
تجزیهوتحلیل بانک گلدمن ساکس دادههای مربوط به اقدامات اجباری فاصلهگذاری اجتماعی و پایبندی به آن را در یک شاخص قرنطینه مؤثر ترکیب کرده است. دو سویه مهم قبلی، یعنی آلفا و دلتا باعث تشدید تعطیلیهای سراسری شدند، اما به میزان قابلتوجهی کمتر از اوایل سال 2020 بود. در 9 ماه گذشته، تنها تعداد کمی از کشورها به همان اندازه سال 2020 اقدامات مربوط به تعطیلیهای سراسری را انجام دادند.
ویروسشناسان به شما خواهند گفت که پیشبینی چگونگی تکامل یک ویروس جدید کار احمقانهای است. اما پیشبینی اینکه که تکامل خواهد یافت، قابلاطمینان است. حالا ویروس sars-cov-2 که باعث کووید 19 میشود هم از این قاعده مستثنی نیست. از 10 ژانویه که اولین نسخه ژنوم کووید منتشر شد، توالییابی از نمونهها تا چند روز قبل در ووهان همینطور به تعداد ژنومهای sars-cov-2 در دیتابیس gisaid اضافه کرده است. اکونومیست در گزارشی به وضعیت سویه جدید کرونا پرداخته است.
بین 15 تا 25 نوامبر، تعداد موارد جدید کووید در آفریقای جنوبی از کمتر از 400 مورد در روز به بیش از 2 هزار مورد افزایش یافت. توالییابی نشان داد که تعداد زیادی از این موارد بهگونهای که ابتدا با B.1.1.529 شناخته میشد و بعداً اومیکرون نامیده شد، مبتلا شدهاند. از نظر ژنومی، اومیکرون با هرگونه دیگری که تا به امروز دیده شده، بسیار متفاوت است.
از لحاظ نظری، ماهیت تفاوتهای آن نشان میدهد که ممکن است در ورود به سلول انسانی بهتر از دیگر بستگانش عمل کند. همچنین ممکن است دربرابر آنتیبادیها ناشی از واکسیناسیون یا عفونتهای قبلی، بهتر عمل کند. نوبار آفیان، یکی از بنیانگذاران مدرنا از تولیدکنندگان واکسن کووید گفت: ویروسشناسان معتقدند گونهای که این دو مزیت را با هم داشته باشد، چیز خطرناکی خواهد بود. جهشهای این سویه و گسترش ظاهراً سریع آن به موارد بالقوه ترسناک این سویه اضافه میکند.
26 نوامبر که سازمان جهانی بهداشت، اومیکرون را نوع نگرانکننده نامید، پنجمین نسخه ویروس هم مشخص شد. بازارهای بورس در سراسر جهان با انتشار این خبر بهشدت سقوط کردند. شرکتهای حساس به محدودیتهای کووید، مانند خطوط هوایی و هتلهای زنجیرهای بهشدت آسیب دیدند و دلار، سرمایهگذاری امن در مواقع عدم اطمینان، تقویت شد. اما این شوک در مقیاسی شیوع اولیه بیماری نبوده است.
سازمان جهانی بهداشت هشدار داده است که سویه جدید خطر بسیار بالایی در افزایش موارد ابتلا در سراسر جهان به همراه خواهد داشت. بااینحال، فعلاً چنین افزایشی تنها در آفریقای جنوبی دیده شده و ممکن است اوضاع به همین منوال باقی بماند. ممکن است این موج دلایل دیگری داشته باشد یا عاملی در آفریقای جنوبی وجود دارد که باعث رشد این سویه جدید میشود اما در دیگر نقاط دنیا چنین امکانی نباشد.
برای این وضعیت، سابقهای وجود دارد. آفریقای جنوبی در پایان سال 2020 با موجی از نوع بتا مواجه شد، اما هرگز بهجای دیگر سرایت نکرد. حتی آلفا که سراسر اروپا را گرفته بود، هرگز در جنوب آفریقا مستقر نشد. دلایلی که یک نوع در یک مکان منتشر میشود در مکانی دیگر نه، مانند بسیاری از بقیه مراحل تکامل است که تصور میشود تا حدی زیادی وابسته به محیط است. برای ویروس sars-cov-2، بخش مهمی از محیطزیستش، سیستم ایمنی بدن افراد است که سیستم ایمنی هم در سراسر جهان متفاوت است. ژنهای متفاوت، بیماریهای بومی، سطح عمومی سلامت و بهداشت، میکروبیومها و بسیاری دیگر از موارد در نهایت باعث میشود که یک گونه از جابهجایی گونههای دیگر جلوگیری کند.
البته همه سویهها در حد محلی باقی نمیمانند. نوع دلتا که اولینبار حدود یک سال پیش در هند شناسایی شد، سطحی از انتقال را نشان داد که تقریباً در همهجا و از همه دیگر سویهها پیشی گرفت. دلتا خود را بهعنوان سویه غالب تثبیت کرد و در اغلب موارد باعث ایجاد امواج جدیدی از بیماری شد.
حالا این احتمال وجود دارد که اومیکرون از دلتا پیشی بگیرد. جهان روی تیغ قرار دارد و ممکن است شاهد ازدسترفتن بازارها باشیم. بسیاری از کشورها سفر از جنوب آفریقا را ممنوع یا محدود کردهاند. برخیها مانند اسرائیل و ژاپن، ورود همه خارجیها را ممنوع کردهاند. با وجود این، تا دوم دسامبر، بیش از دوجین کشور وجود اومیکرون را در داخل مرزهای خود گزارش کرده بودند.
کشورهای اروپایی در حال حاضر با موج زمستانی نوع دلتا دستوپنجه نرم میکنند و نگران خطر آنفولانزا هم هستند و اقداماتی مانند پوشیدن ماسک و محدودیتهای تجمعها را تشدید میکنند. صحبت از دستورات واکسیناسیون بیشتر است و دورنمای مجدد فاصلهگذاری، دورکاری و حتی قرنطینه به طیفی از نگرانیهای اقتصادی دیگر در سراسر جهان میافزاید.
در سطح ژنتیکی، اومیکرون با نسخه اصلی کووید ووهان متفاوت است. اما درعینحال با نسخههای اخیر ویروس هم تفاوتهای زیادی دارد.
*مقاومتهای اقتصادی
این واقعیت که واکسنهای قدیمی هنوز تا حدی کار میکنند و واکسنهای جدید امکانپذیر هستند، مایه اطمینان خاطر است. اما اگر ترکیب قابلیت بالای انتقال و فرار از ایمنی بدن، باعث شود اومیکرون در آلودهسازی و آلودهسازی مجدد جهان عمل کند، ممکن است چند ماه پراسترس مخصوصاً برای اقتصاد پیشرو باشد.
جروم پاول، رئیس فدرال رزرو امریکا گفته است که اگر مردم از این نوع جدید بترسند، ممکن است کارهایشان را ترک کنند. این میتواند کمبود نیروی کار را تشدید کند و منجر به رشد دستمزدها شود. اگر قرار باشد ویتنام یا حتی چین از این وضعیت ضربه ببینند، بحران زنجیره تأمین میتواند بدتر شود.
طبق نظرسنجی دویچه بانک در 29 نوامبر، تنها 10 درصد از شرکتکنندگان در بازارهای مالی فکر میکنند که نوع جدید، بزرگترین موضوع در بازارهای مالی در پایان سال خواهد بود. این بهاینعلت است که اقتصاد سطحی از تحمل نسبت به بیماری را ارتقا داده است و دیگر مانند گذشته زندگی را مختل نمیکند؛ بنابراین باتوجهبه سطوح موارد کووید، بستری شدن در بیمارستان و حتی مرگومیر کمتر از گذشته تاثیر اقتصادی دارد.
تجزیهوتحلیل بانک گلدمن ساکس دادههای مربوط به اقدامات اجباری فاصلهگذاری اجتماعی و پایبندی به آن را در یک شاخص قرنطینه مؤثر ترکیب کرده است. دو سویه مهم قبلی، یعنی آلفا و دلتا باعث تشدید تعطیلیهای سراسری شدند، اما به میزان قابلتوجهی کمتر از اوایل سال 2020 بود. در 9 ماه گذشته، تنها تعداد کمی از کشورها به همان اندازه سال 2020 اقدامات مربوط به تعطیلیهای سراسری را انجام دادند. دولتهای توسعهیافته کمتر مایل به اعمال تدابیر قهرآمیز هستند که آن هم تا حدی به دلیل واکسنها و ارتباط آن با کاهش بستریها و مرگومیر بوده است. داروها و درمانهای بهتر هم کمک کردهاند و قرصهای ضدویروس شرایط را بهبود بخشیده است. اگرچه درمانهای موجود مبتنی بر آنتیبادیهای تولید شده ممکن است در مواجهه به نوع اومیکرون کمتر مؤثر باشد. آنها همچنین دریافتهاند که برخی از اقدامات از جمله مقررات منع رفتوآمد و تعطیلی مدارس، مزایای کمتری را نسبت به هزینههای بالا به همراه دارد؛ بنابراین این اقدامات دیگر مدنظر نیستند. در امریکا بسیاری از فرمانداران ایالتی قول دادهاند که دیگر هرگز تعطیلیهای سراسری را اعمال نکنند. 30 نوامبر، دولت بریتانیا در برابر پیشنهادات مشاوران پزشکی خود مبنی بر اینکه رفتوآمد محدود شود، مقاومت کرد.
تبعیت عمومی از محدودیتها هم کمرنگ شده است. مردم کمتر از ویروس میترسند یا بیشتر نسبت به سرنوشت خود تسلیم میشوند. هلند و اتریش از نظر فنی در تعطیلی سراسری هستند، اما مردم دوبرابر بیشتر از ابتدای سال 2021 در تحرک هستند.
البته فاصله گذار اجتماعی چه به دلیل قوانین یا انتخاب افراد، هزینه اقتصادی کمتری نسبت به قبل دارد. مردم میتوانند کارآمدتر در خانه کار کنند، زیرا روی فناوریهایی سرمایهگذاری کردهاند که به آنها امکان میدهد دفتر مجازی خود را بهبود بخشند. کسبوکارها همچنین بهتر میتوانند با تعطیلی کنار بیایند. خردهفروشها خدمات آنلاین خود را بهبود بخشیدهاند، درحالیکه رستورانها غذای بیرونبر بیشتری تهیه میکنند.