سیاست هایی که گروه های سیاسی و احزاب در دوره انتخابات از آن حرف می زنند، در بلندمدت آثار مخرب تورمی به دنبال دارد. از جمله این سیاست ها افزایش نقدینگی است که رشد اقتصادی را کند و افزایش کسری بودجه و بدهی دولت را فراهم می کند.
گروه ها و احزاب مختلف در انتخابات، برای تصاحب قدرت یا باقی ماندن در آن باهم رقابت می کنند. در این بین، هر کدام از آن ها به دنبال ارائه سیاست هایی اند که منافع بلندمدت اقتصادی جامعه را دنبال نمی کند، اما علاوه بر جذاب بودن برای بیشتر افراد جامعه، می تواند آرای بیشتری را جذب کند.
در دوره انتخابات جامعه درگیر خطای دیدن آثار کوتاه مدت و عدم توجه به آثار بلندمدت است. تمایل رای دهندگان و تشویق آن ها به شرکت در انتخابات از مسیر مشوق های کوتاه مدت اقتصادی، بخش وسیع تری از جامعه را متاثر می کند و محدوده اثرگذاری اجتماعی آن را افزایش می دهد.
بسیاری از اقتصاددانان به احزاب سیاسی و اثر آن بر متغیرهای اقتصادی در زمان انتخابات توجه کرده اند. یافته های اقتصاددانان نشان می دهد سیاست هایی که گروه های سیاسی و احزاب در دوره انتخابات از آن حرف می زنند، در بلندمدت آثار مخرب تورمی به دنبال دارد. از جمله این سیاست ها افزایش نقدینگی است که رشد اقتصادی را کند و افزایش کسری بودجه و بدهی دولت را فراهم می کند.
حکمرانی خوب، از مفاهیمی است که در بررسی های اقتصاددانان از اثرگذاری سیاست بر امور مالی مورد توجه قرار گرفته است. بانک جهانی در سال 1992 در گزارشی با عنوان حکمرانی و توسعه، «حکمرانی را شیوه ای می داند که در آن قدرت برای مدیریت منابع اقتصادی واجتماعی یک کشور در راستای توسعه صرف می شود».
وزارت فدرال اروپا حکمرانی خوب را اینطور تعریف می کند:«در بستر مساعد محیط سیاسی و نهادی که به حقوق بشر، اصول دموکراتیک و حاکمیت قانون ارج می نهد، حکمرانی خوب عبارت است از مدیریت شفاف و پاسخگوی افراد بشر، طبیعت، منابع اقتصادی و مالی به منظور توسعه منصفانه و پایدار».
در ایران بررسی هایی درباره اثرگذاری حکمرانی خوب و چرخه های انتخابات بر اقتصاد انجام شده است. یک بررسی با عنوان «چرخ های سیاسی کسب وکار» نشان می دهد دولت ها که هر چهار سال یکبار انتخاب می شوند، در راستای کنترل نرخ بیکاری در دو سال نخست، سیاست های انبساطی را اجرا می کنند که در نتیجه این سیاست، نرخ تورم افزایش پیدا می کند. اما برای انتخاب دوباره در دوره بعد در دو ساله دوم تلاش می کنند تا نرخ تورم را کاهش دهند.
یک بررسی دیگر با عنوان «برآورد سیکل های تجاری-سیاسی، مورد مطالعه کشور ایران» می گوید تورم طی دوران انتخابات با نوسان همراه است و در سال برگزاری انتخابات تورم کاهش و پس از آن افزایش پیدا می کند. پیش از انتخابات، نسبت کسری بودجه افزایش و مخارج عمرانی کاهش یافته است. هم چنین در سال های برگزاری انتخابات و سال قبل، رشد خالص بدهی دولت ها به سایر سال ها، 3 درصد افزایش یافته که اثر این افزایش بدهی دولت به بانک مرکزی در دوره بعد به طور افزایش در نقدینگی خود را نشان می دهد.
پژوهشگران در یک بررسی دیگر اثر حکمرانی خوب بر چرخه های تجاری-سیاسی را سنجیده اند. یافته های آنان نشان می دهد پیش از انتخابات، نقدینگی و کسری بودجه افزایش پیدا می کند. علاوه بر این تغییرات کسری بودجه و نقدینگی در ایران با تقویت حکمرانی خوب کاهش پیدا می کند. درواقع حکمرانی خوب می تواند از نوسان های کسری بودجه و نقدینگی جلوگیری کند.
این پژوهشگران می گویند دولت ها پیش از انتخابات و در مسیر اهداف سیاسی و انتخاباتی خود، در سطح جامعه پول پاشی می کنند (سیاستی که نقدینگی را افزایش می دهد) و برای کنترل این روند و حتی معکوس کردن آن باید مکانیزم های نظارتی، قانونگرایی و کاهش فساد و در یک کلمه بهبود حکمرانی خوب را در نظر گرفت.
برای مطالعه بیشتر مقاله «تحلیل اثرحکمرانی خوب و چرخه های سیاسی بر تغییرات نقدینگی و کسری بودجه» را بخوانید. این مقاله در نشریه پژوهش های اقتصادی در بهار 1401 منتشر شده است.