چرا میزبانی جام جهانی می‌تواند برای برخی کشورها ایده بدی باشد

آیا برگزاری جام جهانی برای قطر کار درستی بود؟

میزبانی جام جهانی از نظر گردشگری، تجارت خارجی، مشاغل و پتانسیل توسعه جدید، مورد توجه گسترده کشور میزبان است. اما این می‌تواند هزینه زیادی داشته باشد. برای جام جهانی 2022 قطر، که از 20 نوامبر تا 18 دسامبر برگزار می‌شود، دولت حدود 229 میلیارد دلار هزینه می‌کند که آن را به گران‌ترین جام جهانی تبدیل کرده است.

این میزان، پنج برابر مبلغ 48.63 میلیارد دلاری است که برای رویدادهای تعیین‌کننده برتری فوتبال ملی از سال 1990 تا 2018 هزینه شده است. جام‌های جهانی هر چهار سال یک بار برگزار می‌شود. اما ممکن است نقاط منفی قابل توجهی برای کشور میزبان داشته باشد. هزینه‌های بیش از حد برای زیرساخت‌ها و استادیوم‌ها باعث شده است که برخی از میزبانان بدهی زیادی داشته باشند و پس از پایان جام جهانی فوتبال، ساخت‌وسازهایی که کاربرد چندانی ندارند، باقی بمانند. ارائه پیشنهاد میزبانی جام جهانی می‌تواند یک فرآیند ده‌ساله باشد. یک کشور باید پیشنهادی ارائه دهد که شامل فهرستی از دلایل منطقی بودن آن برای هیئت حاکمه بین‌المللی فوتبال و همچنین اینکه چگونه به هدف خود برای بهبود گستره جهانی این ورزش خدمت می‌کند، ارائه کند.

این سازمان پیشنهادها را از دو دسته اصلی امتیاز می‌دهد: زیرساختی و تجاری. 9 معیار بر اساس سطوح مختلف اهمیت سنجیده می‌شوند که استادیوم‌ها مهم‌ترین آن‌ها در نظر گرفته می‌شوند. معافیت‌های مالیاتی یکی دیگر از ملاحظات مهم است زیرا دولت‌های محلی استادیوم‌ها و مکان‌های مربوط به جام جهانی را به مناطق معاف از مالیات تبدیل می‌کنند. سه عنصر پولساز اصلی فیفا از درآمد پخش، فروش بلیت و بازاریابی است که همه به سازمان تعلق می‌گیرد. همچنین بودجه ای را برای کشورهای میزبان برای پوشش عملیات کلی مسابقات اختصاص می‌دهد. برای سال 2022، فیفا حدود 1.7 میلیارد دلار از جمله 440 میلیون دلار جایزه کل تیم‌ها را به قطر پرداخت کرد. انتظار می‌رود جام جهانی 2022 قطر 4.7 میلیارد دلار درآمد داشته باشد.

کشورهای میزبان برای ایجاد درآمد به تأثیر اقتصادی ناشی از مسابقات متکی هستند و تأثیرات اقتصادی کوتاه مدت و بلندمدت دارد. افزایش توریسم، اقامت در هتل، ایجاد شغل و هزینه‌های بالاتر از حد متوسط ​​در رستوران‌ها و مشاغل محلی نمونه‌هایی از شاخص‌های اقتصادی کوتاه‌مدت هستند. اما برخی از کشورهای میزبان که زیرساخت‌ها یا استادیوم‌های لازم برای حمایت از بزرگ‌ترین تورنمنت فوتبال جهان را ندارند، بدهی‌های هنگفتی را متحمل می‌شوند و پس از پایان مسابقات با ساختارهای به اصطلاح «فیل سفید» باقی می‌مانند.

برزیل را در نظر بگیرید: هزینه جام جهانی 2014 در آنجا افزایش پیدا کرد زیرا این کشور به ساخت جاده‌ها، خطوط ترانزیت، استادیوم‌ها و هتل‌های جدید نیاز داشت. برآوردها حاکی از آن است که 11.6 میلیارد دلار برای آن مسابقات هزینه شده است. اما اکنون، استادیوم مانه گارینچا در برازیلیا، که برای ساخت آن حدود یک میلیارد دلار هزینه شده است، به عنوان انبار اتوبوس استفاده می‌شود. در همین حال، معترضان هم از فیفا و هم از مقامات دولتی محلی انتقاد کردند و گفتند که بودجه بهتر است برای خدمات اجتماعی مردم به جای استادیوم‌های فوتبال هزینه می‌شد.

از سوی دیگر، قطر بیش از یک دهه را صرف آماده‌سازی برای مسابقات سال 2022 کرده است و حدود 500 میلیون دلار در هفته برای سرعت بخشیدن به تولید هزینه کرده است. با این حال، حضور در صحنه جهانی اتهامات فساد مالی را نیز آشکار کرده و روند انتخاب فیفا را زیر سوال برده است. در سال 2015، 41 مقام فیفا به اتهامات رشوه‌خواری، اختلاس، کلاه‌برداری و پولشویی متهم شدند.

علاوه بر این، در سال 2016، عفو بین‌الملل برای اولین بار موارد متعددی از نقض حقوق بشر را گزارش کرد که ناشی از فشاری بود که این کشور برای رسیدن به ضرب‌الاجل سال 2022 تحت آن قرار داشت. حدود 1.7 میلیون کارگر مهاجر 90 درصد از کل نیروی کار در قطر را تشکیل می‌دهند و حدودا همه آنها دستمزد کمتری دریافت می‌کردند و در شرایط زندگی و کار پایین‌تر از حد استاندارد بودند. با این وجود، میزبانی جام جهانی فوتبال به عنوان یک افتخار تلقی می‌شود زیرا فوتبال با بیش از 5 میلیارد طرفدار محبوب‌ترین ورزش جهان است. این افتخار نصیب آمریکا، کانادا و مکزیک می‌شود که باهم میزبان جام جهانی بعدی در سال 2026 خواهند بود. آمریکا که میزبان جام جهانی 1994 بود، با جذب بیش از 3.5 میلیون هوادار به عنوان موفق‌ترین مسابقات بوده است. بی‌شک میزبانی این بازی‌ها برای برخی کشورها می‌تواند ایده بدی باشد و تیترهای منفی فیفا برخی را نسبت به این رویداد بدبین کرده است. اما تاریخ نشان می‌دهد که هواداران همچنان با امیدها و آرزوها برای قهرمانی کشورشان در جام جهانی این مراسم را همراهی خواهند کرد.