بنا بر آخرین تحقیق اچاسبیسی، هند، چین، اندونزی، آفریقای جنوبی و برزیل پنج ملت عضو جی20 هستند که نسبت به تغییرات اقلیمی در آسیبپذیرترین شرایط قرار دارند
آینده نگر
اواسط مرداد بود که جمع گستردهای از دانشمندان سراسر کره زمین در تحقیقی که انجام داده و در اختیار سازمان ملل قرار دادند زنگ خطر را به صدا درآوردند. هیئت بیندولتی تغییر اقلیم که با نام مخفف IPCC شناخته میشود، هشدار داد كه سطح انتشار گازهاي گلخانهاي در حال حاضر به حدي بالاست كه اختلالات آب و هوايي را براي چند دهه، اگر نگوييم چند قرن تضمين ميكند. به عبارت ديگر، امواج گرماي مرگبار، توفانهاي شديد و ديگر شرايط جوي كه در حال حاضر اتفاق ميافتد، شديدتر خواهد شد. آنتونيو گوترش، دبيركل سازمان ملل اين گزارش را علامتي هشداردهنده براي بشريت دانست و گفت: «زنگهاي هشدار، گوشخراش است.» همه اینها یعنی که اگر دمای هوا با همین شیب بالا برود آن سیل مرگبار تابستانی در بلژیک و آلمان و آتشسوزیهای زنجیرهای در ترکیه و یونان ممکن است تبدیل به روالی تکرارشوندهتر شوند و بالا آمدن سطح آب دریاها برخی از کشورهای جزیرهای حوزه کارائیب را در معرض غرق شدن قرار میدهد و جاهایی مانند خارورمیانه با خشکسالی پیوسته روبهرو خواهند شد. در گزارش سازمان ملل آمده است: «انتشار گازهای گلخانهای ناشی از فعالیتهای بشر، متوسط دمای جهانی را ۱.۱ درجه سانتیگراد نسبت به متوسط قبل از صنعتی شدن افزایش داده و این میزان را ۰.۵ درجه سانتیگراد دیگر افزایش میدهد بدون آنکه اثر آلودگی در جو تعدیل شود. این بدان معناست که حتی اگر جوامع از سوختهای فسیلی فاصله بگیرند، دمای هوا به واسطه ذرات معلق موجود در هوا و انعکاس بخشی از گرمای خورشید، باز هم افزایش مییابد. اگر انتشار گازهای گلخانهای در دهه آینده کاهش یابد، دمای متوسط تا سال ۲۰۴۰ تا ۱.۵ درجه سانتیگراد و احتمالا ۱.۶ درجه سانتیگراد تا سال ۲۰۶۰ قبل از تثبیت افزایش مییابد. اگر جهان به مسیر فعلی ادامه دهد، این افزایش میتواند ۲ درجه سانتیگراد تا سال ۲۰۶۰ و ۲.۷ درجه سانتیگراد تا پایان قرن باشد.»
این گزارش مجموع نظر 800 دانشمند است که انگشت اتهام تغییرات آب و هوایی را به سمت فعالیتهای انسانی نشانه رفتهاند. بخش مهمی از این فعالیتها در حوزه صنایع و کسبوکارهای بزرگ است اما جدا از آنچه در دست دولتها است، بخش خصوصی چه؟ دادههای گزارش به صورت مشخص نشان میدهند که تغییرات اقلیمی و آبوهوایی به صورت مستقیم نتیجه عملکرد انسان و به صورت خاص نحوه فعالیتهای اقتصادی او بر روی زمین بوده است. هرچند هنوز دعواها و جناحبندیهای بسیار در خصوص قوانین مربوط به صنایع آلاینده و میزان تولید کربن وجود دارد و همچنان روسای صنایع بسیاری هستند که برای کمتر کردن هزینههای محیطزیستی خود بر روی قانونگذاران کشورها تاثیر میگذارند اما آنچه وقایع همین دو، سه سال اخیر نشان میدهد نشان از این دارد که در نبود جنگلهایی که در آتش میسوزند، رودخانههایی که خشک میشوند، زمینهای کشاورزی که از میان میروند خود صنایع هستند که ضربههای جبرانناپذیری را در بخش تامین مواد اولیه و بعد پیدا کردن بازار فروش متحمل میشوند. نشریه گاردین در گزارشی به نظرسنجی از میان برخی از مدیران بخش خصوصی پرداخته تا ببیند حالا تکلیف کسبوکارها در این میان چیست و چه مسئولیتی بر عهده دارند. آنچه در این بخش میخوانید ترجمه قسمتهایی از این گزارش است.
نیک رابینز: رئیس اچاسبیسی (بانک سرمایهگذاری)
برای اینکه دولتها، کسبوکارها و سرمایهگذاران دست به کار خلق یک اقتصاد موفق مبنی بر کاهش کربن شوند باید واقعیتها در اختیارشان قرار گیرد. حالا این واقعیتها در قالب اولین نسخه از گزارش IPCC در اختیار ما است. حالا با اطمینان بسیار بالایی میتوانیم بگوییم که اقتصاد جهانی مسئول این گرمایشی است که زمین دارد تجربه میکند و میدانیم که متوسط دمای هوا در هر دهه قرار است بالاتر رود. حالا به یمن این گزارش میدانیم که آثار قابل لمس آن گرمایش محدودی که تاکنون تجربه کرده بودیم دارند با سرعت و عمق بیشتر از آن چیزی که انتظارش را داشتیم هویدا میشوند. همین حالا برخی از اقتصادهای کلیدی در دنیا دارند این آثار را تجربه میکنند. بنا بر آخرین تحقیق اچاسبیسی، هند، چین، اندونزی، آفریقای جنوبی و برزیل پنج ملت عضو جی20 هستند که نسبت به تغییرات اقلیمی در آسیبپذیرترین شرایط قرار دارند.
به نظرم در طول یک سال آینده و گزارشهای آتی، IPCC زیربنای قویتری برای اقدامات لازم زیست محیطی که باید توسط دولتها، کسبوکارها و سرمایهگذاران در پیش گرفته شود فراهم خواهد کرد. بسیاری از استراتژیهای کسبوکار و سرمایهگذاری در حوزه تغییر اقلیم در واقع بر اساس نسلهای قدیمیتر علم بنا شدهاند. حالا وقتش رسیده که غبار از روی آنچه فکر میکردیم میدانیم بزداییم و به تعهداتمان اولویت تازهای بدهیم تا سود درازمدت این کار از راه مشخص و بر اساس واقعیت ریسکهای اقلیمی به دست آید.
پاول سیمپسون: مدیرعامل سیدیپی (مشاوره تخمین ریسک و محیط زیست)
بدون شک این گزارش شوکی به بازار وارد نخواهد کرد. مطالعات سیدیپی نشان میدهد که 84 درصد از بزرگترین شرکتهای دنیا همین حالا هم متوجه ریسکی که قوانین تغییر اقلیم به کسبوکار آنها وارد میکنند، هستنند، 83 درصد از این شرکتها میدانند که این ریسک حاصل تغییر اقلیم است. این ریسکها هم شامل مقرراتگذاریهایی است که ممکن است به خاطر محدودیتهای تولید کربن سبب زیان شوند هم اختلالهای کسبوکار که درنتیجه تغییرات شدید آبوهوایی پیش میآیندکه قرار است وخیمتر و متداولتر شوند. اگر شما در حد 95 درصد مطمئن باشید که شیوه زندگیتان سبب بیماریتان شده، یا شیوه زندگیتان را عوض خواهید کرد و یا بهترین نوع بیمه سلامت را میگیرید. حالا دیگر واضح است که تمام شرکتها باید تغییرات اقلیمی را به عنوان بخشی از مدیریت ریسکشان در نظر بگیرند.
گزارش بیش از هر چیزی موید اقدامات برای کاهش گازهای گلخانهای است و ایجاد تابآوری. تحقیقات سیدیسی نشان میدهد که اغلب بزرگترین شرکتهای دنیا مشغول این کار شدهاند اما این روند خیلی کند است. حالا چالش اصلی بر سر راه سرمایهگذاران، شرکتها و دولتها است که روند و مقیاس این تغییرات را بهسرعت وسعت دهند.
میندی لابر، مدیر شبکه سرمایهگذاران بر ریسک اقلیمی
گزارش IPCC به ما میگوید که تا همین حالا هم بیشتر از نیمی از مسیر کربن مصرفی تا رسیدن به نقطه بحرانی را طی کردهایم. این یعنی که باید همین حالا برای تغییرات اقلیمی فکری کنیم و دست از سوزاندن سوختهای فسیلی برداریم. این موضوع برای تمامی صنایع اهمیت دارد. هیچ صنعتی از آثار تغییرات اقلیمی در امان نخواهد بود. برای همین است که امروزه شرکتها از تمامی بخشها و سهامدارانشان دارند توجهشان را متوجه این موضوع میکنند. شرکتها و سرمایهگذاران چارهای جز اهمیت قائل شدن برای تغییرات اقلیمی ندارند چرا که این موضوع بر زنجیره تامین مواد مورد نیاز آنها تاثیر خواهد گذاشت، بازارهایشان را متاثر خواهد کرد و شرکتها را در معرض ریسکهای سیاسی، تغییرات هزینهبر مقررات و ریسکهای مالی قرار خواهد داد.
از سوی دیگر تغییرات اقلیمی موقعیت بینظیری برای سرمایهگذاری بر روی محصولات خلاقانه به وجود میآورد که سبب کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی در عین ایحاد بازارهای جدید و ایجاد پتانسیل رشد میشود. در عین حال مشکلی پیش روی این نقشه بالقوه وحود دارد: شرکتها تنها در صورتی میتوانند در مقابله با تغییرات آب و هوایی موفق باشند که توسط سرمایهگذاران خود و نیز سیاستهای قوی دولت حمایت شوند.
لیتیا وبستر، مدیر پایداری جهانی شرکتی در شرکت ویاف (کفش و پوشاک)
گزارش IPCC همان چیزی را تایید میکند که پیش از این هم میدانستیم: چالشهای حاصل از تغییر اقلیم دارند از هر زمانی روشنتر میشوند.
ما یکی از بزرگترین خریداران نخ هستیم. برای تامین نخ مورد نیاز برای تولیداتمان به زمینی تقریبا به اندازه رودآیلند نیاز است (ایالتی در ساحل شرقی آمریکا به مساحتی بیش از 3 هزار کیلومتر). بیشتر این نخ از مناطقی میآیند که انتظار میرود بیشترین میزان کمبود آب و شرایط اقلیمی حاد را تجربه کنند: بخش غربی ایالات متحده، چین، پاکستان و هند. ما تا همینجا هم اختلال در تهیه مواد اولیه را که ناشی از خشکسالیهای طولانیمدت در غرب آمریکا و بعد هم سیل آسیا بود به چشم دیدهایم. حالا ما داریم چه میکنیم؟ ما در حال همکاری با سازمان Better Cotton Initiative (طرح پنبه بهتر) هستیم تا به کشاورزان پنبه مدلهای پایدارتری از نحوه کشت را آموزش دهیم. این برنامهها به صورت سیستماتیک استفاده از کودها و سموم دفع آفات را کاهش میدهند و به کشاورزان کمک میکنند که شیوههای آبیاری بهتری به کار بگیرند؛ به صورت ویژه آبیاری قطرهای.
دوم اینکه برخی از بزرگترین برندهای ما مانند The North Face و Reef کاملا به سبک زندگی بیرون از خانه متکی هستند؛ خواه کوه باشد یا اقیانوس، این برندها و مشتریانمان دارند اثرات تغییرات اقلیمی را مشاهده میکنند. به عنوان مثال در صنعت اسکی: زمستانها در حال حاضر حدود دو هفته کوتاهتر از قبل شدهاند و میزان میانگین بارش سالانه برف هم کمتر شده. این یعنی اقامتگاهها دیرتر باز میشوند و به دنبال آن روزهای قابل اسکی کردن کمتر میشوند و همه اینها میتواند به معنای موقعیتهای تجاری کمتر مرتبط با اسکی برای برندهای ما باشد. این تاثیرات واقعی هستند و برندها و مشتریان ما بدون واسطه دارند آنها را تجربه میکنند.