تقریبا همه نامزدهای ریاستجمهوری از سیاستهای دولت دوازدهم در بورس انتقاد و راهکارهایی را برای توسعه فعالیتهای بورس ارائه کردهاند اما نظرات چندان کارشناسی نیست...
در شرایطی 6 روز تا برگزاری انتخابات ریاست جمهوری باقی مانده که اقتصاد به گفتمان اصلی بحث های نامزدهای ریاست جمهوری بدل شده است و در این بین کاندیداها تلاش می کنند تا با ارائه نظراتشان درباره وضعیت بورس رای های بیشتری را به سمت خود جذب کنند. بورس به دلیل تلاطم ماه های گذشته و اینکه چند میلیون سهام دار دارد، به یکی از نقاط حساس اقتصاد کشور بدل شده است و از همین رو کاندیداها تلاش می کنند تا با وعده های جذاب در این بخش نگاه ها را به سوی خود بکشند اما سوال اصلی این است که چقدر سخنرانی ها کاندیداها با واقعیت ها همخوانی دارد و نسخه هایی که برای بورس می پیچند راه درمان آن است؟ با در نظر گرفتن سهامداران عدالت هم اکنون 48 میلیون نفر در بورس فعال هستند یعنی بیش از 60 درصد جمعیت ایرانی ها ماجراهای بورس و بازار سرمایه را دنبال می کنند و تحولات آن برایشان مهم است. در این بین به جز یکی از نامزدها که خود در دولت مسئولیت داشته مابقی نامزدهای ریاست جمهوری تلاش می کنند با زیرسوال بردن برنامه های دولت روحانی درباره بورس و البته فراموشی این نکته که بورس در دولت کنونی و با برنامه های این دولت به روزهای اوج رسید؛ راهکارهای جدیدی پیشنهاد دهند که همگی بورس را رو به توسعه نشان می دهد. اما به اعتقاد کارشناسان بازار سرمایه وعده های اکثر این نامزدها با شرایط بازار سرمایه و در سطح کلان تر اقتصاد ایران همخوانی ندارد و در عمل نمی تواند تحقق پذیر باشد.
تقریبا همه نامزدهای ریاستجمهوری از سیاستهای دولت دوازدهم در بورس انتقاد و راهکارهایی را برای توسعه فعالیتهای بورس ارائه کردهاند. با این حال بررسی سخنان نامزدهای ریاستجمهوری درباره بورس نشان میدهد که اطلاعات ارائه شده یا اشتباه است یا از سطح فنی مناسبی برخوردار نیست. این موضوع واکنش کارشناسان بازار سرمایه و همینطور وزیر اقتصاد را هم برانگیخته است.
مروری بر اظهارنظر نامزدهای سیزدهمین دوره انتخابات ریاستجمهوری نشان میدهدکه این اظهارنظرها عمدتا متکی بر 2رویکرد است؛ در رویکرد نخست، ابتدا نامزدهای انتخابات ریاستجمهوری به شدت سیاستهای دولت در مواجهه با بازار سرمایه را زیر سوال می برند و بعد از آن با طرح این نظریه که بازار سرمایه با بحران عمیقی مواجه است، تلاش میکنند راهکارهایی را برای نجات بورس ارائه کنند. در این بین یکی از نامزدها حتی در صفحه شخصی اش در توییتر نوشته است:«نخستین کسی بودم که ریشه بحران بورس را شناسایی و از تخلف شبیه به دزدی دولت از سهامداران بهعنوان وکیل مردم شکایت کردم.»
ارائه چنین نظراتی از سوی نامزدها منجر به واکنش مستقیم وزیر اقتصاد شده است؛ فرهاد دژپسند، در اینباره گفت: «گفته شده دولت 300هزار میلیارد تومان از بورس برای بودجه دولت تامین مالی کرده و از جیب مردم برداشته است که اصلا چنین چیزی نیست. نمیدانم این اطلاعات را چه کسانی به نامزدها میدهند. گرچه روزهای انتخابات است و صحبتهایی نیز در این راستا انجام میشود، اما باید توجه شود که ممکن است آثار منفی هم داشته باشد. بهتر است دوستان ما با بازار سرمایه حرفهای عمل کنند و از اظهارنظر غیرحرفهای پرهیز کنند؛ زیرا بازار سرمایه بازار رقابت سیاسی نیست. کاندیداها نباید حرفهایی بزنند که قابلیت اجرا ندارد. ما نمیخواهیم کاندیداها را مخاطب قرار دهیم، اما نوع گفتارها نباید تخریبکننده فضای عمومی اقتصاد باشد.»
دژپسند با اشاره به موضوع کسری بودجه گفت: « برای مواجهه با کسری بودجه 2راه داشتیم؛ یکی فروش اوراق و دیگری فروش دارایی دولت، ما درآمد مالیاتی را افزایش دادیم و در ادامه از طریق فروش اوراق و دارایی 107درصد میزان مصوب تامین مالی محقق شد که این موضوع بدون فشار بر فعالان بخش خصوصی بود. از اوراق نیز به خوبی استفاده کردیم. ما اجازه عرضه 213هزار میلیارد تومان اوراق را داشتیم که 132هزار میلیارد اوراق به فروش رفته است. البته کسانی این اوراق را خریدند که قانونا مجاز به خرید سهام نبودند. در سال 99، 6برابر سال 98از محل فروش دارایی درآمد داشتیم که بخشی از آن از طریق بورس عرضه شد و آن زمانی روی داد که بورس در اوج تشنگی عرضه بود.»
ارائه آمارهای اشتباه و نظرات کارشناسی غلط با این فرض که بورس با سیاستهای دستوری یا چند روزه اصلاح می شود، موجی از واکنشها را در میان سهامداران و کارشناسان ایجاد کرده و این نگرانی را به وجود آورده که وضعیت بازار سرمایه بعد از انتخابات بی ثبات تر شود.