مهم ترین و اولین مانع در این زمینه کلیشه جنسیتی است که به مرور، نداشتن خودباوری و اعتماد به نفس را در زنان تقویت می کند. برای رفع این مانع در مسیر صعود زنان به پست های مدیریتی، نقش رسانه ها و مراکز فرهنگی نقشی موثر و حیاتی است.
اشتغال زنان پیامدهای مثبتی مثل رشد شاخص های توسعه انسانی، رشد فرهنگ عمومی، افزایش شاخص های بهداشتی و ایجاد و تقویت حس امنیت را به همراه دارد. آمارها نشان می دهد روند اشتغال زنان در اقتصاد ایران در مسیر رشد است. در تابستان سال 1401، سهم جمعیت شاغل و فارغ التحصیل آموزش عالی از کل شاغلان به 26.5 درصد رسیده است. با این وجود حضور زنان در پست های مدیریتی هنوز پررنگ نیست. آمار معاونت امور زنان و خانواده نشان می دهد در مقابل ۶۷ هزار و ۹۸۳ مدیر مرد (۹۳.۷ درصد)، تنها ۵ هزار و ۶۰ مدیر زن تا پیش از سال 99 در کشور حضور داشته اند (۶.۳ درصد).
حتی تصمیم های سیاستگذاران در این زمینه کمتر مورد توجه مجموعه های حاکمیتی قرار می گیرد. فاطمه مهاجرانی ریاست اسبق دانشکده فنی و حرفهای دختران شریعتی در این باره به ایرنا گفت: «در دولت روحانی تصمیم گرفته شد که زنان بتوانند ۳۰ درصد از پستهای مدیریتی را برعهده بگیرند اما این تصمیم با رای دیوان عدالت اداری بازگشت».
یک پژوهش ایرانی تلاش کرده موانع عدم حضور زنان در پست های مدیریتی را بررسی کند. پژوهشگران در این بررسی می گویند تسلط فرهنگ مردانه در محیط های کاری از موانع جدی در ارتقای زنان است. با وجود اعتقاد به برابری زنان و مردان در برخورداری از حقوق و امکانات، زنان شاهد انواع نابرابری های جنسیتی اند. زنان نه تنها در آغاز استخدام فرصت مساوی با مردان ندارند بلکه، در مراتب صعودی پیشرفت هم از بخت چندانی برخوردار نیستند. به طوری که میزان حضور زنان در رده های مدیریتی، اعم از مدیریت کلان و خرد ناچیز است.
این پژوهشگران می گویند غلبه فرهنگ مردسالار، تبعیض جنسیتی، عدم پذیرش مدیریت زنان توسط مدیران و کارکنان، تعارض بین کار و وظایف خانوادگی، تضاد بین فرهنگ و خانواده، عدم حمایت خانواده، هنجارهای مبتنی بر سنت گرایی از جمله موانع ارتقای زنان به پست های مدیریتی است. آن ها می گویند بررسی آن ها نشان می دهد مهم ترین و اولین مانع در این زمینه کلیشه جنسیتی است که به مرور، نداشتن خودباوری و اعتماد به نفس را در زنان تقویت می کند. برای رفع این مانع در مسیر صعود زنان به پست های مدیریتی، نقش رسانه ها و مراکز فرهنگی نقشی موثر و حیاتی است. رسانه ها و مراکز فرهنگی می توانند احساس مسئولیت را در زنان نهادینه کنند. هم چنین پژوهشگران به آموزش و پرورش توصیه کرده اند دوره های خودباوری واعتماد به نفس را برای زنان برگزار کند.
برای مطالعه بیشتر مقاله «بررسی موانع ارتقای زنان به پست های مدیریتی از دیدگاه معلمان زن شهرستان قائمشهر» را بخوانید. این مقاله در نشریه پژوهشنامه زنان در زمستان سال 1400 منتشر شده است.