علیرغم تحریمهای مختلف امریکا علیه ایران، هند در بیشتر موارد هم در دولتهای دموکرات هم در دولتهای جمهوریخواه، معافیتهای لازم را به دست آورد. اما برخلاف حوزه تجارت انرژی، اعطای معافیت تحت CAATSA پیچیدهتر است، چراکه نگرانیها مهم استراتژیک و دفاعی امریکا را درگیر میکند.
دهلینو با خرید سیستم دفاعی موشکی روسی چند میلیارد دلاری میتواند تحریمهای ایالاتمتحده علیه خودش را به جان بخرد، اما این امر منافع امریکا در منطقه را هم به خطر میاندازد. فوربز گزارشی دراینباره منتشر کرده است.
اکتبر 2018، در جریان دیدار پوتین رئیسجمهوری روسیه از هند، این کشور موافقت کرد که پنج سیستم دفاعی زمین به هوا S-400 روسی به قیمت تقریباً 5.4 میلیارد دلار را خریداری کند. سیستم دفاعی S-400 یکی از پیشرفتهترین توافق روسیه بهعنوان یکی از تأمینکننده عمده تسلیحات دفاعی هند طی چند دهه گذشته بوده است.
*تحریم تحت قانون مقابله با دشمنان آمریکا از طریق تحریم (CAATSA)
مقامات آمریکایی مدعی هستند این معامله هند با روسیه نقض قانون مقابله با دشمنان آمریکا از طریق تحریم CAATSA است.
این قانون سال 2017 با حمایت قاطع دو حزب تصویب شد. براساس این قانون هم تحریمهای گسترده علیه مسکو اعمال شد. براساس این قانون تحریمهای ثانویه علیه هر کشوری که معاملات تعریفشده بیش از 15 میلیارد دلار با بخشهای دفاعی یا اطلاعاتی روسیه داشته باشد، اعمال میشود.
کنگره، CAATSA را تا حدی برای گسترش اقدامات تنبیهی موجود علیه مسکو در پاسخ به دخالت روسیه در انتخابات ریاست جمهوری 2016 ایالاتمتحده طراحی کرد. اگرچه این قانون بعد اصلاحیه داشت که معافیتهای محدود هم شامل میشد. اما بعید است این معافیتها شامل خرید S-400 و کشور خاص باشد.
از همان ابتدا مقامات آمریکایی مخالفت خود با معامله S-400 را بیان کرده بودند. ادعای آنها دقیقاً نقض CAATSA است و بنابراین میتواند تحریمهای ایالاتمتحده علیه هند را تحریک کند.
درباره این اقدام هند نظرات متفاوتی وجود دارد. هند چندین سال است رابطه دفاعی با روسیه دارد. تصمیمگیرندگان آمریکایی طی سالهای گذشته هند را تشویق کردند که در تأمینکنندگان تسلیحات دفاعی خود تنوع بدهد. آمریکا هند را تشویق کرد که محصولات آمریکایی بخرد و آرامآرام وابستگیاش به روسیه را کاهش دهد.
باوجود اعلام نظر آمریکاییها، دهلینو تاکنون اعلام کرده است که قصد ندارد توافقنامه S-400 را کنار بگذارد و قصد دارد این معامله با روسیه را تا پایان سال جاری بهطور کامل اجرایی کند. از دیدگاه هند، هیچ کشور دیگری اجازه ندارد خطمشی سیاست خارجی یا سیستم دفاعی برای هند تعیین کند.
این در حالی است که به نظر نمیرسد تصمیم واشنگتن برای اعمال تحریمهای CAATSA بر ترکیه که متحد ناتو هم بود، تأثیری داشته باشد. ترکیه ماه دسامبر تصمیم گرفته بود S-400 از روسیه خریداری کند.
طی چندین سال گذشته، هند معافیتهای مختلفی را از طرف امریکا دریافت کرده است، یکی از این معافیتها خرید نفت از ایران بوده است. ازنظر تاریخی، هند واردکننده عمده نفت ایران با توجه به تقاضای گسترده انرژیاش بوده است. بنابراین در موقعیتی آشنا میان امریکا و یکی از دشمنان آن قرار گرفت.
علیرغم تحریمهای مختلف امریکا علیه ایران، هند در بیشتر موارد هم در دولتهای دموکرات هم در دولتهای جمهوریخواه، معافیتهای لازم را به دست آورد. اما برخلاف حوزه تجارت انرژی، اعطای معافیت تحت CAATSA پیچیدهتر است، چراکه نگرانیها مهم استراتژیک و دفاعی امریکا را درگیر میکند.
به گفته تحلیلگران به نظر میرسد نگرانیهای خاصی برای خرید S-400 برای امریکا وجود دارد. چراکه طبق آن، امریکا حتی متحد ناتو، ترکیه را هم تحریم کرد. بنابراین این واقعیت که ترکیه از تحریمهای CAATSA نجات پیدا نکرد، نشان میدهد که ایالاتمتحده بهشدت نگران سیستم دفاعی S-400 است.
البته برخلاف ترکیه، روابط دوجانبه هند و ایالاتمتحده مستحکمتر است و مشارکت استراتژیک میان دو کشور رو به افزایش است. دو کشور هم تقریباً در همه زمینهها با هم همکاری دارند.
همچنین با توجه به اینکه چین اولویت اصلی برای دولت بایدن است، اما تحریم هند میتواند منافع ایالاتمتحده را در این منطقه به خطر بیندازد.