نسبت قیمت مسکن به درآمد اجاره از حوالی 16مرتبه در ابتدای دهه90 به محدوده بالای 30مرتبه در پایان این دهه رسیده است
در حالی به ماه ها و فصل نقل و انتقال مسکن در کشور نزدیک می شویم که از همین حالا بسیاری از مستاجران با تماس های صاحب خانه ها برای رشد قیمت ها مواجه شده اند و میلیون ها اجاره نشین با این سوال مواجه هستند که چگونه باید هزینه اجاره را که سر به فلک کشده است، تامین کنند؟ از ابتدای اردیبهشت تا پایان تیر ماه معمولا فصل جا به جایی خانه و به پایان رسیدن بخش عمده ای از قرار دادهای اجاره مسکن در ایران محسوب می شود، ماه هایی که عمدتا با رشد و جهش اجاره بها در کشور هم رو به رو هستیم. ماه هایی که بزودی از راه می رسند و باتوجه به روند رو به رشد قیمت خانه در کشور از همین حالا میلیون ها اجاره نشین غم و غصه آن را گرفته اند. طبق گزارش اسفند مرکز آمار ایران میانگین قیمت مسکن در شهر تهران 35 میلیون تومان را رد کرده است و قیمت 6 درصد رشد داشته روند رشدی که به نظر می رسد در ماه های آینده هم ادامه داشته باشد و حالا در این شرایط بیشتر صاحب خانه ها به دنبال کسب درآمد بیشتر هستند و مستاجران زیر افزایش فشار اجاره بها. به طور میانگین اجاره سالانه یک مسکن معادل یک پنجم (20 درصد) ارزش آن بوده که در بخشی از مناطق تهران این عدد به بیش از 30 درصد هم در سال های گذشته رسیده است. قیمت مسکن در مقابل قدرت خرید جامعه و درآمدی که در بازار اجاره قابل کسب است بهشدت حبابی شده و اگر وزارت راه و شهرسازی و معاونت مسکن و ساختمان این وزارتخانه قادر به جلوگیری از تخلیه تورم انباشته مسکن در بازار اجاره نباشد، عملا بازار اجاره با سونامی ویرانگر تورمی مواجه خواهد شد. در شرایط فعلی، آمارهای رسمی روایت دردناکی از تغییر قیمت در بازار مسکن دارند. براساس اطلاعات مرکز آمار ایران، میانگین قیمت مسکن در کل مناطق شهری ایران از ابتدای سال1391 تا آخر سال1399 بالغ بر920 درصد رشد کرده و این بازار دچار یک ابرحباب شده است.
بررسی اطلاعات رسمی مرکز آمار ایران قیمت مسکن و اجارهبهای مسکونی در مناطق شهری نشان میدهد نسبت قیمت مسکن به درآمد اجاره از حوالی 16مرتبه در ابتدای دهه90 به محدوده بالای 30 مرتبه در پایان این دهه رسیده است. در این بین کارشناسان معتقدند تخلیه این حباب قیمتی جز با شفاف و قانونمند کردن مناسبات حوزه املاک و خارج کردن مسکن از شمول کالاهای سرمایه ای امکان پذیر نیست. البته بخشی از بازیگران بازار مسکن معتقدند در طولانی مدت تورم اجاره کمتر از قیمت مسکن بوده است زیرا آمارها نشان می دهد از سال1391 تا پایان سال1399، میانگین تورم مسکن شهری ایران معادل 920درصد بوده درحالی که تورم بازار اجاره در همین بازه زمانی 365درصد بوده است. آنچه می تواند در مقابل ادعای عقب ماندگی تورم بازار اجاره مطرح کرد این است که براساس اطلاعات مرکز آمار ایران، در همین بازه زمانی رشد درآمد خانوارهای شهری ایران 330درصد بوده و عملا رشد اجاره بهای پرداختی از مستأجران فراتر از مقدار اضافه شده به درآمد آنها بوده است. با همه این ها میلیون ها مستاجر منتظر تماس صاحب خانه ها هستند و چشم انتظار انصاف آن ها در افزایش میزان اجاره بها. حدود ۸.۵ میلیون خانوار مستاجر در کشور داریم.