نظرسنجی افکار عمومی نشان میدهد که حمایت از عضویت فنلاند در ناتو پس از حمله پوتین به اوکراین ثابت مانده است.
پاتریک وینتور / تحلیلگر حوزه دیپلماسی/آینده نگر
اولین نشانههای واکنش منفی به درخواست احتمالی سوئد برای پیوستن به ناتو در حزب حاکم سوسیال دموکرات این کشور آشکار شده است، آن هم در آغاز ماهی حیاتی که انتظار میرود سوئد و همسایهاش، فنلاند، بهسرعت بهسوی گرفتن تصمیم حرکت کنند. سوئد و فنلاند در دوران جنگ سرد خارج از ناتو باقی مانده بودند ولی الحاق شبهجزیره کریمه به روسیه در سال ۲۰۱۴ و حمله این کشور به اوکراین باعث شده است این دو کشور بهسوی تجدیدنظر در سیاستهای امنیتيشان سوق داده شوند و عضویت آنها در ناتو بیشازپیش محتمل است.
سوئد تا ۱۳ ماه مه به موعد انتشار یک گزارش ارزیابی سیاستگذاری امنیتی خواهد رسید که دو هفته زودتر از زمان مقرر برنامهریزی شده است و در تهیه این گزارش، نمایندگان تمام احزاب پارلمان سوئد درگیر کار خواهند بود. رئیس امور خارجه این کشور نیز به زمان بررسی موضوعات امنیتی خواهد رسید، قبل از اینکه دولت ائتلافی در زمینههای امنیتی تصمیم بگیرد. این تصمیمگیری درباره پیوستن سوئد به ناتو است و حزب سوسیال دموکرات مشتاق است بر سر مسئلهای که نزدیک به ۲۰۰ سال بیطرفی سوئد را برهم خواهد زد، در انتخابات ملی پاییز امسال به دو دسته تقسیم شود.
با این حال، رسانه محلی سوئد گزارش کرده است وزیر اقلیم و محیطزیست این کشور، آنیکا استراندهال، که همچنین رئیس هیئترئیسه جناح زنان حزب سوسیال دموکرات هم است، گفته است که این دودستگی تاریخی طولانی دارد و دعوا بر سر نگرانی از صلح و خلع سلاح و تنشزدایی و آزادی نظامی از ائتلاف است. بنابراین استراندهال گفته است: «ما در هیئتمدیره فدرال حزب تصمیم گرفتهایم که در خط تصمیمات حزب در کنگره باقی بمانیم، تصمیمی که میگوید سوئد باید از نظر نظامی ائتلافی نداشته باشند و بیرون از ناتو بایستد.»
رئیسجمهور فنلاند، سائولی نینیسته، گفته است که دیدگاه او در ۱۲ ماه مه مشخص خواهد شد و به خودش وقت داده است تا به آنچه ولادیمیر پوتین در روز پیروزی روسیه در ۹ ماه مه میگوید واکنش نشان دهد. مسکو گزارشهایی را که میگویند پوتین در ۹ ماه مه اعلام جنگ علیه اروپا خواهد داد رد کرده است اما تهدید به عواقب نامعلومی کرده است اگر ناتو دو کشور سوئد و فنلاند را به عضویت بپذیرد.
بعد از تهاجم روسیه به اوکراین، تغییری ناگهانی در افکار عمومی فنلاند در قبال روسیه به وجود آمد و بسیاری از رأیدهندگان اعلام کردند که اعتمادی به روسیه ندارند، کشوری که با فنلاند ۱۳۳۵ کیلومتر مرز مشترک دارد. نظرسنجیها در پارلمان فنلاند نشان میدهد که نزدیک به دوسوم وزرا هوادار عضویت ناتو هستند. حزب حاکم سوسیال دموکرات فنلاند نیز به موعد بحث در این زمینه در ۱۹ ماه مه نزدیک میشود. پارلمان این کشور در حال جمعآوری شواهد تخصصی درباره این موضوع است اما نظرسنجی افکار عمومی نشان میدهد که حمایت از عضویت فنلاند در ناتو پس از حمله پوتین به اوکراین ثابت مانده است. اگر هم نخستوزیر و هم رئیسجمهور این کشور از عضویت حمایت کنند، میزان تمایل افکار عمومی تا ۸۰ درصد افزایش خواهد یافت. نینیسته برنامه دارد که تا انتهای ماه مه دیداری دوروزه از سوئد داشته باشد.
بن والاس، وزیر دفاع بریتانیا، در اوایل ماه مه در فنلاند بود تا اتحاد قوای نظامی بریتانیا را با این کشور از طریق یک مانور نظامی مشترک با فنلاند و آمریکا و استونی نشان دهد. حامیان عضویت در ناتو از یک درخواست مشترک توسط سوئد و فنلاند حمایت میکنند که در نشست ۲۹ ژوئن این سازمان ارائه خواهد شد و به ناتو زمان میدهد تا واکنش خود را با دعوت این کشورها به نشست نشان دهد. ظاهراً فنلاند مصمم است که به ناتو بپیوندد حتی اگر سوئد پا پس بکشد.
والاس در حال مذاکره با ارتش فنلاند درباره انواع حمایتهای نظامی بریتانیا و سایر قدرتهای ناتو از این کشور است و میتواند در دوره زمانی بین درخواست عضویت تا پذیرش عضویت فنلاند در ناتو، حمایت کامل از این کشور را تحت بند ۵ اساسنامه ناتو اعمال کند.
انتظار نمیرود که نیروهای عضو ناتو در دوره زمانی به عضویت درآمدن فنلاند در ناتو حضور دائمی در این کشور داشته باشند اما مانورهای مشترک ممکن این میزان این حضور را بیشتر کند. فنلاند افزایش فعالیتهای نظامی در مرزهای خود را روسیه یا حملات مجازی همراه با اطلاعات گمراهکننده را تجربه نکرده است. اما این کشور از زمستان سال آینده میزان وابستگی خود به انرژی روسیه را به کمترین حد خواهند رساند.