نیروی کار شایسته چه زمانی از سازمان شما می رود؟

رنج کسب وکارها از قُلدری

شاید باور نکنید اما یکی از رنج ها در محیط های کسب وکار در کشورهای مختلف، پدیده قُلدری است. پیامدهای منفی قُلدری در محل کار باعث شده این پدیده در بسیاری از پژوهش ها و زمینه های کاری بررسی شود. در سازمان هایی که قُلدری رایج است، اختلاف،  ناراحتی و فرار کارکنان شایسته از پیامدهای طبیعی است. انگیزه کارکنان خوب در محیط کارهایی که از قُلدری رنج می برد، نسبت به سازمان و مدیریت آن از بین می رود.  

یک پژوهش در سال 2000 در آلمان نشان داد دست کم 96 درصد از کارکنان اداری، پدیده قُلدری را تجربه کرده و پیامد این رفتار کاهش 72 درصدی انگیزه های فردی در سطح سازمانی و منزوی شدن 59 درصدی اجتماعی افراد بوده است. هرچند در ایران آمار مشخصی از این پدیده منتشر نمی شود اما می توان قُلدری را رفتاری نهادینه شده در اغلب سازمان ها دانست که مثل تعارضی خاموش انگیزه های شغلی افراد را از بین می برد و به فرسودگی شغلی و انزوای اجتماعی دامن می زند.

یکی از مهم ترین بخش های متاثر از قُلدری سازمانی، موسسات حسابرسی است. امروز این موسسات در سراسر جهان مبالغ زیادی را برای آموزش حسابرسان تازه کار هزینه می کنند اما قُلدری سازمانی می تواند راه خروج حسابرسان را هموار کرده و به زیان شرکت ها و موسسات حسابرسی تمام شود. با توجه به درجه بالای قُلدری سازمانی و آثار منفی آن بر بخش حسابداری باید چه کرد؟

پژوهشگران ایرانی در یک مقاله اثر قُلدری سازمانی را بر حسابرسان تازه کار بررسی کردند. آن ها در این بررسی از اثرگذاری جو اخلاقی به عنوان جزئی از جو عمومی سازمان بر قُلدری سازمانی می گویند و اثربخشی ماهیت جو اخلاقی در سازمان ها را در گفت وگو با نمونه ای متشکل از 385 حسابرس شاغل در موسسات خصوصی حسابرسی بررسی کرده اند.

یافته های آنان نشان می دهد منفعت طلبی، مسئولیت اجتماعی، قوانین و رویه های سازمان و قوانین و اصول حرفه ای از ابعاد جو اخلاقی است که با رفتارهای قلدرمآبانه رابطه ای مثبت دارد و بر آن ها اثرگذار است.

 پژوهشگران به صاحبان کسب وکارها و سازمان ها توصیه کرده اند  تا با توجه بیشتر به اصول اخلاقی و استفاده از توسعه سطح اخلاق شخصی به عنوان ملاک پیشرفت در سازمان، به افزایش جو خیرخواهی در سازمان کمک کنند. هم چنین برای بالا بردن  تعالی اخلاقی سازمان در میان کارکنان، از مدیران انتظار می رود که به عقاید و نظرهای کارکنان احترام گذاشته و اگر با اصول سازمان و جامعه منافات ندارد، آنان را به ابراز عقاید خود در سازمان تشویق کنند.

برای مطالعه بیشتر مقاله «تاثیر جو اخلاقی سازمان بر رفتارهای قلدرمآبانه از دیدگاه حسابرسان تازه کار» را بخوانید. این مقاله در نشریه دانش حسابداری مالی در زمستان سال 1400 منتشر شده است.