گزارش تحلیل تحولات اقتصاد کلان در مهرماه سال جاری که از سوی بانک مرکزی منتشر شده هم نشان میدهد که نقدینگی به رقم 5677هزار میلیارد تومان رسید که به نسبت مدت مشابه سال گذشته رشد 3/ 34درصدی داشته است.
در شرایطی که مسئولان اقتصادی از بهبود اوضاع تورم و شاخص های کلات اقتصادی خبر میدهد، گزارشهای رسمی مرکز آمار و بانک مرکزی نشان از آن دارد که تورم همچنان روند افزایشی و رشد پایه پولی هم از نقدینگی پیشی گرفته است و این می تواند حکایت از آن دارد که تورم در ماه های آینده هم رشد خواهد داشت. مرکز آمار روز گذشته، جزییات تورم در آبان ماه را منتشر کرد. منظور از نرخ تورم نقطهای، درصد تغییر عدد شاخص قیمت، نسبت به ماه مشابه سال قبل میباشد. نرخ تورم نقطهای در آبان ماه ١٤٠١، به عدد ٤٨,١ درصد رسیده است؛ یعنی خانوارهای کشور بهطور میانگین ٤٨.١ درصد بیشتر از آبان ١٤٠٠ برای خرید یک «مجموعه کالاها و خدمات یکسان» هزینه کردهاند. نرخ تورم نقطهای آبان ماه ١٤٠١، در مقایسه با ماه قبل ٠,٥ واحد درصد کاهش یافته است. نرخ تورم نقطهای گروه عمده «خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات» با کاهش ٣.٠ واحد درصدی به ٦٧.٧ درصد رسیده و گروه «کالاهای غیرخوراکی و خدمات» با افزایش ٠.٨ واحد درصدی به ٣٦.٩ درصد رسیده است. این در حالی است که نرخ تورم نقطهای برای خانوارهای شهری ٤٧,٣ درصد میباشد که نسبت به ماه قبل ٠.٤ واحد درصد کاهش داشته است. همچنین این نرخ برای خانوارهای روستایی ٥٢.٣ درصد بوده که نسبت به ماه قبل ٠.٩ واحد درصد کاهش داشته است. منظور از نرخ تورم ماهانه، درصدتغییر عدد شاخص قیمت، نسبت به ماه قبل میباشد.
نرخ تورم ماهانه آبان ١٤٠١، به ٢,١ درصد رسیده که در مقایسه با همین اطلاع در ماه قبل، ٠.٩ واحد درصد کاهش داشته است. تورم ماهانه برای گروههای عمده «خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات» و «کالاهای غیرخوراکی و خدمات» به ترتیب ١.٣ درصد و ٢.٧ درصد بوده است. این در حالی است که نرخ تورم ماهانه برای خانوارهای شهری و روستایی ٢,١ درصد میباشد که نسبت به ماه قبل برای خانوارهای شهری ١.١ واحد درصد کاهش و برای خانوارهای روستایی ٠.١ واحد درصد افزایش داشته است. منظور از نرخ تورم سالانه، درصد تغییر میانگین اعداد شاخص قیمت در یک سال منتهی به ماه جاری، نسبت به دوره مشابه قبل از آن میباشد. نرخ تورم سالانه آبان ماه ١٤٠١ برای خانوارهای کشور به ٤٤,٠ درصد رسیده که نسبت به همین اطلاع در ماه قبل، ١,١ واحد درصد افزایش نشان میدهد.
همچنین نرخ تورم سالانه برای خانوارهای شهری و روستایی به ترتیب ٤٣,٣ درصد و ٤٧.٤ درصد میباشد که برای خانوارهای شهری ١.٠ واحد درصد افزایش و برای خانوارهای روستایی ١.٢ واحد درصد افزایش داشته است. در گروه عمده «خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات» بیشترین افزایش قیمت نسبت به ماه قبل مربوط به گروه «میوه و خشکبار» و گروه «سبزیجات» (گوجه فرنگی و پیاز) میباشد. در گروه عمده «کالاهای غیرخوراکی و خدمات»، گروه «بهداشت و درمان» (انواع دارو) و اجارهبها بیشترین افزایش قیمت را نسبت به ماه قبل داشتهاند. همچنین در ماه جاری، گروه «روغنها و چربیها» (روغن نباتی جامد و روغن مایع) نسبت به ماه قبل کاهش قیمت داشته است. دامنه تغییرات نرخ تورم سالانه در آبان ماه ١٤٠١ برای دهکهای مختلف هزینهای از ٤١,٧ درصد برای دهک دهم تا ٥٠.٢ درصد برای دهک اول است.به این ترتیب تورمی که در ابتدای دولت وعده داده شده بود که میتوان آن را در کوتاهمدت نصف کرد و سپس به تک رقمی رساند، نه تنها کاهش نیافته که به مرز 45 درصد نیز نزدیک میشود. از سوی دیگر تورم ماهانه نیز هرچند کاهش یافته اما همچنان بالای دو درصد است و به این ترتیب مقدمات کاهش جدی تورم در ماههای آینده نیز فراهم نیست. از سوی دیگر تورم نقطه به نقطه 48 درصدی نیز نشان میدهد که چه میزان فشاری بر روی سفره معیشت مردم باقی مانده است.
دوگانه نقدینگی و پایه پولی
گزارش تحلیل تحولات اقتصاد کلان در مهرماه سال جاری که از سوی بانک مرکزی منتشر شده هم نشان میدهد که نقدینگی به رقم 5677هزار میلیارد تومان رسید که به نسبت مدت مشابه سال گذشته رشد 3/ 34درصدی داشته است. حجم پایه پولی نیز در نخستین ماه فصل پاییز، به حدود 713هزار میلیارد تومان رسید که رشد نقطه به نقطه آن 5/ 34درصد بوده است. نگاهی به روند این دو متغیر پولی نشان میدهد در مهرماه به نسبت شهریور ماه 2/ 3واحد درصد از رشد نقطه به نقطه نقدینگی کاسته شده است. اما رشد نقطهای پایه پولی روند صعودی 4ماهه خود را ادامه داد و در این بازه 4ماهه، حدود 3/ 8واحد درصد افزایش داشته است. از سوی دیگر روند ضریب فزاینده نقدینگی اگرچه در یک روند بلندمدت صعودی بوده، اما در مهر ماه به نسبت شهریورماه کاهش داشته است. در نتیجه به نظر میرسد افزایش پایه پولی و کاهش نقدینگی بهدلیل کاهش اعتبارات بانکها برای وامدهی باشد. اما رشد پایه پولی، به این دلیل است که عوامل موثر بر رشد پول پرقدرت همچنان فعال است.