از واکنشهای مردم در دو سال اخیر متوجه شدهایم که آنها از مسئله افزایش قیمتها و کمبود برخی اجناس بیشتر ناراحت میشوند تا از افزایش روزانه نرخ ابتلا به کرونا
آینده نگر/ منبع: بروکینگز/ ویلیام ای گالستون، نویسنده و عضو ارشد موسسه بروکینگز
بازگشت پیشبینینشده و نامیمون تورم در آمریکا دارد افق سیاسی در این کشور را تغییر میدهد و قطعاً تبعات سیاسی زیادی برای دولت جو بایدن خواهد داشت. مردم آمریکا این روزها به این نتیجه رسیدهاند که تورم بزرگترین مشکلی است که پیش روی اقتصاد این کشور قرار دارد و البته حس نمیکنند که جو بایدن توجه لازم را به این مسئله نشان میدهد. به همین دلیل است که آمریکاییهای زیادی از عملکرد اقتصادی دولت او رضایت ندارند و همین مسئله میتواند ریاست جمهوری بایدن را با چالشهای زیادی مواجه کند.
اکثر آمریکاییها سنشان قد نمیدهد که دوران اوج تورم در آمریکا در دهه ۱۹۷۰ و اوایل دهه ۱۹۸۰ را به یاد بیاورند. به همین دلیل است که تورم امروزی در آمریکا تا این حد برایشان شوکآور و غیرقابل قبول است. جالب اینجاست که خیلی از اقتصاددانها هم شوکه شدهاند. آنها شاید نزدیک به یک سال بعد از آنکه افزایش قیمتها در آمریکا شروع شد، داشتند این استدلال را مطرح میکردند که این فاز از احیای اقتصادی حتماً موقتی و گذرا است. اما اخیراً که گزارش سالانه از نرخ تورم در آمریکا منتشر شد متوجه شدیم که نرخ تورم به ۷.۵ درصد رسیده است. این باعث شد بفهمیم که تورم قرار نیست در آمریکا موقتی و گذرا باشد. دولت بایدن در ماههای اخیر به شکل عمومی ابراز امیدواری میکرد که تورم کنترل شود اما تحولات اخیر نشان میدهد که چنین خوشبینیهایی را دیگر باید کنار گذاشت.
در یک نظرسنجی اخیر که توسط سیبیاِس و یوگاو انجام شده، حدود ۵۸ درصد از آمریکاییها نظرشان این بوده که بایدن به اندازه کافی روی اقتصاد تمرکز ندارد. فقط ۳۳ درصد از مردم حس میکنند که بایدن و دموکراتها روی مسائل بااهمیت تمرکز کردهاند. از طرف دیگر، نظرسنجی سیاِناِن حاکی از آن است که هفت نفر از هر ده آمریکایی حس میکنند دولت برای کاهش تورم و حل مشکلات زنجیره تامین به اندازه کافی تلاش نکرده است.
این نظرسنجیها یک مسئله مهم را به نمایش میگذارند: تورم احتمالاً موضوع اصلی و تعیینکننده در انتخابات آینده ریاست جمهوری آمریکا خواهد بود. جو بایدن میخواهد آمریکاییها روی ایجاد فرصتهای شغلی و کاهش بیکاری متمرکز باشند و از این بابت عملکرد دولتش را ستایش کنند، اما واقعیت این است که مردم فعلاً بیشترین چیزی که در ذهن دارند همین موضوع تورم است.
اصولاً تصور آمریکاییها این است که رئیس جمهور کنترل بسیار زیادی روی اقتصاد دارد. به همین جهت، انتظار آنها برای کنترل تورم از سوی دولت بایدن هم بیجا نیست. خالیماندن برخی قفسههای فروشگاهها و تاخیر در رسیدن اجناس که اکثرا از اختلال در زنجیره تامین حاصل شده است هم موضوعی است که توجه بسیاری از آمریکاییها را به خود جلب کرده است. از طرف دیگر از واکنشهای مردم در دو سال اخیر متوجه شدهایم که آنها از مسئله افزایش قیمتها و کمبود برخی اجناس بیشتر ناراحت میشوند تا از افزایش روزانه نرخ ابتلا به کرونا.
از آنجا که مردم حس کردهاند تلاش دولتی خاصی برای مقابله با تورم در کار نیست، خیلیها برداشتها و نتیجهگیریهای خودشان را در این باب دارند. اکثر مردم آمریکا معتقدند که بین خرجکردن دولت و تورم ارتباطی هست؛ و این استدلال دولت بایدن که برنامههایش برای کنترل تورم در حال طی مراحل قانونی است چندان آمریکاییها را متقاعد نکرده است. این در حالی است که تنها ۳۳ درصد از مردم آمریکا با کاهش بودجه امور داخلی یا بودجه دفاعی موافقاند. تعداد موافقان با کاهش نرخ بهره، افزایش مهاجرپذیری برای تامین نیروی کار و نیز کنترل دستمزدها حتی کمتر هم هستند.
در همین حال، افکار عمومی در آمریکا مثلاً با افزایش بودجه برای حمایت از والدین در نگهداری از فرزندان و تسهیل بازگشت مادران به کار موافقاند اما در حوزههای دیگری هم خواهان برخوردهای شدید دولتی با رفتارهای رقابتکُشِ شرکتهای بزرگ هستند. درواقع دولت آمریکا خواستههایی را که مردم در حوزههای مختلف داشتند برآورده نکرده و حالا در گرداب افزایش تورم و افزایش نارضایتی عمومی ناشی از آن هم گرفتار شده است.
واقعیت این است که هر رئیس جمهوری چه در آمریکا و چه کشورهای دیگر اصولاً در اجرای برنامههای خود با اختلالهای زیادی مواجه میشود اما اینکه چنین اختلالها و بحرانهایی چطور مدیریت میشوند همواره در ثبات اقتصادی کشور تاثیر زیادی میگذارند. مردم آمریکا حالا میدانند که قدرت خریدشان کمتر شده و این را در انتخابات آینده ریاست جمهوری آمریکا حتماً به یاد خواهند داشت.