خلیج بنگال در زمانهای مختلفی از سال در برابر گردبادهای دریایی بزرگ آسیبپذیر است و تقریبا هر سال سیل در شهر چنای راه میافتد. با این بارندگیهای شدید، تمام منابع آب آشامیدنی شهر آلوده میشود و چارهای نیست جز آنکه آب از مسافت صدها کیلومتر دورتر به شهر منتقل شود
آینده نگر/ منبع: بلومبرگ
تغییرات آب و هوایی در گوشه و کنار جهان به شکلهای مختلف خودش را نشان داده است. در برخی نقاط، سطح دریاها بالا رفته و شهرها را در برابر سیل آسیبپذیر کرده است و در برخی دیگر، خشکسالی رخ داده و تهدید بیآبی در آینده را به وجود آورده است. اما برای یازده میلیون ساکن شهر چنای (همان مَدرَس سابق) که طی قرون متمادی به داشتن بهترین پودر کاری جهان معروف بودهاند، هردو مصیبت با هم در حال رخدادن است.
ششمین شهر بزرگ هند سالانه ۱۴۰۰ میلیمتر باران دریافت میکند که دو برابر و چهار برابر بارانی است که بر لندن و لس آنجلس میبارد. اما در سال ۲۰۱۹ خبری در رسانهها منتشر شد که چنای را به عنوان یکی از اولین شهرهای جهان که بهکل بدون آب خواهد شد معرفی میکرد.
چنای، این بندر قدیمی در هند که در زمان استعمار، خارجیهای زیادی نیز به خود دیده است، یک نمونه مهم از بلایی است که صنعتیسازی و شهرسازی بیرویه و به خصوص تقاضای فراوان برای ساخت و سازهای جدید در کنار تغییرات شدید آب و هوایی میتواند بر سر شهرها بیاورد. چنای در جلگهای در جنوب شرق هند و در محل تلاقی سه رودخانه قرار دارد که همگی به خلیج بنگال میریزند. در سالیان متمادی، این بندر یک مرکز تجاری مهم به سمت شرق آسیا بوده و در داخل هند نیز دروازهای به سمت جنوب این کشور پهناور به شمار آمده است. جمعیت فراوان امروزی چنای به دلیل اوجگیری صنایع مختلفی مثل خودروسازی، فنآوری اطلاعات و تولید فیلم بوده است. اما جغرافیا نقطه ضعف اصلی چنای است و ظاهرا آینده این شهر را در مشت خود گرفته است.
خلیج بنگال در زمانهای مختلفی از سال در برابر گردبادهای دریایی بزرگ آسیبپذیر است و تقریبا هر سال سیل در شهر چنای راه میافتد و رودخانهها هم طغیان میکنند. مشکل این بارندگیهای شدید این است که تمام منابع آب آشامیدنی شهر آلوده میشود و چارهای نیست جز آن که آب از مسافت صدها کیلومتر دورتر منتقل شود.
درست است که تغییرات آب و هوایی مهمترین عامل بروز این وضع هستند؛ اما آنچه آینده چنای را به خطر انداخته است عدم وجود برنامه و یا حتی سوء برنامهریزی بوده است. هرچه شهر چنای گسترش پیدا کرد، مسیرهای آبی حومه آن از بین رفتند؛ به طوری که در فاصله سالهای ۱۸۹۳ تا ۲۰۱۷ میلادی، مساحت فضاهای آبی موجود در چنای از ۱۲.۶ کیلومتر مربع به عدد عجیب ۳.۲ کیلومتر مربع کاهش پیدا کرد. بیشترین ضربه در چند دهه اخیر و در جریان ساخت پروژه کریدور فنآوری اطلاعات اتفاق افتاد که برای مدرنسازی شهر صورت گرفته بود. ساختمانها در محوطه این پروژه بعضا در زمان بارش باران تا طبقه دوم پر از آب میشوند و اطمینانی وجود ندارد که در آینده وضع بدتر نشود.
اصولا باید این نکته را در نظر داشت که چنای شهر بسیار بارانخیزی است. بارانهای موسمی در ماههای نوامبر تا دسامبر میتوانند به بارش روزانه ۴۹۴ میلیمتری منتهی شوند. اما بر اساس پژوهشهای انجامشده توسط دانشگاه آنا در چنای، تا سال ۲۰۳۰ تقریبا ۶۰ درصد از آبهای زیرزمینی چنای تقلیل خواهد رفت و این یعنی بستر جذب آب باران هم از بین خواهد رفت و خطر وقوع سیل افزایش خواهد یافت.
حساسیت مسئله به حدی است که حتی در زمان حال نیز در چنای مافیای آب به وجود آمده و در زمانهای بیآبی، احتمال سرقت کامیونهای حامل آب نیز وجود دارد. در همین میان، ایالت تامیل نادو که چنای پایتخت آن است، در پژوهشهای آیندهنگرانه در زمینه تغییرات آب و هوایی به این نتیجه رسیده که متوسط دمای سالانه در این ایالت تا سال ۲۱۰۰ میلادی به میزان ۳.۱ درجه و میزان بارش به میزان ۹ درصد افزایش نشان خواهد داد. این زنگ خطری جدی برای چنای است.
البته شهرهای بزرگ دیگری نیز در دنیا شرایطی مشابه چنای دارند و آیندهشان با تهدیدهای جدی مواجه شده است. مثلا سائو پائولو، پکن، قاهره و جاکارتا از جمله شهرهای بیآب آینده هستند. مقامات چنای میدانند که باید برای نجات شهر به همکاری با شهرهایی که مشکلات مشابه دارند بپردازند؛ اما آنچه که خودشان تاکنون انجام دادهاند بیشتر روی احداث تجهیزات پرهزینه نمکزدایی از آب متمرکز بوده است. این تجهیزات خودشان به محیط زیست آسیب میزنند و صنعت شیلات را نیز با مشکل مواجه میکنند.
در این میان، برای شهری که سالانه دارد پذیرای یک ربع میلیون جمعیت جدید میشود زمان زیادی باقی نمانده است. اگر بموقع در چنای تصمیمات درستی گرفته نشود، این شهر یا از پرآبی و یا از بیآبی از بین خواهد رفت.