در دوران پیش از پاندمی کرونا این تصور وجود داشت که نیروهای کاری را فقط باید بر اساس بازدهی که میتوانند برای آن سازمان یا شرکت به همراه بیاورند استخدام کرد، اما در دوران پاندمی مشخص شد مسائل دیگری هم مطرح هستند و حتی باهوشترین و ماهرترین کارکنان هم تحت فشار بحرانی مثل کرونا ممکن است دچار صدمات زیادی شوند
آینده نگر/ منبع: فوربز
در دو سالی که با بحران کرونا گذراندیم، درباره تغییرات عظیم این بحران بر زندگی کاری ما صحبتهای زیادی مطرح شد. به زودی وارد سال ۲۰۲۲ میلادی میشویم و هنوز بحران کرونا بر زندگی ما سایه افکنده است. بنابراین چارهای نداریم جز آن که باز هم بر آنچه که میتواند تطبیقپذیری کار ما با کرونا را بهبود ببخشد تمرکز کنیم. اینها ترندهایی هستند که احتمالاً مناسبات ما با محیط کارمان را در سال جدید میلادی تعریف خواهند کرد.
یک: محیط کاری هیبرید
هروقت درباره جای کار کردن بحث میشود، سه الگوی اصلی مطرح خواهد بود. محیط کاری مرکزی، محیط کاری غیرمرکزی و رویکرد مختلط دوگانه از هردو. معمولاً تصمیمی که نهاد یا سازمان متبوع در مورد محل استقرار و کارکردنِ کارکنانش میگیرد منطبق بر یکی از این سه رویکرد است و البته آنها هم دائم در حال تغییر رویکرد خود هستند. به دلیل مسائل مربوط به غیرمرکزیشدنِ کار بود که در اوج پاندمی در سال ۲۰۲۰ میلادی، ۶۹ درصد از شرکتهای بزرگ انتظار داشتند که به تدریج شاهد کاهش شدید فضای اداری مورد استفادهشان باشند.
محیط کاری هیبرید (دوگانه) میتواند موارد مختلفی را شامل شود: یکی از آنها حفظ دفاتر مرکزی است که اکثر کارکنان فقط در موارد معدودی در آن حاضر میشوند و بیشتر دورکار هستند. دیگری کنار گذاشتنِ کلیِ دفاتر کار و به جایش استفاده از محلهای کار اشتراکی است که در سالهای اخیر و با ظهور کمپانیهایی مثل wework جای خود را باز کرده است. در این ساختار، حتی میتوان از اتاقهای میتینگ اشتراکی نیز در زمانهای مشخصی استفاده کرد و بقیه امور به صورت دورکاری انجام میشود.
گزارشی که توسط پلتفرم پیام ویدئویی لوم منتشر شده نشان میدهد ۹۰ درصد از کارکنان از آزادی نسبی که برای کار کردن در محیط مورد انتخاب خودشان و به خصوص منزل پیدا کردهاند راضیاند. بنابراین پیشبینی میشود این روند در سال ۲۰۲۲ نیز به قوت خود باقی بماند. در اینکه کارفرماها هم از کمشدن هزینههایشان به خاطر حذف برخی دفاتر کار خوشحالاند هم شکی نیست.
دو: نیروی کار تقویتشده توسط هوش مصنوعی
بر اساس پیشبینیهای مجمع جهانی اقتصاد، هوش مصنوعی و اتوماسیون باعث خواهد شد که تا سال ۲۰۲۵ میلادی، ۹۷ میلیون فرصت شغلی جدید در نقاط مختلف دنیا به وجود بیاید. با این حال، شکی نیست که افرادی که امروزه در موقعیتهای شغلی مختلف مشغول به کارند نیز نقش خود را تغییریافته خواهند یافت؛ چون از آنها انتظار میرود تواناییهای خود را با پیشرفت تکنولوژیک در حوزه هوش مصنوعی همراه کنند. در وهله اول، هوش مصنوعی برای اتوماتکردن یا خودکارسازیِ عناصر تکرارشونده در نقشهای کاری آنها به کار میرود و بنابراین کارکنان فرصت تمرکز روی بخشهای خلاقه، استراتژیهای سطح بالا و هوش حسی را خواهند داشت. از سوی دیگر، استفاده از تحلیلهای مبتنی بر واقعیت افزوده (VR) هم راههای بسیار جدیدی را پیش روی مدیران در سطوح مختلف باز خواهد کرد. همچنین در شرایطی که انواع ابزارهای تکنولوژیک در اختیار بازاریابان قرار داشته باشد، روشهای کمپین و تبلیغ برای محصولات هم میتواند به وضوح تغییر کند. این ترند مهمی برای سال ۲۰۲۲ خواهد بود.
سه: کاهش تمرکز روی نقشها، افزایش تمرکز روی مهارتها
در دوران پس از پاندمی کرونا، این نتیجه در بسیار از محیطهای کار به دست آمد: مهارتهای غیرمرتبط میتوانند بسیار به کار بیایند و قدرت رقابت شرکت را بالا ببرند. مهارتهای کارکنان در شرکتها اصولاً تا حد زیادی منطبق بر نقش خاص تعریفشده برای آنها بوده است؛ اما مشکلات دوران پاندمی ثابت کرد که این وضع دیگر فایدهای ندارد. درواقع ساختارهای هرمی در شرکتها امروزه کاربرد کمتری دارند و احتمالاً در آینده بسیاری از شرکتها به ساختارهای سازمانی خطی و غیرسلسلهمراتبی توجه نشان خواهند داد. آنچه در این ساختار مورد توجه قرار خواهد داشت، قدرت حل مسئله است و طبعاً مهارتهای مرتبط و غیر مرتبط میتوانند در آن بیشترین نقش را داشته باشند. معنیاش این است که کارکنان هوشمندتر و چندبعدیتر میتوانند در شرکتها و سازمانها به ابداع و نوآوریهای بیشتر بپردازند و نقش مهمتری ایفا کنند.
چهار: سلامت و مقاومت کارکنان
در دوران پیش از پاندمی کرونا این تصور وجود داشت که نیروهای کاری را فقط باید بر اساس بازدهی که میتوانند برای آن سازمان یا شرکت به همراه بیاورند استخدام کرد. اما در دوران پاندمی کرونا مشخص شد مسائل دیگری هم مطرح هستند و از همه مهمتر، سلامت جسم و روح کارکنان است. حتی باهوشترین و ماهرترین کارکنان هم تحت فشار بحرانی مثل کرونا ممکن است دچار صدمات زیادی شوند. بنابراین شرکتها باید رسیدگی به خدمات درمانی و رفاه ذهنی برای کارکنان را بسیار جدی بگیرند و از استراتژیهای جدیدی برای کمکرسانی به نیروهایشان استفاده کنند. چالش بزرگی که شرکتها در این راستا در سال ۲۰۲۲ با آن مواجه خواهند بود این است که این کار را بدون آن که مداخله تهاجمی در زندگی کارکنان صورت بگیرد، به نتیجه برسانند. حفظ حریم شخصی افراد در این راستا اهمیت زیادی دارد.