بر اساس آخرین اطلاعات منتشر شده جمعاً 5 میلیون و 543 هزار و 750 دوز واکسن کرونا در کشور تزریق شدهاند و تعداد افرادی که هر دو دوز واکسن را دریافت کردهاند یک میلیون و 127 هزار و 886 نفر است
طبق برنامه ملی واکسیناسیون کووید-19 در کشور مقرر شده بود تا تیرماه 1400 ، 13 میلیون و 300 هزار نفر از جمعیت کشور در برابر بیماری کرونا واکسینه شوند. با وجود این بر اساس آخرین اطلاعات منتشر شده جمعاً 5 میلیون و 543 هزار و 750 دوز واکسن کرونا در کشور تزریق شدهاند و تعداد افرادی که هر دو دوز واکسن را دریافت کردهاند یک میلیون و 127 هزار و 886 نفر است؛ بنابراین در عمل اختلاف زیادی با برنامه از پیش تعیین شده وجود دارد. طی هفتههای اخیر، از نظر توان تزریق در بهترین حالت، حدود 200 هزار دوز واکسن کووید-19 در روز در کشور تزریق شده است که در یک ماه به حدود 6 میلیون دوز میرسد. مرکز پژوشهای مجلس در گزارشی به میزان واکسیناسیون در کشور و کمبود نیروی انسانی برای این کار پرداخته است.
طبق این گزارش، اگر این میزان بهعنوان ظرفیت تزریق روزانه در طی ماههای آینده تداوم پیدا کند، واکسینه کردن بالغین بالای 18 سال ایران که حدود 60 میلیون نفر هستند و مجموعاً 120 میلیون دوز تزریق خواهند داشت، نزدیک 20 ماه یا به عبارتی بیش از یک سال ونیم به طول خواهد انجامید. همچنین اخیراً نیز فرضیاتی مبنیبر عدم کارایی دو دوز واکسن مطرح شده و برخی کشورها مانند شیلی، بحرین و سیشل به سمت سه دوزی شدن تزریق واکسن رفتهاند. در صورت تأیید فرضیه فوق توسط مراجع ذیصلاح، ایمنسازی عمومی در کشور مدت زمانی بیشتری از آنچه در فوق اعلام شد به طول خواهد انجامید. بدون شک صرف چنین زمانی، ایران را در برابر کرونا همچنان آسیبپذیر نگاه خواهد داشت.
این گزارش همچنین ادامه داد: در حال حاضر یکی از مشکلاتی که در خصوص تزریق واکسن کووید-19 در کشور وجود دارد کمبود نیروی انسانی است. طبق اظهارات رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران «ضعفی که اکنون در روند واکسیناسیون وجود دارد به مسئله نیروی انسانی و زیرساخت انسانی برمیگردد و چه 4 میلیون دوز واکسن وارد شود و چه 40 میلیون دوز، درنهایت در ماه تنها بهتناسب تعداد نیروی انسانی که برای تزریق واکسن داریم میتوانیم واکسن تزریق کنیم.» در حال حاضر تزریق واکسن کووید-19 در کشور توسط شبکه بهداشت و مراکز جامع خدمات سلامت شهری و روستایی (مراکز بهداشت) انجام میشود. البته مراکز فوق از طریق ارائه خدمات بهداشتی جمعیت، اهدافی ازجمله «کاهش مرگومیر مادر و کودک»، «کنترل، حذف یا ریشهکنی بیماریهای واگیردار نظیر فلج اطفال، سرخک، مالاریا و غیره»، «آموزش بهداشت»، «بهداشت محیط» و «پایش رشد کودکان» و ... را در کنار ارائه خدمات واکسیناسیون کووید-19 دنبال میکند؛ لذا به نظر میرسد، باتوجهبه وظایف محول شده بسیار مهم دیگری که مراکز فوق برعهده دارند، باید راهی جهت افزایش ظرفیت تزریق واکسن و تسریع واکسیناسیون همگانی یافت.
*راهکار چیست؟
کشورهایی که در برابر بحرانها عملکرد خوبی دارند، اغلب با استفاده از ظرفیتهای بالقوه ازجمله نیروهای داوطلب و یا نیروهای مسلح بر بحرانها غلبه میکنند. البته استفاده از ظرفیت دانشجویان پزشکی و پیراپزشکی مزیت اضافهتری نسبت به موارد فوق دارند، بهاینعلت که این افراد در زمان تحصیل خود مدتی را بهعنوان کارآموزی در عرصه بالینی و میدانی سپری میکنند و لذا عمدتاً آموزشهای لازم در زمینه واکسیناسیون را دریافت کردهاند. هماکنون حدود 12 هزار دانشجوی علوم پزشکی در دسترس، در رشتههای پرستاری، پزشکی، تکنسین اتاق عمل، هوشبری و مامایی مشغول کارورزی و کارآموزی هستند که بر تزریقات مسلط هستند.
اگر بیمارستانها بتوانند با دو سوم ظرفیت کارورزان و کارآموزان به فعالیت خود ادامه دهند، حدود 4000 نیروی انسانی آموزشدیده، معادل یکسوم کل ظرفیت، قابلیت بهکارگیری در امر واکسیناسیون خواهند داشت. اگر هر دانشجو در روز، 100 تزریق انجام دهد و میانگین زمان هر تزریق 3 دقیقه باشد، 300 دقیقه در روز معادل 5 ساعت مفید و حدود 8 ساعت غیرمفید مشغول خواهد بود. حال اگر تعداد 4000 دانشجو را ضرب در تعداد تزریق هر دانشجو کنیم، به ظرفیتی معادل 400 هزار تزریق در روز خواهیم رسید. باتوجهبه اینکه بالاتر ذکر شد بیشینه توان شبکه بهداشت تاکنون، تزریق 200 هزار دوز در روز بوده است، میتوان با استفاده از توان دانشجویان این ظرفیت را به 600 هزار دوز در روز و 18 میلیون دوز در ماه، معادل 3 برابر ظرفیت کنونی، رساند. با فرضیه دو دوزی بودن واکسن، زمان اتمام واکسیناسیون بالغین بالای 18 سال، از 20 ماه به کمتر از 7 ماه کاهش خواهد یافت و همچنین با در نظرگیری فرضیه واکسن سه دوزی، این زمان از 30 ماه، به 10 ماه کاهش خواهد یافت.
