تیر خلاص بر صادرات فرش ایرانی

تاریخ 1401/02/26 ساعت 09:14

از زمانی که آقای همتی، رئیس‌کل وقت بانک مرکزی، مصوبه تعهد ارزی را گذاشت تیرخلاص به صادرات فرش دستباف ایران زده شد. همیشه درخواست ‌ما این بوده که فرش از این تعهد مستثنا شود. البته اصلا موضوع این نیست که پول فرش برنگردد.

سیدرضی حاجی‌آقامیری

 از زمانی که آقای همتی، رئیس‌کل وقت بانک مرکزی، مصوبه تعهد ارزی را گذاشت تیرخلاص به صادرات فرش دستباف ایران زده شد. همیشه درخواست ‌ما این بوده که فرش از این تعهد مستثنا شود. البته اصلا موضوع این نیست که پول فرش برنگردد. سوءتفاهمی در این زمینه وجود دارد که وقتی می‌گوییم فرش از الزام برگشت ارز توسط قوانین دولت که برای پیمان ارزی وضع کرده‌اند، مستثنا شود، فکر می‌کنند منظور این است که ما نمی‌خواهیم ارز را به کشور برگردانیم در حالی که اصلا چنین چیزی نیست.
مقصود ما این است که در شرایط تحریم و مشکلاتی که اکنون وجود دارد، صادرات فرش بتواند ادامه یابد و منظور هر صادرکننده‌ای در هر رشته‌ای نیست و در مورد صادرکننده واقعی صحبت می‌کنیم نه کسانی که می‌خواهند پول از کشور خارج کنند، بلکه در مورد کسانی صحبت می‌کنیم که در این مملکت سال‌ها کار و کارآفرینی و ارز تولید کرده و توسط صادراتی که انجام می‌دادند قطعاً این ارز را بر می‌گرداندند تا دو مرتبه بتوانند این چرخه را ادامه دهند.
صادرکننده فرش می‌توانست این ارز را خودش از طریقی که تشخیص می‌داد، برگرداند در حالی که بانک مرکزی می‌گوید از طریقی که من تعیین می‌کنم باید این ارز برگردد که آن طریقی که بانک مرکزی می‌گوید شدنی نیست و در آن مسیر آن‌قدر تهدید و ارعاب و شائبه وجود دارد که صادرکننده ترجیح می‌دهد که دیگر صادرات نداشته باشد.
این موضوع باعث خوردن لطمه بزرگی به فرش شد یعنی خیلی از صادرکنندگان خوشنام واقعی این کار را کنار گذاشتند چون احساس کردند که ممکن است که مورد تهدید قرار بگیرند و آبرو و حیثیت آنها از بین برود. این مشکلی بود که این پیمان ارزی در این حوزه ایجاد کرد. در حال حاضر حجم صادرات خیلی پایین و آن‌قدر کم است که اصلا نمی‌توان آن را مطرح کرد. صنایع‌دستی در هر رشته‌ای یک تعرفه جدا دارد که برای فرش هم همین‌طور است. یعنی فرش، قوانین گمرکی‌اش قوانین نادرستی است که گلیم را از فرش و گبه و غیره جدا می‌کند و کارهای غیرکارشناسانه‌ای در این زمینه انجام شده و می‌شود.
حتی با اصلاح پیمان ارزی هم صادرکننده فرش که در این سال‌ها از کار افتاده و مشتری خود را از دست داده، باید کلی برای پیدا کردن مشتری دوباره هزینه کند و دیگر معلوم نیست صادرکننده قبلی به این کار برگردد یا نه؟ همه سعی ما این بود که نسل آینده را برای این کار آماده کنیم که با این مشکلاتی که در صنعت فرش به وجود آمد، نسل آینده این کار را رها کرد و دیگر به این کار برنمی‌گردد. یعنی به عبارتی با این کار، فرش را مقطوع‌النسل کردند.
اکنون هم انتظار نداشته باشید اگر دوباره بخواهند پیمان ارزی را برگردانند، یک مرتبه ما به زمانی که پیمان ارزی وجود نداشت، برگردیم. سال‌ها زحمت و هزینه می‌خواهد که دوباره به آن شرایط برگردیم. صادراتی با این میزان یعنی 70 یا 80 میلیون دلار آن‌قدر مراقبت نمی‌خواهد، مگر این چه مبلغی است که این‌قدر محدودیت برای آن به وجود می‌آورند. صادرات فرش یک کشور 70 میلیون دلار شده که مبلغ بسیار ناچیزی در حوزه تجارت خارجی است.

 


منبع: ایلنا