به گفته شرکت هوش مصنوعی دریایی ویندوارد که به دادههای اختصاصی خود استناد میکند، از آغاز جنگ روسیه و اوکراین، 180 تغییر مالکیت کشتیها از نهادهای روسی به غیرروسی صورت گرفته است
آینده نگر
مسکو میتواند با جستوجوی خریداران دیگر برای نفت خام خود یا کاهش تولید برای بالا نگه داشتن قیمتها، به تحریمهای اروپا بر نفت روسیه پاسخ دهد. اقدامات آن تأثیر اقتصادی جهانی خواهد داشت - مگر اینکه اوپک مداخله کند.
رهبران اتحادیه اروپا در چند روز گذشته با ممنوعیت 90 درصد نفت خام روسیه تا پایان سال به عنوان بخشی از ششمین بسته تحریمی این اتحادیه علیه روسیه از زمان حمله روسیه به اوکراین موافقت کردند.
هلیما کرافت، رئیس استراتژی جهانی کالا در RBC Capital Marketsدر یادداشتی، نوشت: «واکنش روسیه به این تحریمها را باید از نزدیک تحت نظر داشت.»
بر اساس گزارش آژانس بینالمللی انرژی، روسیه سومین تولیدکننده بزرگ نفت جهان پس از آمریکا و عربستان سعودی و دومین صادرکننده بزرگ نفت خام پس از عربستان سعودی است.
حسین عسکری، استاد دانشکده بازرگانی دانشگاه جورج واشنگتن گفت: «آنچه اکنون در جریان است، تجارت نفت و گاز طبیعی را در آینده تغییر خواهد داد. قیمت نفت به این زودیها کاهش نخواهد یافت و تبعات تحریمهای روسیه تا چند سال محسوس خواهد بود. آمریکا باید از تحریمهای پیشدستی قوی علیه روسیه استفاده میکرد و به تولیدکنندگان نفت اوپک سختتر میگرفت تا تولید نفت را افزایش دهند.»
شکار خریداران دیگر
اینکه روسیه بتواند نفت خام تحریم شده خود را تخلیه کند و اینکه چقدر میتواند بفروشد، بر قیمت نفت در سطح جهانی تأثیر میگذارد. حدود 36 درصد از واردات نفت اتحادیه اروپا از روسیه است.
میخائیل اولیانوف، نماینده دائم روسیه در سازمانهای بینالمللی در وین، گفت که این کشور به دنبال خریداران دیگری برای نفت خود خواهد بود.
اولیانوف در توئیتر با اشاره به رئیس کمیسیون اروپا، اورسولا فون در لاین، گفت: «همانطور که دیروز به درستی گفت، روسیه واردکنندگان دیگری پیدا خواهد کرد.»
کرافت نوشت: «اینکه آیا این بشکهها خانههایی در هند، چین و ترکیه پیدا میکنند میتواند به این بستگی داشته باشد که آیا اتحادیه اروپا در نهایت خدمات حمل و نقل و بیمه را هدف قرار میدهد و آیا آمریکا تحریمهای ثانویه به سبک ایران را اعمال میکند یا خیر.»
مسکو در حال حاضر دو خریدار احتمالی برای نفت خام خود دارد: چین و هند. این کشورها نفت را با تخفیف خریداری کردهاند و ناظران صنعت روسیه میگویند که به نظر میرسد این خریدها ادامه پیدا کند.
در حالی که هند به طور سنتی نفت خام بسیار کمی از روسیه وارد میکند - به گفته ناظران بازار، تنها بین 2 تا 5 درصد در سال - خرید آن در ماههای اخیر افزایش یافته است.
هند در ماه مارس 11 میلیون بشکه نفت خرید و این رقم در ماه آوریل به 27 میلیون بشکه و در ماه می به 21 میلیون بشکه افزایش یافت. این در تضاد کامل با 12 میلیون بشکه نفتی است که از روسیه در تمام سال 2021 خریداری کرده است.
چین پیش از این بزرگترین خریدار نفت روسیه بود، اما خرید نفت این کشور نیز افزایش یافته است. طبق دادههای کپلر، از ماه مارس تا می، 14.5 میلیون بشکه نفت خریده که سه برابر افزایش نسبت به مدت مشابه سال گذشته داشته است.
کاهش تولید
روسیه همچنین میتواند تولید و صادرات نفت خام را کاهش دهد تا ضربهای که به اقتصاد این کشور وارد میشود، کاهش پیدا کند. روز یکشنبه، لئونید فدون، معاون شرکت نفت روسیه لوک اویل، گفت که این کشور باید تولید نفت خود را تا 30 درصد کاهش دهد تا قیمتها را بالاتر ببرد و از فروش بشکهها با تخفیف جلوگیری کند.
کرافت گفت: «مقامات در واشنگتن ابراز نگرانی کردهاند که مسکو ممکن است با کاهش صادرات در تابستان برای تحمیل حداکثر درد اقتصادی به اروپا و آزمایش عزم جمعی کشورهای عضو برای دفاع از اوکراین، به سمت کاهش تا پایان سال حرکت کند.»
او افزود، با توجه به موجودی «به طرز نگرانکنندهای کم» و کمبود ظرفیت پالایشی، پیشدستی روسیه در قطع صادرات نفت میتواند تاثیر اقتصادی بسیار مخربی در تابستان امسال داشته باشد.
ادوارد گاردنر، اقتصاددان کالا در کپیتال اکونومیکس، در یادداشتی نوشت: برای روسیه، ما فکر میکنیم که تأثیر حجم کمتر صادرات در سال جاری با افزایش قیمتها جبران میشود. او پیشبینی کرد که تولید و صادرات نفت روسیه تا پایان سال حدود 20 درصد کاهش پیدا میکند.
به گفته گاردنر، در حالی که نفت خام اورال، ترکیب اصلی نفتی که روسیه صادر میکند، با تخفیف نسبت به معیارهای جهانی معامله میشود، در حال حاضر قیمت آن 95 دلار در هر بشکه است - که هنوز هم بسیار بالاتر از قیمت یک سال گذشته بود.
اما اگر تولید روسیه کاهش پیدا کند، سایر بازیگران ممکن است برای کمک به کاهش قیمتها وارد عمل شوند. فایننشال تایمز به نقل از منابع گزارش داد، عربستان سعودی آماده است تا تولید نفت خام را در صورت کاهش قابل توجه تولید روسیه به دنبال تحریمهای اتحادیه اروپا افزایش دهد.
راههای حمل و نقل «فریبنده»
به گفته شرکت هوش مصنوعی دریایی ویندوارد که به دادههای اختصاصی خود استناد میکند، از آغاز جنگ روسیه و اوکراین، 180 تغییر مالکیت کشتیها از نهادهای روسی به غیر روسی صورت گرفته است.
ویندوارد گفت که این تغییرات ثبت شده در تنها سه ماه، بیش از نیمی از تغییرات مالکیت کشتیهای روسی در تمام سال 2021 بوده است.
به گفته ویندوارد، بسیاری از کشتیهای روسی به شرکتهایی که عمدتاً در سنگاپور، ترکیه، امارات متحده عربی و نروژ مستقر هستند فروخته شد.