از پاکستان تا پرو، افزایش قیمت موادغذایی و سوخت کشورها را در وضعیت بدی قرار داده است

بحران غذا در کمین دنیا

وقتی که مردم سال 2011 در مصر به خیابان ها آمدند، معترضان شعار آزادی و عدالت اجتماعی و البته نان سر می دادند. به دلیل افزایش سرسام آور قیمت کالاهایی مانند گندم خشم رییس جمهور، حسنی مبارک برانگیخته شده بود. حالا بیش از یک دهه پس از بهار عربی، قیمت جهانی موادغذایی دوباره افزایش یافته است. سی‌ان‌ان گزارشی در این باره منتشر کرد.

قیمت موادغذایی اوایل امسال به بالاترین سطح خود رسیده بود، در عین حال همه گیری در جریان است، آب و هوای نامناسب و بحران اقلیمی کشاورزی را تحت تاثیر قرار می دهد و امنیت غذایی برای میلیون ها نفر تهدید شده است.

سپس جنگ روسیه در اوکراین اتفاق افتاد که وضعیت را بسیار بدتر کرد، در حالی که باعث افزایش هزینه سایر سوخت های ضروری روزانه شد.

این ترکیب می تواند موجی از بی ثباتی سیاسی ایجاد کند، زیرا افرادی که قبلا از رهبران دولت ناامید شده اند، به دلیل افزایش هزینه ها در وضعیت بدی قرار دارند. به گفته تحلیلگران این وضع بسیار نگران کننده است.

ناآرامی ها در سریلانکا، پاکستان و پرو در هفته گذشته ریسک ها را برجسته کرده است. در سریلانکا، اعتراضات به دلیل کمبود گاز و سایر کالاهای اساسی آغاز شده است. تورم دو رقمی در پاکستان حمایت از نخست وزیر عمران خان را کاهش و او را مجبور به استعفا کرد.

دست کم شش نفر در اعتراضات ضد دولتی اخیر در پرو که به دلیل افزایش قیمت سوخت بود، کشته شدند. در عین حال هم انتظار نمی رود که درگیری سیاسی به این کشورها محدود شود.

همیش کینیر، تحلیلگر خاورمیانه و شمال آفریقای Verisk Maplecroft گفت: فکر نمی کنم که مردم هنوز تاثیر کامل افزایش قیمت ها را احساس کرده باشند.

 

*درس هایی از بهار عربی

در آستانه اعتراضات ضددولتی که به بهار عربی معروف شد -که در اواخر سال 2010در تونس آغاز و سال 2011 در خاورمیانه و شمال آفریقا گسترش یافت- قیمت موادغذایی به شدت افزایش پیدا کرد. شاخص قیمت موادغذایی از سوی سازمان خواربار جهانی سازمان ملل سال 2010، 106.7 بود و در سال 2011 به 131.9 رسید که در زمان خودش، یک نوع رکورد محسوب می شود.

شرایط در هر کشوری متفاوت بود، اما کاملا مشخص بود چه خبر شده است. افزایش قیمت گندم بخش عمده ای از این مشکل به حساب می آمد. وضعیت الان حتی بدتر از آن زمان است. قیمت جهانی موادغذایی به تازگی به رکورد جدیدی رسیده است. شاخص قیمت موادغذایی فائو در ماه مارس به 159.3 واحد رسید که نسبت به فوریه 13 درصد افزایش داشته است.

انتظار می رود که جنگ در اوکراین، صادرکننده عمده گندم، ذرت و روغن های گیاهی و همچنین تحریم های سخت علیه روسیه، یک تولیدکننده کلیدی دیگر گندم و کود، باعث افزایش قیمت ها در ماه های آینده شود.

گیلبرت هونگبو، رییس صندوق بین المللی توسعه کشاورزی، ماه گذشته گفت: 40 درصد از صادرات گندم و ذرت از اوکراین به خاورمیانه و آفریقا می رود که در حال حاضر هم با مشکلاتی مانند گرسنگی دست و پنجه نرم می کنند، در این حال، کمبود مواد غذایی یا افزایش قیمت بیشتر می تواند ناآرامی های اجتماعی رو برانگیزد.

افزایش قیمت انرژی بر این درد افزوده است. قیمت جهانی نفت تقریبا 60 درصد بالاتر از یک سال گذشته است. هزینه زغال سنگ و گاز طبیعی هم افزایش یافته است.