طبق برخی گزارشها لحن نتانیاهو اخیرا تغییر کرده و به حامیان مالیاش گفته بازگشت حزب لیکود به قدرت ممکن است بیشتر طول بکشد: نه تا چند هفته دیگر آنطور که قبلا میگفت، که تا چند سال آینده
آینده نگر/ منبع: فارن پالسی
بنیامین نتانیاهو در آخرین سخنرانیاش به عنوان نخستوزیر اسرائیل در ماه ژوئن پیامی برای دوستان و دشمنانش در داخل و خارج داشت: «ما زود برمیگردیم!»
شش ماه بعد از این وعده، احتمال به وقوعپیوستنش کمتر و کمتر میشود.
دولت جدید به نخستوزیری نفتالی بنت توانست برای اولین بار از سال ۲۰۱۸ بودجهای سراسری را در مجلس تصویب کند. رایگیری ۳ روز طول کشید و نهاتا ۶۱ به ۵۹ تصویب شد. بعد از تصویب، اعضای کابینه از خوشحالی سلفی میگرفتند.
این یعنی ائتلاف کنونی باداومتر از چیزی است که تصور میشد و ممکن است بتواند تا پایان دوران قانونیاش -سال ۲۰۲۵- بر سر کار باقی بماند، اگرچه دولت ائتلافی بنت با حداقل اعضای ممکن در پارلمان سرپاست و گروههای حاضر در ائتلاف اختلافنظرهای شدید دارند.
بنت در سخنرانی بودجهایاش در پارلمان گفت که «اسرائیل تبدیل به بازیچهای در بازی شخصی نتانیاهو شده بود و هرج و مرج و سوءمدیریت حاکم شده بود.» منظور از بازی شخصی نتانیاهو، مانورهای سیاسیاش برای فرار از اتهامات فساد بود. او اواخر سال گذشته عمدا جلوی تصویب بودجه را گرفت و به سقوط دولتش دامن زد تا طی دو سال چهارمین انتخابات عمومی برگزار شود. نتیجه انتخابات مارس اگرچه مثل قبلیها غیرقاطع بود اما بنت توانست ائتلافی غیرممکن تشکیل دهد. در این ائتلاف دستراستیهای حامی شهرکسازی غیرقانونی (مثل حزب خود بنت)، دستچپیها حامی روند صلح، چندین حزب میانهرو و حتی یک حزب عرب اسرائیلی (برای اولین بار) حضور دارند.
حزب بنت فقط ۶ کرسی در پارلمان دارد و از این نظر او ضعیفترین نخستوزیر تاریخ اسرائیل است. طبق توافقی که ائتلاف بر مبنای آن شکل گرفت یائیر لاپید، وزیر خارجه که سمت نخستوزیر علیالبدل را هم برعهده دارد (و معمار اصلی توافق بود) در آگوست ۲۰۲۳ نخستوزیری را از بنت تحویل میگیرد.
در اسرائیل تصویب بودجه آسان نیست و همین باعث فروپاشی تعداد زیادی از ائتلافها شده است. نتانیاهو تلاش زیادی کرد که در آستانه رایگیری بودجه چند نفر از نمایندگان را از ائتلاف بنت بیرون بیاورد تا بودجه شکست بخورد اما ناموفق بود. حالا با تصویب بودجه تحلیلگران میگویند راه نتانیاهو برای سرنگونی دولت بنت-لاپید بسیار دشوارتر شده است. برای آنکه دولتی در اسرائیل رای عدم اعتیاد بگیرد نهفقط رای اکثریت پارلمان نیاز است، که باید بر سر دولت ائتلافی و نخستوزیر بعدی هم توافق شده باشد که چنین چیزی بعید به نظر میرسد.
به نظر میرسد نتانیاهو این واقعیت جدید سیاسی را درک کرده است. طبق برخی گزارشها «لحن نتانیاهو اخیرا تغییر کرده و به حامیان مالیاش گفته بازگشت حزب لیکود به قدرت ممکن است بیشتر طول بکشد: نه تا چند هفته دیگر آنطور که قبلا میگفت، که تا چند سال آینده.»
به علاوه یولی ادلشتین که از اعضای وفادار حزب لیکود نتانیاهو است و در کابینه او هم حضور داشته ماه گذشته اعلام کرد در انتخابات درونحزبی علیه نتانیاهو رقابت خواهد کرد و خواستار تجدیدنظر در رفتارهای حزب شد. «ما با حضور نتانیاهو چهار بار نتوانستیم دولت تشکیل دهیم. چطور قرار است ناگهان بار پنجم موفق شویم؟»
البته هنوز زود است عمر سیاسی نتانیاهو را پایانیافته بدانیم. به هر حال او ۱۵ سال از ۲۵ سال گذشته را نخستوزیر بوده است. تال شالِو روزنامهنگار میگوید: «نتانیاهو هنوز در نظرسنجیها اوضاع خوبی دارد و تا موقعی که این روند ادامه دارد اوضاعش خیلی بد نخواهد بود. اما واقعا سخت است که بدانیم او چه نقشهای در سر دارد. هیچ کس واقعا بازی بعدی او را حدس نمیزند. میتوان انتظار داشت که نتانیاهو به دنبال پیدا کردن راهی برای از هم پاشیدن ائتلاف است. اینکه بتواند از اختلاف نظر بر سر مسائل حساس مثل رابطه با فلسطین یا تنش نظامی با غزه یا لبنان سوءاستفاده کند بعید نیست.»
به هر حال دلایل متعددی وجود دارد که ما را به این نتیجه میرساند که ائتلاف کنونی سقوط نخواهد کرد. به گفته شالِو «در سیاست همین مسائل ریز میتوانند ناگهان به بحرانهای بزرگ تبدیل شوند.»
بحران بزرگ اسرائیل و فرصت بزرگ نتانیاهو کی فرامیرسد؟