در حال حاضر دو نگاه به کنترل کرونا وجود دارد. یک گروه میگویند روزانه صدها مورد ابتلای جدید به کرونا را تحمل خواهیم کرد اما اقتصاد را نمیبندیم. کشورهایی را هم داریم که ترجیح دادهاند به بهای بستن مرزها و کنترل شدید، مورد جدید کرونا نداشته باشند
آینده نگر/ بلومبرگ بیزینسویک
تعداد قلیلی از کشورها، عمدتا در منطقه آسیا-اقیانوسیه به پیروزیهای چشمگیری در مقابله با کرونا رسیدهاند و عملا آن را درون مرزهایشان از بین بردهاند. حالا آنها با آزمونی تازه روبرو هستند: ملحق شدن به باقی دنیا، که هنوز ویروس در آن موج میزند.
متاسفانه نکته اینجاست که موفقیت استراتژیهای «کرونا صفر» شبیه استفاده از روپوشهای بازدارنده است که در آسایشگاهها بر تن بیمار میکنند تا به خود یا دیگران آسیب نرساند. از یک طرف کانونهای مالی و مسافرتی مثل نیویورک و لندن را داریم که اوضاع کار در آنها به حالت عادی باز گشته است: مقامات پذیرفتهاند که روزانه صدها مورد ابتلای جدید به کرونا خواهند داشت و همزمان با سرعت بالاتری واکسیناسیون ادامه دارد. و در طرف دیگر شهرهایی مثل سنگاپور و هنگکنگ را داریم که ترجیح دادهاند به بهای بستن مرزها و کنترل شدید، مورد جدید کرونا نداشته باشند و البته از رقبای غربیشان در بیزینس عقب بمانند.
چین، سنگاپور، استرالیا و نیوزیلند طی دوران کرونا در مقایسه با تعداد زیادی از کشورها مرگهای کمتری را تجربه کردهاند - حتی در مقایسه با کشورهایی که به تعداد بالا واکسن زدهاند - در حال حاضر هر چند روز یک بار مورد جدید ابتلا پیدا میکنند. ان به شهروندان آنها طی سال اخیر اجازه داده که تقریبا زندگی طبیعی را تجربه کنند و حتی در خیابان بدون ماسک راه بروند. اما حفظ این وضعیت آسان نیست و این کشورها علاوه بر توقف کامل پروازهای بینالمللی، هر چند وقت یک بار قرنطینه کامل برقرار میکنند. آن دسته معدود از مسافران خارجی که وارد این کشورها میشوند هم باید هفتهها در اتاق هتلشان حبس بمانند تا معلوم شود کرونا ندارند.
حالا که واکسیناسیون گسترده در نقاط مختلفی از جهان آغاز شده و به این کشورها اجازه داده به وضعیت تقریبا نرمال وارد شوند، متخصصین و ساکنان کشورهای بدون کرونا این سوال را میپرسند که آیا تداوم سیاستهای «کرونا صفر» منطقی است؟ دانلد لا، استاد دانشگاه در دانشکده سیاست عمومی دانشگاه هنگکنگ میگوید: «تداوم این سیاست دیگر نه عاقلانه است و نه انجامشدنی. در حال حاضر مثلا هنگ کنگ در موضع ضعف در برابر گروه تازهای از کشورها قرار گرفته است. در این کشورها این انتظار وجود دارد که کرونا به زودی تبدیل به بیماری بومگیر شود نه همهگیر. یعنی بیماری در سطح پایینتر و در مناطق کوچکتر حضور خواهد داشت بدون آنکه باعث مرگ تعداد بالایی از جمعیت شود و زندگی گروهی را مختل کند.
در چنین وضعیتی این کشورها اقتصاد و جامعه خود را بازگشایی میکنند اما اقتصادهای آسیایی همچنان مجبورند سیاستهای سختگیرانهای را اعمال کنند تا روند «کرونا صفر» ادامه پیدا کند. مثلا هنگکنگ قرنطینه ۳ هفتهای اکثر مسافران خارجی را ادامه میدهد و اخیرا خانوادههای کودکانی را که در یک مکان با هم بازی کرده بودند در اردوگاه شلوغ دولتی قرنطینه کرد چرا که یکی از والدین کرونا گرفته بود.
سنگاپور هم اوضاع بهتری ندارد. با آنکه ورود خارجیها ممنوع است آمار کرونا به بالاترین سطح از بهار پارسال رسیده و دوباره بعد از یک سال سیاست قرنطینه جدی را آغاز کرده است: حضور در رستورانها ممنوع است و گردهمایی بیش از دو نفر هم با محدودیت روبروست. بازگشت کرونا در سنگاپور باعث شده طرح آزادسازی مسافرت به هنگکنگ هم به تعویق بیفتد. عده زیادی از مردم این کشور که به شدت از محدودیتها خسته شده بودند بیصبرانه منتظر آغاز این طرح بودند.
تعداد مبتلایان در تایوان در روز هفدهم می ۳۳۳ نفر بود که ۱۰ برابر آمار اوجگیری پیشین کرونا در این کشور است. به همین خاطر مدارس در تایپه به مدت دو هفته تعطیل شدند و ورود خارجیها برای یک ماه ممنوع شد. استرالیا هم اعلام کرده که احتمالا مرزهای بینالمللیاش را تا نیمه دوم سال ۲۰۲۲ باز نخواهد کرد. پیتر کالیگنان، استاد بیماریهای واگیردار در دانشگاه ملی پزشکی کانبرا میگوید: «چون ما در مواجهه با کرونا خیلی موفق عمل کردهایم حالا بیشتر از گذشته از ریسک فرار میکنیم.»
برای هنگکنگ و سنگاپور هزینه اقتصادی تداوم استراتژی کرونا صفر به شدت بالاست. هر دو کشور برخلاف اقتصادهای صادراتمحوری مثل چین و استرالیا، به ورود مسافر خارجی وابستهاند. در سال ۲۰۱۹ شهر هنگ کنگ بیشترین آمار ورود مسافر بینالمللی در جهان را داشت و سنگاپور در رده چهارم بود (لندن در این فهرست پنجم بود و نیویورک یازدهم).
یکی از علل اصلی مشکلات این کشورهای آسیایی در بازگشایی اقتصاد روند کند واکسیناسیون است. در برخی از این کشورها هم ذخایر واکسن محدود است و هم چون اوضاع عادی به نظر میرسد مردم ضرورتی برای در صف ایستادن و واکسن زدن نمیبینند. در چین حدود ۱۵ درصد مردم واکسن زدهاند، در استرالیا ۶ درصد و در نیوزیلند فقط ۳ درصد مردم واکسینه شدهاند. در آمریکا و انگلیس که نتوانستند جلوی گسترش کرونا را بگیرند بیش از ۴۰ درصد جامعه واکسن زدهاند.
البته استراتژی «کرونا صفر» حامیانی جدی دارد که معتقدند میتوان این سیاست را به مدت طولانی ادامه داد. مایکل بیکر، استاد دانشگاه اوتاگو در نیوزیلند میگوید: «مزیت این روش را میتوان با بررسی میزان مرگ و میر در نیوزیلند دید. در سال ۲۰۲۰ آمار مرگ و میر - به هر دلیلی - در نیوزیلند کاهش پیدا کرد. اگر جهان سیاست «کرونا صفر» را به عنوان گزینه اولش اجرا میکرد ما این ویروس را تا حالا کاملا از بین برده بودیم و این فاجعه جهانی رخ نمیداد.»
اما اقتصاددانان در کشورهای «کرونا صفر» راضی نیستند و میگویند این ریسک وجود دارد که کشورشان وارد چرخهای دائمی از قرنطینه-بازگشایی شود و به این شکل کلا از ذهنیت کرونا بیرون نیاید. دانلد لا، استاد دانشگاه هنگکنگ میگوید: «وقتی میزان واکسینه شدن در این کشورها پایین است توانایی بازگشایی کامل آنها به شدت پایین میآید. به این ترتیب پیروزیهای اولیه آنها در مواجهه با بیماری در اصل شکست بوده است.»