پیمان شانگهای چه فرصت های اقتصادی برای ایران خواهد داشت؟

25 درصد اقتصاد جهان در اختیار کشورهای عضو شانگهای است

تاریخ 1401/06/27 ساعت 12:43

از ابتدای امسال تا پایان مرداد ماه، ۲۱‌میلیون و ۴۱۵‌هزار‌تن کالا به ارزش ۱۷‌میلیارد و ۵۶‌میلیون دلار بین ایران و اعضای سازمان همکاری شانگهای تبادل شده که این میزان ۳۱‌درصد بیشتر از ۵‌ماهه نخست سال‌قبل بوده است.

ایران بعد از سال ها مذاکره و عضویت به صورت ناظر در نهایت عضو رسمی پیمان شانگهای شد؛ اما این عضویت چه فرصت هایی برای کشورمان ایجاد خواهد کرد؟ پیمان شانگهای، یک پیمان سیاسی- امنیتی است که در راستای توسعه آن پروتکل‌های فرهنگی، اقتصادی و دیپلماتیک طراحی شده است. در همین راستا ایران نیز در کنار رویکردهای سیاسی، به‌دنبال بهره‌گیری از این پیمان برای توسعه مبادلات تجاری است، از این‌ رو رئیس سازمان توسعه تجارت گفته است: «رئیس‌جمهور پیشنهاد داده که بحث تجارت آزاد در حوزه شانگهای دنبال شود.» بررسی‌ها نشان می‌دهد تجارت ایران در ۵‌ماهه نخست امسال با اعضای شانگهای ۳۱‌درصد رشد و ۱۷‌میلیارد دلار ارزش داشته است.

فعالان اقتصادی معتقدند که پیمان شانگهای در صورتی‌که طبق سازوکارهای اقتصادی پیش برود، به توسعه تجارت کشور کمک خواهد کرد. اگر در آن‌سوی سکه پیمان شانگهای، مسایل سیاسی نسبت به مسایل اقتصادی در اولویت قرار بگیرند، این پیمان‌‌‌‌‌‌ نیز تاثیر بسزایی در توسعه اقتصاد و تجارت کشور نخواهد داشت. در عین حال نمی‌توان از پتانسیل‌های نهفته در بازار اعضای شانگهای گذشت. حدود یک‌چهارم اقتصاد جهان و خشکی‌‌‌‌‌‌های زمین، در اختیار کشورهای عضو این پیمان است. همچنین این کشورها، حدود ۴۰‌درصد از جمعیت دنیا را در خود جای داده‌‌‌‌‌‌اند.

از ابتدای امسال تا پایان مرداد ماه، ۲۱‌میلیون و ۴۱۵‌هزار‌تن کالا به ارزش ۱۷‌میلیارد و ۵۶‌میلیون دلار بین ایران و اعضای سازمان همکاری شانگهای تبادل شده که این میزان ۳۱‌درصد بیشتر از ۵‌ماهه نخست سال‌قبل بوده است. سهم صادرات کالای ایرانی به کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای، در پنج‌ ماه نخست امسال، ۱۷‌میلیون و ۳۸۱‌هزار‌تن کالا به ارزش ۹‌میلیارد و ۷۸‌میلیون دلار بوده که رشد ۱۰‌درصدی را نشان می‌دهد. واردات از این کشور‌ها نیز در این مدت، با رشد ۶۸‌درصدی به ۴‌میلیون و ۳۴‌هزار‌تن کالا به ارزش ۷‌میلیارد و ۹۷۸‌میلیون دلار رسیده است.

چین با خرید ۶‌میلیارد و ۷۲۲‌میلیون دلار (رشد ۱۴‌درصدی)، هند با ۷۲۹‌میلیون دلار (رشد ۲۰‌درصدی)، افغانستان با ۶۴۱‌میلیون دلار (کاهش ۲۵‌درصدی)، پاکستان با ۴۷۵‌میلیون دلار (رشد ۱۳‌درصدی) و روسیه با ۲۹۱‌میلیون دلار (رشد ۳۲‌درصدی) در رتبه‌های اول تا پنجم مقاصد صادراتی ایران به اعضای سازمان همکاری شانگهای قرار دارند. بعد از روسیه، ازبکستان با خرید ۸۸‌میلیون دلار، قزاقستان با ۲/  ۶۱میلیون دلار، تاجیکستان با ۶/  ۴۵‌میلیون دلار، قرقیزستان با ۴/  ۱۸‌میلیون دلار، بلاروس با ۲/  ۷‌میلیون دلار و مغولستان با ۱۵۶‌هزار دلار، در رتبه‌های ششم تا یازدهم قرار دارند.

در حوزه واردات نیز چین با فروش ۵‌میلیارد و ۵۱۸‌میلیون دلار (رشد ۵۳‌درصدی)، هند با یک‌میلیارد و ۱۵۹‌میلیون دلار (رشد ۱۴۲‌درصدی)، روسیه با ۷۱۵‌میلیون دلار (رشد ۵۰‌درصدی)، پاکستان با ۳/  ۴۲۹‌میلیون دلار (رشد ۳۷۵‌درصدی) و قزاقستان با ۴/  ۷۸میلیون دلار (رشد ۱۷۴‌درصدی)، پنج کشور اول فروشنده کالا به ایران در بین اعضای سازمان همکاری شانگهای در این پنج‌ماه بودند. همچنین ازبکستان با فروش ۵/  ۳۲میلیون دلار، تاجیکستان با ۲/  ۲۶‌میلیون دلار، افغانستان با ۴/  ۱۰‌میلیون دلار، بلاروس با ۹/  ۳میلیون دلار، قرقیزستان با ۷/  ۲‌میلیون دلار و مغولستان با ۳/  ۱‌میلیون دلار، در رتبه‌های ششم تا یازدهم فروش کالاهای موردنیاز به کشورمان در بین اعضای سازمان همکاری شانگهای قرار دارند.