درحالیکه دولت بایدن دستورالعملهای تجاری خود را به حالت تعویق درآورده است، چین به جلو میرود، معاملات را امضا و استانداردها را تعیین میکند و به آینده شکل میدهد.
بزرگترین شکاف در تلاشهای دولت بایدن برای رقابت بهتر با چین، فقدان استراتژی تجارت بینالملل است. خلائی که میتواند بخشهای دیگر اقتصاد را هم تضعیف کند. سیانبیسی گزارشی دراین باره منتشر کرده است.
درحالیکه شی جین پینگ، رئیسجمهوری چین تلاش خود برای مذاکره در مورد توافقنامههای تجاری و سرمایهگذاری چندجانبه و دوجانبه در سراسر جهان را تسریع میکند، جمهوری خواهان و دموکراتها در ایالات متحده نسبت به چنین اقداماتی حساسیت پیدا کردهاند.
استفان هادلی، مشاور سابق امنیت ملی رئیسجمهوری جورج دبلیو بوش میگوید: چینیها عمیقا به اهمیت همبستگی نیروها اعتقاد دارند. آنها معتقدند که این همبستگی در حال حاضر به نفع آنهاست. به گفته او اگر ایالات متحده نتواند این اعتقاد چینیها را تغییر دهد، اهرمی برای مقابله با پکن نخواهد داشت.
مدلین آلبرایت، وزیر امور خارجه سابق ایالات متحده، زمانی ایالات متحده را کشوری ضروری نامیده بود، اما حالا شی جین پینگ در حال موقعیتسازی چین به عنوان اقتصاد ضروری جهان است.
تا سال 2018، 90 کشور جهان دوبرابر بیشتر از امریکا با چین معامله میکردند. تا سال 2019 چین بهعنوان بزرگترین دریافتکننده سرمایهگذاری مستقیم خارجی از ایالات متحده پیشی گرفت. پیام اصلی اکنون این است که بازار چین بسیار گسترده است، نقدینگی آن بسیار عمیق و بازگشت آن پس از کووید 19 بسیار چشمگیر بوده است - در سه ماه اول سال رشد 18 درصدی داشته است - بنابراین هیچ کشوری معقولی نمیتواند در برابر چین مقاومت کند.
رئیس جمهور شی این هفته در مجمع بائو برای آسیا گفت: در این عصر جهانی سازی اقتصادی، گشودگی و ادغام، روندی تاریخی متوقف نشدنی است. او بدون نام بردن از واشنگتن ادامه داد که تلاش برای دیوار کشی یا جدا کردن مغایر با قانون اقتصاد و اصول بازار است. آنها به منافع دیگران آسیب می رسانند بدون اینکه به نفع خودشان باشد.
بیانیه شی اشکال زیاد دارد، چراکه چین همچنان به حمایت گسترده از بازار ادامه میدهد و مداخلات دولت در داخل و خارج از کشور درحالرشد است. سرقت مالکیت معنوی و جرایم اینترنتی هم همچنان پابرجاست. بااینوجود بدون یک استراتژی تجاری مدرن و آیندهنگر، ایالات متحده با دست و پایی بسته وارد این ستیز جهانی میشود.
هانگ پالسون، وزیر پیشین خزانهداری امریکا در والاستریت ژورنال نوشت: ایالات متحده و چین درگیر رقابتی استراتژیک هستند که شکل سیاست جهانی را در این قرن تعیین میکند. اما وقتی صحبت از تجارت میشود، بعدی حیاتی از این رقابت، امریکا میدان را واگذار میکند.
این وضعیت پیروزیهای اولیه بایدن را تضعیف میکند. اول اینکه بایدن از اجتماع دو حزب که این روزها در کنگره خیلی نادر رخ میدهد، در مورد فوریت رسیدن به چالش چینی سود برده است. دوم اینکه بایدن باید شروع به جمعآوری دوستان و متحدانش در آسیا و اروپا کند که بتواند نگرانیهایش درباره چین را با آنها تقسیم کند.
بایدن در ماه مارس اولین جلسه رهبران چهارگانه را تشکیل داد که شامل ایالات متحده، هند، استرالیا و ژاپن میشد. این جلسه برای پرداختن به ایجاد تعادل چین در منطقه ترتیب داده شده بود.
برای پرداختن به دیپلماسی گسترده واکسن چین، این کشورها توافق کردند تا سال 2022 یک میلیارد دوز واکسن توزیع کنند.
هفته گذشته هم بایدن از نخستوزیر ژاپن، یوشیهیده سوگا، بهعنوان اولین رئیس دولت در واشنگتن استقبال کرد. در بیانیه مشترک ژاپن و امریکا اشارهای به چین نشده است، اما آنها متعهد شدند که ملتهای آزاد و دمکراتیک برای مقاومت در برابر چالشهای نظم بینالمللی آزاد و مبتنی بر قوانین باهم کار میکنند. آنها همچنین از صلح در سراسر تنگه تایوان صحبت کردند. این اولینبار از سال 1969 تاکنون است که نخستوزیر ژاپن در بیانیهای مشترک با رئیسجمهوری امریکا از نام تایوان استفاده میکند.
همچنین برای اولینبار تاکنون، اتحادیه اروپا در 22 مارس در کنار امریکا، کانادا و انگلیس، چین را به دلیل نقض حقوق بشر در منطقه خودمختار سینکیانگ تحریم کرد.
برنامه محرک 1.9 تریلیون دلاری کووید 19 دولت بایدن و انتظار سرمایهگذاری 2.3 تریلیون دلاری در زیرساختها، رقابت ایالات متحده را از طریق سرمایهگذاری در سرمایه انسانی، زیرساختهای فیزیکی و فناوری پیشرفته بهبود خواهد بخشید. اما همان مشکل اجماع دو حزب در کنگره در مورد چالش چین برقرار است.
نوامبر گذشته، چین یکی از 15 کشور آسیا و اقیانوسیه بود که 30 درصد از تولید ناخالص داخلی جهان را تشکیل میدهد و قرارداد مشارکت اقتصادی جامع منطقه یا RCEP را امضا کردند. این اولین توافق تجاری آزاد چین با متحدان ایالات متحده از جمله ژاپن و کره جنوبی بود که بزرگترین اتحادیه تجاری تاریخی را تشکیل دادهاند.
چین همچنین برای عضویت در CPTPP هم ابراز علاقه کرده است. در صورت اجرایی شدن توافقنامه RCEP که احتمالا قبل از ژانویه 2022 اجرایی میشود و در صورت پیوستن چین به CPTPP، بازی معاملات تجاری بینالمللی در آسیا تا حد زیادی پایانیافته و چین برنده خواهد بود. همزمان چین در حال پیشروی در جبهههای دیگر است.
در نهایت اینکه درحالیکه دولت بایدن دستورالعملهای تجاری خود را به حالت تعویق درآورده است، چین به جلو میرود، معاملات را امضا و استانداردها را تعیین میکند و به آینده شکل میدهد.