازی و بهسازی بافت فرسوده است. تازه ترین آمار بانک مرکزی نشان می دهد در سه ماهه دوم سال 1401،  تنها در شهر تهران 1.7 هزار فقره پروانه ساختمانی در مناطق شهری صادر شده است که نسبت به مدت زمان مشابه در سال گذشته 2.6 درصد بیشتر است. با این وجود در کل مناطق شهری کشور 25.6 هزار فقره پروانه ساختمانی صادر شده که 7.1- درصد نسبت به عملکرد سال گذشته کاهش یافته است. هم چنین سرمایه گذاری بخش خصوصی در ساختمان های جدید در مناطق شهری 30.3 درصد بیشتر شده است. در سه ماهه نخست امسال سرمایه گذاری بخش خصوصی در ساختمان های تکمیل شده کل کشور 80 درصد بیشتر شده بود. اما در تهران سرمایه گذاری بخش خصوصی با وجود افزایش صدور پروانه های ساختمانی 1.6- درصد کاهش یافته است.