30 درصد گندم مصرفی در ایران از روسیه وارد می شود

چالش تامین گندم در ماه های آینده

تاریخ 1401/02/28 ساعت 11:58

قیمت گندم در جهان به بالاترین حد خود از سال 2013 به این‌سو صعود کرده که نشان‌ دهنده تشدید نگرانی جهانی از امنیت غذایی پس از بحران کرونا و البته جنگ در اوکراین است.

مؤسسه مطالعات و پژوهش‌‌های بازرگانی نسبت به افزایش چالش امنیت غذایی درایران به‌ ویژه پس از جنگ روسیه و اوکراین هشدار داد است. در گزارش این مرکز آمده است به‌ دلیل وابستگی بالای واردات گندم ایران به روسیه، ادامه جنگ روسیه با اوکراین می ‌تواند مسیر واردات گندم ایران را با چالش رو به رو کند. در این گزارش آمده است:« افزایش بی ‌سابقه واردات گندم از سوی ایران با رکورد بالای قیمت‌ها در بازار جهانی مصادف شده که همین امر به افزایش هزینه‌های مالی تأمین اقلام اساسی منجر شده، به حدی که واردات اقلامی همچون ذرت و سویا را نیز تحت‌ تأثیر قرار داده است.» در این گزارش نوشته شده :« روسیه در سال2021 بزرگ‌ ترین تامین‌کننده گندم ایران بوده، سهم این کشور از کل گندم وارداتی به ایران بیش از 30درصد برآورد شده در نتیجه جنگ در اوکراین می‌ تواند واردات گندم از روسیه را به ‌شدت تحث تأثیر قرار دهد. افزون بر این، با توجه به تامین 21درصد روغن آفتابگردان مورد نیاز ایران از روسیه و اوکراین، نگرانی‌ها درباره تامین این کالا افزایش یافته است.»

همچنین در ادامه گزارش نوشته شده سهم روسیه در تامین جوی مورد نیاز ایران 7 درصد است. روسیه در تامین ذرت ایران نیز سهمی در حدود 3.3درصد را به‌خود اختصاص داده، از این‌ رو بازوی تحقیقاتی وزارت صمت نوشته است: از آنجا که بخش زیادی از جو و ذرت ایران از کشورهای دیگر نظیر امارات و ترکیه وارد می‌ شود، در خصوص این دو کالا نگرانی جدی کشور را تهدید نمی ‌کند. در واردات روغن سویای مورد نیاز هم، به‌ دلیل وابسته ‌نبودن کشور به روسیه و اوکراین، چالش مستقیمی از این محل متوجه کشور نیست.

در بخش دیگری از این گزارش توصیه شده است:« هرچند ممکن است ایران در واردات برخی از اقلام اساسی به‌صورت مستقیم به اوکراین و روسیه وابسته نباشد، اما سیاست ذخیره ‌سازی مواد غذایی در دیگر کشورها، به ‌دلیل نگرانی از امنیت غذایی ناشی از جنگ اوکراین، می ‌تواند واردات کالاهای اساسی برای ایران را دچار مشکل سازد.» بر همین مبنا این نهاد پژوهشی هشدار می‌دهد؛ شرایط فعلی را باید به‌عنوان یک زنگ خطر جدی درنظر گرفت. ضرورت دارد دولت به سبد مصرفی اقشار آسیب‌پذیر جامعه و بهبود معیشت آنها توجه ویژه داشته باشد و با مرکز تمام توان خود نسبت به تامین معیشت خانوارها و امنیت غذایی مردم به ‌ویژه اقشار آسیب‌پذیر گام بردارد.

مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی با استناد به داده‌های وزارت کشاورزی آمریکا می‌گوید: میزان واردات گندم ایران از سال2018 به بعد روندی صعودی داشته و در سال2020 میلادی به 7میلیون تن رسیده که 18درصد بیشتر از سال2020 بوده است. این جهش واردات گندم به‌دلیل کاهش تولید در نتیجه کاهش بارندگی‌ها و وقوع خشکسالی بوده زیرا میزان تولید گندم ایران از 15میلیون تن در سال2020 با کاهشی 30درصدی مواجه شده و به 12میلیون تن در سال2021 رسیده است.

 قیمت گندم در جهان به بالاترین حد خود از سال 2013 به این‌سو صعود کرده که نشان‌ دهنده تشدید نگرانی جهانی از امنیت غذایی پس از بحران کرونا و البته جنگ در اوکراین است.

براساس گزارش سازمان جهانی خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو)، روسیه بزرگ‌ترین صادرکننده گندم جهان و اوکراین پنجمین صادرکننده این محصول به شمار می ‌رود و این دو کشور در مجموع 19درصد عرضه جو، 14درصد عرضه گندم و 4درصد عرضه ذرت جهان را به‌ خود اختصاص داده و در مجموع بیش از یک‌ سوم صادرات جهانی غلات را تشکیل می‌ ‌دهند و 52 درصد از بازار صادرات روغن آفتابگردان دنیا در اختیار این دو کشور است. افزون بر اینکه اصلی‌ترین تولیدکننده کود دنیا هم روسیه است.

در این بین نگاهی به آمارهای گمرک ایران نشان می دهد از کل گندم وارد شده به کشور در سال گذشته، 30درصد از روسیه، 15.6درصد از عراق، 14درصد از امارات، 8.6درصد از انگلیس، 7.5درصد از هلند و 5.8درصد از هنگ‌کنگ بوده و سهم دیگر کشورها فقط 15درصد است.