گاز طبیعی مایع (الانجی) با کشتی از آمریکا، قطر و کشورهای دیگر به اروپا وارد میشود و به تعادل بازار کمک میکند. اما امسال محمولههای گاز طبیعی مایع بیشتر به سمت چین، کره جنوبی و برزیل رفتهاند که به دلیل خشکسالی، نیاز بیشتری به گاز برای تولید برق داشتهاند و پول بیشتری هم برای آن پرداختهاند.
آینده نگر/ منبع: نیویورک تایمز
در حالی که دنیا در تلاش برای بیرونآمدن از بحران کروناست، بار جدیدی بر دوش برخی اقتصادها از جمله در اروپا سنگینی میکند و آن هم قیمت گاز طبیعی است. قیمت عمده این سوخت به بالاترین سطح خود در سالهای اخیر رسیده و تقریبا پنج برابر قیمتش در دوران پیش از آغاز بحران کروناست.
این افزایش قیمت به خصوص روی قبض برق و هزینههای دیگر خودش را نشان میدهد و مصرفکنندگانی را که از بابت همهگیری کرونا دچار کاهش درآمد شده بودند تحت فشار قرار میدهد. این حد از افزایش قیمت غیرعادی است؛ چون تقاضای گاز در فصل تابستان آنقدرها بالا نیست. اما چشمانداز افزایش بیشتر قیمت گاز در فصل زمستان کاملا نگرانکننده به نظر میرسد.
خانوارهای اسپانیایی دارند هزینه گاز را با افزایش ۴۰ درصدی در قیاس با سال گذشته میپردازند و اعتراضاتی نیز به این شرایط صورت گرفته است. اما مشکل فقط در اسپانیا دیده نمیشود؛ بلکه کشورهای اروپایی دیگر از جمله انگلیس نیز که در تولید برق و نیز مصارف خانگی از گاز استفاده میکنند با دردسر مشابهی مواجهاند.
مسائل مختلفی را میتوان در این وضع دخیل دانست. یکی از آنها افزایش تقاضا برای گاز از سوی چین است که به دنبال احیای اقتصاد این کشور پس از بحران کرونا رخ داده است. نکته دیگر نیز طولانیبودن زمستان سال گذشته در اروپاست که باعث شده ذخایر گاز کم باشد. حالا نگرانیها از این بابت است که اگر زمستان امسال در اروپا سخت و طولانی باشد، قیمت گاز کاملا بالاتر هم برود و این مساله تعطیلی برخی کارخانهها را به دنبال بیاورد.
گرانی گاز باعث شده دوباره بحث تسریع استفاده از انرژیهای پاک مثل انرژی بادی و خورشیدی به جای سوختهای فسیلی در اروپا مطرح شود. حامیان این موضع میگویند مصرفکننده اروپایی نباید گروگان بازارهای جهانی سوخت باشد. گرگ جکسون مدیرعامل شرکت اکتاپوسانرژی در انگلیس میگوید: «بیشک باید هر چه سریعتر به سمت انرژیهای تجدیدپذیر حرکت کنیم.»
از سوی دیگر، افزایش قیمت گاز یک معنی دیگر هم دارد و آن وجود آشفتگی در بازارهای جهانی است و اگر شرکتهای انرژی بخواهند در همین هنگامه به سمت استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر حرکت کنند، شرایط ممکن است حتی سختتر شود و کمبود سوخت باز هم روی مردم فشار بیاورد. پیشتر، تعطیلی کارخانههایی در انگلیس و سایر کشورهای اروپایی که با زغال سنگ انرژی تولید میکردند، به مشکل کمبود انرژی دامن زده بود.
البته قیمت گاز در آمریکا هم افزایش یافته است؛ اما باز هم قیمت گاز در آمریکا شاید به اندازه یکچهارم هزینهای باشد که اروپاییها برای گاز میپردازند. امتیازی که آمریکا از این بابت در قیاس با اروپا دارد، وجود گاز ارزان است که از فعالیتهایی مثل استخراج شیل به دست میآید. این در حالی است که اروپا باید بخش اعظم گاز مورد نیاز خود را وارد کند.
بزرگترین نگرانی در مورد گاز مصرفی اروپا این است که در ماههای تابستان ذخیره گاز صورت نگرفته باشد. این احتمال در کشورهایی مثل انگلیس و آلمان زیاد است. علت عدم انجام چنین کاری احتمالا این بوده که بعد از زمستان طولانی سال قبل و قیمتهای نجومی گاز در تابستان، تمایلی به خرید گاز و ذخیره آن وجود نداشته است.
اروپا حدود ۶۰ درصد از گاز مورد نیاز خود را وارد میکند که بخش اعظم آن از طریق خط لوله از روسیه میآید و بخش کمتری نیز از کشورهایی مثل الجزایر و لیبی تامین میشود. گاز طبیعی مایع (الانجی) هم با کشتی از آمریکا، قطر و کشورهای دیگر وارد میشود و به تعادل بازار کمک میکند. اما امسال، محمولههای گاز طبیعی مایع بیشتر به سمت چین، کره جنوبی و برزیل رفتهاند که به دلیل خشکسالی، نیاز بیشتری به گاز برای تولید برق داشتهاند و پول بیشتری هم برای آن پرداختهاند. درنتیجه، ایتالیا، اسپانیا و اروپای شمال غربی شاهد کاهش واردات الانجی بوده است.
معضل دیگر هم این است که یک میدان عظیم گاز در خرونینگن هلند که به تامین گاز برای هلند و آلمان کمک میکرد به دلیل زلزله به تدریج کار خود را تعطیل کرده است. در این میان، روسیه به عنوان بزرگترین تامینکننده گاز اروپا و همین طور الجزایر به طور قابل توجهی صادرات گاز خود را افزایش دادهاند اما این مقدار باز هم برای کمکردن نگرانیهای بازار کافی نبوده است. برخی تحلیلگران میگویند این احتمال وجود دارد که روسیه بخواهد در زمینه صادرات گاز به اروپا فشار بیاورد تا خط لوله نورداستریم ۲ که هنوز موانعی را سر راه خود میبیند و همچنان تکمیل نشده، زودتر به نتیجه برسد. اما به هر ترتیب، شکی نیست که زمستان امسال در زمینه تامین گاز مورد نیاز اروپا زمستان سختی خواهد بود و احتمالا در این مورد بیشتر خواهیم شنید.