کشورها در تلاش هستند تا نوع جدید کووید 19 را مهار کنند

اومیکرون تا چه حد تهدید بزرگی است؟

اگر همه گیری کووید 19 تنها یک درس به دنیا داده باشد، آن این است که اقدام زودهنگام نتیجه می دهد. اگر تنها یک هفته منتظر بمانید تا مثلا داده های بهتری به دست آورید، ممکن است در مسیر بی بازگشت قرار بگیرید و تعداد مبتلاها مدام افزایش یابد. بنابراین، هنگامی که 25 نوامبر در آفریقای جنوبی خبری مبنی بر نوع جدیدی از ویروس SARS-CoV-2 منتشر شد، بسیاری از کشورهای اروپایی و کشورهای دیگر سفر از کشورهای جنوب آفریقا را در عرض یک روز ممنوع کردند. 26 نوامبر، سازمان جهانی بهداشت، نوع جدید را اومیکرون نامگذاری کرد که یک نام از الفبای یونانی است که معمولا برای «انواع نگرانی ها» از آن استفاده می شود. اکونومیست در گزارشی به بررسی این نوع جدید کرونا پرداخته است.

طبق این گزارش،‌ نگرانی های اومیکرون بسیار است. بزرگترین آن، این است که ممکن است توانایی انتشار آسان تر از دلتا را داشته باشد، گونه ای که امروز در سراسر جهان غالب است. اگر چنین باشد، اومیکرون می تواند ظرف چند ماه جایگزین دلتا شود. در این صورت اومیکرون، باعث شیوع گسترده می شود که سریع تر از دلتا شعله ور خواهد شد و متوقف کردن آن هم سخت تر خواهد بود. نگرانی دیگر این است که واکسن ها و داروهای امروزی علیه کووید ممکن است در برابر اومیکرون قدرت کمتری داشته باشند و بنابراین ممکن است نیاز به طراحی مجدد واکسن و دارو باشد.

در حال حاضر، اینها تنها ترس هایی است که براساس نکاتی که از داده های اولیه درباره اومیکرون از آفریقای جنوبی به دست آمده، عنوان شده اند. اینکه این ترس ها تحقق پیدا خواهد کرد یا خیر، کاملا مشخص نیست.

هفته ها یا حتی ماه ها طول می کشد تا شواهد محکمی از مطالعات آزمایشگاهی و دیگر بررسی ها در مورد میزان تهدید واقعی اومیکرون به دست آید. در همین حال، بسیاری از کشورها در تلاشند تا از ورود نوع جدید کووید از طریق مسافران ورودی جلوگیری کنند. آنها زمان می خرند تا برای بدترین ها آماده شوند، در حالی که به بهترین ها امیدوارند.

اولین نشانه ها مبنی بر اینکه نوع جدید ممکن است در حال گسترش باشد، در اوایل این هفته در آفریقای جنوبی ظاهر شد. هنگامی که عفونت های کووید به طور ناگهانی و شدید افزایش یافت و از کمتر از 300 مورد در 16 نوامبر به بیش از 1200 مورد در 25 نوامبر رسید. اکثر قریب به اتفاق این عفونت ها در یک استان به نام گوتنگ بود که ژوهانسبورگ، پایتخت آن است.

در ابتدا به نظر می رسید که عفونت ها با یک رویداد بزرگ در حال گسترش مانند مهمانی دانشجویی مرتبط باشد. این نوعی شیوع است که در آن، یک نوع جدید برای مدت کوتاهی فوران می کند و سپس از بین می رود. اما موارد جدید در گوتنگ با گذشت زمان بیشتر شدند. این امر دانشمندان آفریقای جنوبی را بر آن داشت که به ژنوم نمونه های ویروسی نگاهی بیندازند و به این ترتیب آنها نوع جدید را شناسایی کردند.

تجزیه و تحلیل بیشتر تایید کرد که نوع جدید به سرعت در بسیاری از استان های دیگر در آفریقای جنوبی گسترش یافته، حتی اگر تعداد آن کم باشد. این الگو نشان می دهد که اومیکرون ممکن است از دلتا پیشی بگیرد. ماهیت جهش های اومیکرون به این فرضیه کمک می کند. نگران کننده ترین مورد تغییر در دامنه اتصال گیرنده (RBD) پروتئین اسپایک ویروس است.  RBD بخشی از ویروس است که به سلول های انسانی می چسبد و ویروس از طریق آن می تواند وارد سلول شده و آن را آلوده کند. نوع بتا 3 تغییر در RBD داشت و دلتا تنها دو تغییر. اما اومیکرون، 10 تغییر دارد.

جهش ها لزوما درباره کمیت نیستند. تعدادی از جهش های موجود در اومیکرون، نشان می دهد که این ویروس عفونی تر است. برخی از جهش ها کار را برای ویروس SARS-CoV-2 آسان تر می کند تا به راحتی از سیستم ایمنی ذاتی بدن فرار کنند. برخی دیگر از جهش ها، آنتی بادی ها را ضعیف تر می کنند. ترکیب های مختلفی از جهش های اومیکرون در همه گونه های نگران کننده ای که تاکنون ظاهر شده اند، وجود دارد.

اگر جهش های موجود در اومیکرون، واکسن های موجود را ضعیف تر کند، ممکن است آنها نیاز به اصلاح داشته باشند. 26 نوامبر، فایزر و بیونتک، سازندگان واکسن کووید که بیشترین استفاده را در کشورهای غربی دارد، اعلام کردند که می توانند واکسن mRNA خود را ظرف شش هفته دوباره اصلاح و اولین گروه تولیدی را ظرف 100 روز توزیع کنند. به نظر نمی رسد جهش های اومیکرون، تهدیدی برای اثربخشی داروهای ضد ویروس کووید باشد، اما آنها می توانند برخی از درمان های آنتی بادی که به افرادی داده می شود که قادر به ایجاد پاسخ ایمنی مناسب نیستند را شکست دهد.

حتی اگر اومیکرون در آفریقای جنوبی مسلط شود، مشخص نیست که در دیگر کشورها جایگزین دلتا شود. آفریقای جنوبی موجی از نوع بتا داشت که در جای دیگر ثبت نشد. به همین ترتیب، آلفا که سراسر اروپا را در بر گرفته بود، هرگز در آفریقای جنوبی پیدا نشد. این الگوها ممکن است مربوط به تغییرات جمعیتی و عفونت های رایجی باشد که به روش ناشناخته ای با ویروس SARS-CoV-2 در تعامل است.

در مجموع، چیزهای زیادی درباره اومیکرون باید کشف شود. اما آنچه واضح است، این است که جهان برای مقاومت در برابر آن در جایی بهتر از زمانی که سال گذشته،‌دلتا در هند ظهور کرده بود، قرار دارد. زمانی که دلتا به عنوان نوع جهش یافته و نگران کننده شناخته شد، قبلش در بسیاری از کشورهای جهان گسترش یافته بود، در نهایت هم موجی پس از موج دیگر همه گیری در جهان رخ داد. حالا باید دید که آیا اومیکرون هم می تواند تهدیدی جهانی در چنین مقیاسی ایجاد کند یا خیر.