بازار صنعت فضایی آنقدر بزرگ و متنوع است که در آن برای هر سرمایهداری جا هست و هر روز هم بازیگران جدیدی قصد ورود به آن را میکنند. پیشبینی شده که تا یک دهه آینده، صنعت فضایی میتواند گسترش یک تریلیون دلاری داشته باشد
آینده نگر/ منبع: گاردین
اعلام این خبر که جف بزوس قرار است در سال جاری میلادی از مدیرعاملی آمازون کنار برود یک معنای جالب داشت: پولهای او قرار است صرف کار جدیدی شوند. او اهدافی بزرگتر از آمازون را در ذهن دارد و بیراه نیست اگر که بگوییم قصد دارد فضا را تسخیر کند. در حال حاضر بین خوشفکرترین و ثروتمندترین کارآفرینان جهان یک رقابت فضایی در جریان است و شکی وجود ندارد که بزرگترین عرصه رقابت آینده نیز همین جاست.
بلو اوریجین شرکت فضایی متعلق به بزوس اخیرا چهاردهمین ماموریت فضایی خود را به پایان رسانده و هزینهای که بزوس دارد برای آن میکند نشاندهنده اهمیت این شرکت است: بزوس سالانه باید یک میلیارد دلار از سهام خود در آمازون را بفروشد تا بتواند هزینه ماموریتهای فضایی بلو اوریجین را تامین کند.
بزوس در آمازون و در عرصه خردهفروشی با رقابت سنگینی مواجه بود و به نظر میرسد عرصه جدید فعالیت او هم پر از رقبای قدر باشد. مهمترین آنها ایلان ماسک و شرکت اسپیس ایکس است که به رغم ناکامیهای فضایی اخیرش پیشرفتهای بسیار زیادی داشته و حتی وعده داده که تا سال ۲۰۲۴ به مریخ هم برسد.
درواقع از زمان پایان جنگ سرد که اشتهای دولت آمریکا برای تامین هزینه ماموریتهای فضایی کم شد، به تدریج بخش خصوصی وارد عمل شد و حتی به نظر میرسد که اخیرا انقلابی در عرصه صنعت فضایی خصوصی رخ داده باشد. شرکت های تجاری در حال حاضر مالک ۸۰ درصد از صنعت فضایی جهانی هستند؛ صنعتی که ارزش ۴۲۴ میلیارد دلاری دارد.
آنچه که در عرصه فضایی دارد رخ میدهد تاکنون روندی متعارف داشته اما با ورود بیلیونرها به این عرصه، حوزههای جدیدی مثل بردن توریست به فضا در آینده و حتی استخراج معدنی سیارکها هم مطرح شده است. این ایده آخری را لری پیج از موسسان گوگل مطرح کرده است. در زمینه فرستادن توریست به فضا، بیشترین اخبار منتشر شده مربوط به شرکت ویرجین گالکتیک و سر ریچارد برانسون مدیرعامل معروف آن بوده است. بعد از ناکامیهایی که برای این شرکت به وجود آمده، ظاهرا هنوز امیدهایی وجود دارد که اولین توریست در پنج سال آینده به فضا فرستاده شود.
بازار صنعت فضایی آن قدر بزرگ و متنوع است که در آن برای هر سرمایهداری جا هست و هر روز هم بازیگران جدیدی قصد ورود به آن را میکنند. از برخی از شرکتهایی که این روزها مورد توجه سرمایهگذاران قرار دارند میتوان به اسپکز و آسترا اشاره کرد که توسط رئیس سابق بخش تکنولوژی ناسا تاسیس شده است.
ران اپستاین تحلیلگر حوزه هوا و فضا در بانک مریل لینچ آمریکا معتقد است که تا یک دهه آینده، صنعت فضایی میتواند گسترش یک تریلیون دلاری داشته باشد. از نظر او حتی بحثهایی که در مورد تولید در فضا مطرح میشود (مثل ساخت پایگاههای فضایی یا استفاده از مواد موجود در فضا در داروسازی) میتوانند به شدت نظر سرمایهگذاران را به خود جلب کنند.
با این وجود، ریسک عمدهای که در این سرمایهگذاریها نهفته است دردسر بزرگی است. حوادثی که برای اسپیس ایکس و سایر بازیگران تجاری در این عرصه رخ داده و ریسک از دسترفتن سرمایه در آنها بر کسی پوشیده نیست. البته حتی به بعضی دولتها هم در خصوص سرمایهگذاریهای فضاییشان هشدار داده شده است. مثلا دولت انگلیس سرمایهگذاری ۴۰۰ میلیون پوندی در شرکت وانوب داشته است؛ یک شرکت نوآور در عرصه ماهوارهای که البته در معرض ورشکستگی بوده است.
به هر ترتیب رقابت در عرصه فضا به شکلهای مختلف ادامه دارد و در آینده شدیدتر هم خواهد شد. همین حالا دو شرکت اسپیس ایکس و بلو اوریجین هر دو در حال کار روی طراحی فضاپیماهایی هستند که قرار است روی ماه فرود بیایند و ناسا سفارششان داده است. همچنین ایلان ماسک و جف بزوس هر دو از لزوم آمادگی برای زندگی در مریخ و منظومه شمسی در آینده صحبت کردهاند و این را تنها راه نجات بشر از وضعیتی که خودش روی زمین به وجود آورده است میدانند. البته حامیان محیط زیست اصلا به این مواضع روی خوشی نشان ندادهاند و معتقدند که این هم راه جدیدی برای نابود کردن جهان است.
با این حال، امیدها به آینده صنعت فضایی جهان بسیار زیاد است و تلاشهای زیادی در جریان است تا هزینه سفر به فضا کمتر شود و راه برای فعالیت تجاری از این مسیر باز شود. رقابت بیلیونرها در این راه میتواند به دستاوردهای زیادی منجر شود، اما در باب تهدیدهای آن نمیتوان فعلا با قطعیت نظر زیادی داد.