با ظهور اتوماسیون این تصور پیش آمد که نقش حسابداران در شرکتها به تدریج کمرنگ خواهد شد و از بین خواهد رفت. اما آمار اداره کار آمریکا حاکی از آن است که در فاصله سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۹ میلادی، فرصتهای شغلی برای حسابداران و حسابرسان به میزان چهار درصد افزایش نشان خواهد داد
آینده نگر/ منبع: فوربز
کم پیش میآید که دو کلمه «حسابدار» و «آینده» در یک جمله کنار هم بیایند. اما اجازه دهید اینجا به نقل قولی از بیل گیتس ارجاع دهیم که تاکید میکند وقتی درباره آینده حسابداری حرف میزنیم معمولا تغییراتی را که در دو سال پیشِ رو رخ خواهند داد زیادی جدی میگیریم و تغییراتی را که در ده سال پیشِ رو رخ خواهند داد اصلا جدی نمیگیریم. واقعیت هم همین است. شرکتها در باب برنامههای آیندهشان به اندازه کافی به حسابداران خود تکیه نمیکنند و شاید نقش آنها را به اندازه کافی مهم نمیشمارند. اما حسابداران میتوانند خبرگانی باشند که آینده شرکت را تضمین کنند و یا به عکس، باعث عقبماندن آن بشوند. عدم توجه به نقش حسابداران در پیشرفتهای سریع آینده چیزی نیست که شرکتها تحمل ریسکش را داشته باشند.
قضیه این است که معمولا به حسابداران به چشم افراد محافظهکار و سنتی نگریسته میشود که قرار است حساب همه چیز را به دست داشته باشند. مثلا اینکه آنها گزارشهای مالی مربوط به عملکرد گذشته شرکتها را تدوین میکنند و بنابراین نمیتوانند نقش خاصی در تعیین آینده شرکتها داشته باشند. اما تحول بزرگی که در عرصه مالیه در سالهای اخیر رخ داده این است که روی حسابداران به شکل دیگری حساب میشود؛ یعنی آنها جزو داراییهای استراتژیک شرکت به شمار میآیند و در عملکرد آینده شرکت نقش اساسی دارند. یک علت مهمش را باید پیشرفت تکنولوژیک به شمار آورد. ابزارهای مالی پیشرفته امروزی دائم در حال بهبود و رشد هستند و هر روز گزینههای بیشتری برای استفاده از مینیبوتها، اتوماسیون، یادگیری ماشینی و هوش مصنوعی به عرصه حسابداری اضافه میشود. همچنین محاسبات کلود، حسابداری خودکار و تکنولوژی بلاکچین باعث شده که حسابداران حس کنند نقش متفاوتی در آینده شرکتها در انتظارشان است.
با ظهور اتوماسیون این تصور پیش آمد که نقش حسابداران در شرکتها به تدریج کمرنگ خواهد شد و از بین خواهد رفت. اما آمار اداره کار آمریکا حاکی از آن است که در فاصله سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۹ میلادی، فرصتهای شغلی برای حسابداران و حسابرسان به میزان چهار درصد افزایش نشان خواهد داد. اینکه چرا حسابداران همچنان در شرکتها و آینده آنها نقش خواهند داشت دلایل واضحی دارد؛ از جمله اینکه حسابداران با استراتژیها و حقههای کسب و کار شرکتی آشنا هستند و معمولا میتوانند حدس بزنند چه تصمیماتی در آینده شرکت به سود خواهد انجامید و ضرر از کجا حاصل خواهد شد. از سوی دیگر، آنها همیشه باید خود را در باب قوانین مالی بهروز نگه دارند و ساختارهای سرمایه، نسبتهای مالی و سایر مسائل مهم در عرصه مالیه را بشناسند. پس وقتی ابزار مالی جدیدی وارد بازار شود راحتتر از دیگران میتوانند بر آن مسلط شوند. نکته دیگر هم این است که از آنجا که همه امور عملکرد شرکت از زیر دست حسابداران میگذرد، آنها قادر به تشخیص نقاط پرریسک هستند و احتمالا میتوانند موقعیتهای کمخطرتر برای آینده را هم در همین مسیر تشخیص دهند.
با این حال، از آنجا که حرفه حسابداری دارد با سرعت به سمت دیجیتالشدن پیش میرود، سازمانهای مالی و محاسباتی باید سرمایهگذاری گستردهتری در ابزار و تکنولوژیهای بهروز داشته باشند. آینده حسابداری کاملا دیجیتال است و روشهای سنتی حسابداری احتمالا در آینده جایی نخواهند داشت. یکی از واضحترین تغییراتی که در عرصه حسابداری آینده رخ خواهد داد، این است که بوتها بخشی از وظایف سنتی و وقتگیر حسابداران را به عهده خواهند گرفت و روند امور حسابداری به همین دلیل تسهیل خواهد شد. جالب اینجاست که تا همین پنج سال پیش این تصور وجود داشت که با پیشرفت تکنولوژی و به خصوص اتوماسیون، احتمال کنار گذاشتهشدن حسابداران از امور شرکتی بسیار زیاد خواهد بود و به پدیده حسابداریِ صرفا دیجیتال خواهیم رسید. اما در سالهای بعد به تدریج مشخص شد که اتوماسیون تکمیلکننده و تسریعکننده کار حسابداران است و نه جایگزین کار آنها. البته در انقلابیبودنِ تحولات دیجیتال هیچ شکی نیست. واقعیت این است که بیگ دِیتا به منبع بسیار غنی و بزرگی برای افزایش بازدهی شرکتها بدل شده است. اما اگر کسب و کاری بخواهد واقعا پتانسیل استفاده از ابزارهای دیجیتال را محقق کند، این نکته را درخواهد یافت که نمیتوان به یکباره تمام روشهای قبلی را کنار گذاشت. روشهای سنتی -مثلا در عرصه حسابداری- جای خطاهای انسانی زیادی را باقی میگذاشت؛ اما با استفاده از تکنولوژیهای جدید میتوان این احتمال را بسیار پایین آورد.
بخشی از پیشبینیها در مورد آینده حسابداران در جهان دیجیتال این است که آنها به تدریج در جایگاه مشاوره و تعیین استراتژی مالی در شرکتها بالا خواهند رفت. با این حال، نباید فراموش کرد که لازمه تضمین این آینده، روی خوش نشاندادن به ابزارهای تکنولوژیک جدید در عرصه مالی خواهد بود.