نانسی پلوسی، سخنگوی مجلس نمایندگان آمریکا سفری نامنتظره به تایوان داشت. این سفر برای چین معنای خوبی نداشت. اما ظاهراً برای خود آمریکا هم اتفاق مثبتی نبوده و صرفاً نشان داده که دولت بایدن دچار ناهماهنگی است.
ترجمه: نسیم بنایی، آینده نگر/ اکونومیست
سفر نانسی پلوسی، سخنگوی مجلس نمایندگان آمریکا به تایوان نشان میدهد که آمریکا در مسیر خود برای حمایت از تایوان کاملاً قاطع و مصمم است. چین توانسته طی سالهای گذشته رابطه خود را تایوان یعنی جزیرهای که در نزدیکیاش در اقیانوس آرام قرار دارد، حفظ کند. در عینحال، همیشه ادعا کرده که تایوان متعلق به خودش است. حالا سفر پلوسی منجر به از کوره دررفتن چینیها شده و باعث شده چین اعلام کند در برابر این اقدام آمریکا آرام نخواهد نشست. البته میتوان گفت پلوسی حق دارد به تایوان سفر کند. این همان کاری است که سخنگوی مجلس نمایندگان در سال 1997 هم انجام داد. پس دلیلی ندارد که پلوسی نتواند عین این کار را تکرار کند. هرچند این سفر منجر به تهدیدهایی از جانب چینیها شدهاست.
اما در حالیکه میتوان گفت سفر پلوسی به تایوان، به نوعی قدرت آمریکا را به رخ چین میکشد، در عینحال ضعفهایی را هم در آمریکا نشان میدهد. در حالیکه نانسی پلوسی اصرار داشته به تایوان سفر کند، دولت جو بایدن، رئیسجمهوری این کشور، بارها تلاش کرده پلوسی را از رفتن به این سفر منصرف کند. این یعنی سفر پلوسی به نوعی عدم انسجام در استراتژی و سیاستهای دولت بایدن را در آمریکا نشان میدهد. این در حالی است که آمریکا تنها رقیب اصلی آمریکا به شمار میآید. به این ترتیب میتوان گفت آمریکا به نوعی در این موقعیت، نسبت به چین، تضعیف شدهاست. این سفر نشان میدهد که دولت بایدن هنوز سیاست مشخصی ندارد و نمیداند دقیقاً باید در زمینه سیاستهای خارجی، چه استراتژیهایی را در پیش بگیرد.
شاید یکی از بزرگترین مشکلات پلوسی این بود که در بدترین زمان ممکن این سفر را انجام داد. گاهی اوقات آمریکا باید سرسختانه جلوی چین بایستد و قدرت و برتری خود را نسبت به چین نشان دهد. اما در برخی از مواقع، بهتر این است که آمریکا راه دوستی را با چین در پیش بگیرد. در حال حاضر دقیقاً در همان شرایطی بودیم که آمریکا باید مسیر دوستی را در پیش میگرفت. این یعنی آمریکا باید در شرایط مختلف، به صورت محتاطانه انتخاب کند که چطور با چین پیش برود.
از طرف دیگر، چین هم در حال حاضر در شرایطی پیچیده و ویژه قرار دارد. شی جینپینگ، رئیسجمهوری چین با چالشها و بحرانهای داخلی روبهرو است. او پیشروترین شکل ناسیونالیسم را در کشورش به اجرا درآوردهاست. یکی از مهمترین مسائل در این زمینه، اتحاد و یکپارچگی با تایوان بودهاست. حالا تصور کنید که درست در همین شرایط، آمریکا با چین سرشاخ میشود و اجازه نمیدهد چین برنامهاش را پیش ببرد. طبیعی است که شی جینپینگ احساس خطر کند و واکنشهایی جدی نسبت به این قضیه نشان دهد.
*اقتدار ازدسترفته بایدن
چیزی که بیش از همه سفر نانسی پلوسی را جنجالی کرد، عدم هماهنگی او با دولت بایدن بود. ظاهراً او یک بار در بهار تصمیم داشته به تایوان سفر کند اما به دلیل ابتلا به کرونا این سفر هم لغو شده بود. در این مدت، بایدن بارها به شیوههای مختلف از او درخواست کرده بود که از این سفر صرفنظر کند و به او گفته بود این سفر نتیجه خوبی به همراه نخواهد داشت. اما در نهایت، پلوسی بدون اینکه با بایدن هماهنگ کند، عازم تایوان شد. بایدن هم به صورت رسمی اعلام کرده بود که این سفر، فکر خوبی نبود. حالا دیگر بایدن چارهای ندارد که با تصمیم پلوسی مواجه شود و آن را بپذیرد. اما همه جهان فهمیدند که استراتژی دولت او با مجلس، همسو نیست. در نهایت میتوان گفت اقدام پلوسی منجر به از دست رفتن اقتدار بایدن شدهاست.
اما بدترین نکته در مورد سفر پلوسی به تایوان این بود که نشان داد آمریکا در حال حاضر اصلاً سیاست مشخصی نسبت به تایوان ندارد. تنها 13 کشور جهان، تایوان را به عنوان کشوری مستقل به رسمیت میشناسند و آمریکا جزو آن کشورها نیست. اما در عینحال، آمریکا همیشه تلاش کرده خود را حامی تایوان نشان دهد. اما اکنون مشخص شد که دولت بایدن هنوز نمیداند دقیقاً در رابطه با تایوان باید چه موضعی در برابر چینیها داشته باشد. آمریکاییها از یک سو سعی دارند حامی تایوان باشند و از سوی دیگر تلاش میکنند بحران و تنشی ایجاد نشود و رابطه تجاری و سیاسی با چین حفظ شود. به این ترتیب میتوان گفت سفر پلوسی صرفاً نمایانگر آشوب و ناهماهنگی در دولت بایدن بود.