در سه ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۱ صنعت خودرو و قطعه ۴/ ۳۷ درصد کمتر از مدت مشابه سال قبل زیان دادهاند.
گزارش آبان ماه تولید صنعتی شرکتهای بورسی که توسط پژوهشکده پولی و بانکی منتشر شده حاکی از آن است که خودروسازان در این ماه از رشد تیراژ قابل توجهی برخوردار بودند؛ به طوری که افزایش تولید محصولات خودرویی، مانع از افت جدی شاخص تولید کل صنعت شده است. اما نکته دیگر در این گزارش مربوط به میزان زیان دهی خودروسازان است. با توجه به صورتهای مالی شرکتهای بورسی خودرو، پژوهشکده پولی و بانکی در گزارش خود تاکید دارد خودروسازها در سه ماهه و شش ماهه ابتدایی سال جاری به میزان قابل توجهی زیان کمتری نسبت به مدت مشابه سال قبل داشته اند.
«گزارش ماهانه تولید صنعتی با استفاده از مطالعات شرکتهای بورسی» به طور ماهانه از طرف پژوهشکده پولی و بانکی منتشر میشود و به اطلاعات صنایع مختلف که در بورس حضور دارند میپردازد. آن طورکه گزارش آبانماه نشان میدهد در سه ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۱ صنعت خودرو و قطعه ۴/ ۳۷ درصد کمتر از مدت مشابه سال قبل زیان دادهاند. این رقم برای مدت ششماهه ابتدایی سال سیر نزولی قابلتوجهی داشته است. از ابتدای سال تا پایان شهریورماه میزان زیاندهی خودروسازان نسبت به مدت مشابه سال ۱۴۰۰ حدود ۸۵درصد کمتر بوده است. شاید بتوان علت این موضوع را زیان افسارگسیخته خودروسازان در سال ۱۴۰۰ دانست. زیان خودروسازان و قطعهسازان در سال گذشته حدودا ۳۰درصد بیشتر از سال ۹۹ بوده است. بنابراین با توجه به بالا بودن میزان زیان سال گذشته تا حدی روند نزولی زیاندهی در ۱۴۰۱ قابلدرک است. از طرف دیگر امسال با هدف کاهش ضرر تولید، عرضه خودرو در بورس کالا آغاز شد. خودروسازان توانستند با عرضه محصولات خود در بورس کالا با قیمتی بین قیمت کارخانه و قیمت بازار دستکم برای بخشی از محصولات خود زیاندهی را متوقف کرده و تا حدودی سود نیز کسب کنند.
علاوه بر این در سال جاری پارکینگ خودروسازان از خودروهای ناقص خالی شد. بسیاری از این خودروها با تامین یک یا چند قطعه تکمیل شده و به فروش رسیدند. هزینه برخی از آنها در سال گذشته انجام شده بود اما امسال تکمیل شدند و به فروش رسیدند و بخشی از نقدینگی موردنیاز خودروسازان را تامین کردند. علاوه بر این، خودروهای ناقص در واقع سرمایه خودروسازان را حبس کرده بودند که با فروش این محصولات این سرمایه نیز آزاد شد. بااینحال کاهش ۸۵درصدی زیان خودروسازان را نمیتوان تنها با چنین موضوعاتی توجیه کرد. در واقع روی کاغذ کاهش زیان رخ داده و حتی در واقعیت نیز با عواملی که به آن اشاره شد ممکن است زیان کمتر شده باشد اما درواقع تغییرات صورتهای مالی خودروسازان بیشترین تاثیر را داشته است و نمیتوان همه این آمار را کاهش زیان واقعی دانست؛ چراکه خودروسازان با تغییراتی در صورتهای مالی (که شرح آن در گزارشهای قبلی بود) بدهی دولت به خود را که برای جبران زیان حاصل از قیمتگذاری دستوری بوده اعمال کردهاند.
با این وجود همچنان صنعت خودرو و قطعات بدترین وضعیت سودآوری را بین شرکتهای مورد بررسی در این گزارش دارند. این گزارش همچنین تاکید میکند رشد تولید در صنعت خودرو و قطعات توانسته است جلوی کاهش جدی شاخص تولید صنعتی را بین شرکتهای بورسی بگیرد. بنابراین به منوال ماههای گذشته همچنان این صنعت خودرو است که به عنوان لوکوموتیو رشد تولید صنایع کشور ایفای نقش میکند. در آبانماه شاخص تولید خودروسازی نسبت به سال قبل ۸/ ۲۷درصد رشد داشته است که در چند سال اخیر بیسابقه است. بر اساس اعلام وزارت صنعت، معدن و تجارت رکورد پنج سال اخیر تولید خودرو در آبانماه شکسته شده است. موجودی انبار خودروسازان نیز در آبان ماه کاهش قابل توجهی داشته است و خودروسازان بیشتر از آنکه تولید کنند، فروختهاند. طبق آمار منتشرشده در گزارش پژوهشکده پولی و بانکی، میزان رشد فروش خودروسازان در آبانماه ۳۵درصد بیشتر از رشد تولید بوده است. بنابراین پارکینگ خودروسازان در این ماه رو به خالی شدن بوده است. در آبانماه به منوال ماههای گذشته این صنعت خودرو بوده که بار رشد صنعتی شرکتهای بورسی را بر دوش کشیده است. در این ماه صنعت خودرو و قطعات کشور ۳/ ۲۷درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته بیشتر تولید داشته است. گزارش پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی این میزان از رشد تولید را در سالهای اخیر «بیسابقه» خوانده و میگوید این صنعت خودرو بوده که جلوی سقوط رشد شاخص تولید صنعتی شرکتهای بورسی را گرفته است.