برگ برنده استارتآپهای حوزه آتشنشانی این است که اطلاعات فضایی بهدستآمده را با سرعت زیادی آپدیت میکنند. مثلا اینکه چه حجمی از ابر در کدام منطقه آتشگرفته قرار دارد؛ و یا ذرات داغ آتشگرفته در حال حرکت به کدام سمت هستند
آینده نگر/ منبع: انبیسی
یکی از جالبترین پدیدههای کنونی این است که میلیاردرهای جهان تصمیم گرفتهاند فضا را از آن خود کنند. اما رقابت در فضا جنبههای جدید دیگری هم دارد. استفاده از ماهواره، هواپیمای بدون سرنشین و هوش مصنوعی حالا دارد به آتشنشانها هم کمک زیادی میرساند و احتمالا پیشرفت تکنولوژی در این حوزه باعث تحولات عظیمی خواهد شد. در شرایطی که با گرمایش زمین و آتشسوزیهای گسترده در جنگلهای نقاط مختلف جهان مواجهیم، این پیشرفت میتواند اهمیت زیادی داشته باشد.
در حال حاضر بسیاری از استارتآپها و موسسات تحقیقاتی در تلاش برای فهم و پیشبینی رفتار آتش در این نوع آتشسوزیها هستند. یافتههای آنها توانسته الگوهای احتمالی خشکسالی را نیز پیشبینی کند. از آنجا که گرمایش زمین باعث افزایش تعداد و شدت آتشسوزی جنگلها شده، این یافتهها میتوانند به تدوین استراتژیهای پیشگیرانه کمک زیادی برسانند.
ایلکای آلتینتاش که در حوزه علوم کامپیوتر در دانشگاه کالیفرنیا کار میکند در این خصوص میگوید: «البته این الگوها جایگزین بررسی میدانی آتشسوزی نیستند. اما هر چه دادههای بیشتری در اختیار آتشنشانها و عموم مردم قرار بگیرد، راههای موثرتری برای مقابله با گسترش آتش پیدا میشود.» در خود آمریکا اخیرا هشتاد آتشسوزی بزرگ جنگلی در سیزده ایالت رخ داده و میلیونها هکتار زمین و جنگل را سوزانده است. حجم دود و آلودگی این آتشسوزیها تا مناطق دوردست هم میرود و خطرات عمدهای برای سلامتی ساکنان ایجاد میکند. نیاز به پیشبینی و مقابله موثر با آتشسوزیها دائم بیشتر و بیشتر شده و به همین جهت بوده که از سال گذشته میلادی شمار استارتآپهای فعال در حوزه مهار آتش در آمریکا افزایش قابل توجهی داشته است. این استارتآپها از تصاویر ثبتشده توسط ماهواره و هواپیمای بیسرنشین استفاده میکنند و به کمک هوش مصنوعی و کلود کامپیوتینگ (سرویسهای محاسباتی عظیم بر بستر اینترنت) سعی میکنند آنها را تحلیل کنند. حتی تلاش برای انحراف مسیر آتشسوزی هم میتواند در این محاسبات مطرح باشد.
در حالت عادی، آتشنشانها برای درک ابعاد و مسیر آتشسوزی با موانع زیادی مواجهاند و در همین حال، زمان زیادی را از دست میدهند. اما روشهای جدید میتواند این مانع را از سر راه آنها بردارد.
یکی از مشهورترین شرکتهای فعال در این حوزه شرکت آلمانی اوروراتِک است که با استفاده از اطلاعات صد ماهواره کوچک و دوربینهای مادون قرمزِ حساس به گرما، نقاط مختلف جهان را در زمینه احتمال آتشسوزی رصد میکند. بیورن استوفرز یکی از موسسان این شرکت میگوید برگ برنده اوروراتک این است که اطلاعات فضایی بهدستآمده را با سرعت زیادی آپدیت میکند. مثلا اینکه چه حجمی از ابر در کدام منطقه آتشگرفته قرار دارد؛ و یا ذرات داغ آتشگرفته در حال حرکت به کدام سمت هستند.
برنامه شرکتهای مشابه فعال در زمینه پیشبینی و مقابله با آتش این است که سیستمهای هشداردهنده آتشسوزی جنگلها را در سطح جهانی فعال کنند. برخی از این شرکتها در حال همکاری با ناسا نیز هستند تا اطلاعات ماهوارهای دقیقتر را برای سیستمهای مانیتورینگ خود به کار بگیرند. برخی دیگر هم روی تحلیل اطلاعات قبلی درباره آتشسوزیهای جنگلها متمرکز هستند و از تحلیل رفتار آتش، اطلاعات موثری برای پیشبینیهای آینده به دست میآورند. درواقع هدف اصلی استفاده از تکنولوژیهای جدید در عرصه آتشنشانی این است که با منابع محدود و زمان محدود، سریعترین و موثرترین حالت از عملیات مقابله با آتش به اجرا دربیاید.
در این میان، نقش آتشنشانان محلی همچنان بسیار پررنگ است. هرچه که تکنولوژیهای پیشرفته در این عرصه به کار گرفته شوند، باز هم به مهارت و حضور میدانی آتشنشانان نیاز خواهد بود. براد پیتروشکا مدیر آتشنشانی در پارک ملی سن خوزه آمریکا که از سه سال پیش در حال استفاده از تجهیزات ماهوارهای برای مهار آتش است، میگوید: «در شرایط استرس و عجله، نمیتوان بهترین تصمیمها را گرفت یا حتی بهترین تحلیل را در خصوص مسیر حرکت محلی آتش ارائه داد. باید دادههای بیشتر را از قبل در اختیار داشته باشیم تا در لحظه وقوع حادثه با اطمینان و مهارت بهتری عمل کنیم. با استفاده از هوش مصنوعی و ابزارهای تحلیلی جدید، لایههای بیشتری به اطلاعات ما اضافه میشود.»
یکی از پیچیدهترین ابزارها که در حال حاضر پژوهشگران مشغول کار رویش هستند، الگوریتم لوکیشنهای کنترل است. بر این اساس، از یادگیری ماشینی استفاده میشود تا مشخص شود که موانع کنترل آتش توسط آتشنشانها بهتر است در چه مناطقی استقرار پیدا کند. در این حوزه، از اطلاعات و نیز موفقیتها و شکستها در مهار آتشهای قبلی استفاده میشود و کامپیوتر آنها را تحلیل میکند.
مجموعه این شرایط باعث شده که امیدواریها نسبت به آینده آتشنشانی بالا برود. اهمیت گرمایش زمین و آتشسوزیهای بزرگی که بر اثر آن ایجاد میشود نیز همچنان در آینده بالا خواهد بود و بنابراین به ابزارهای تکنولوژیک پیشرفته برای مقابله با آن نیاز است.