شاید اینطور به نظر نرسد، اما بالاگرفتن تنشها در خلیج فارس طی سال ۲۰۱۹ برای اعراب خلیج فارس ترسناک بوده است: انفجار نفتکشها در خلیج فارس، حملات موشکی در عراق و حمله مستقیم ایران به تاسیسات نفتی آرامکو باعث شد رهبران سعودی و امارات متوجه شوند افزایش تنش با تهران چه بهایی خواهد داشت
آینده نگر/ فیلیپ گوردون
*دیپلمات، دستیار ویژه اوباما و هماهنگکننده امور خاورمیانه، شمال آفریقا و خلیجفارس در کاخ سفید از ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۵
احتمالاً یادتان هست که سال پیش آمریکا تا آستانه آغاز جنگی تازه در خلیج فارس پیش رفت. حالا که ترامپ انتخابات را باخته، زمان خوبی برای بررسی رفتارهای دولت او در خاورمیانه و همزمان پیشبینی اوضاع منطقه پس از ترامپ است.
اصولاً در واشنگتن دو رویکرد کاملاً متفاوت در قبال خاورمیانه وجود دارد. یک رویکرد که عموماً از سوی ترامپ و هوادارانش دنبال میشد این بود: نشاندادن حمایت بیقید و شرط از عربستان سعودی و دیگر کشورهای حاشیه خلیج فارس و همزمان «فشار حداکثری» بر ایران.
رویکرد دوم، که آن هم گاهی توسط ترامپ تبلیغ میشد و گروهی از چپهای آمریکایی مدافعش هستند نقطه مقابل رویکرد اول است: آمریکا باید کلاً بیخیال خاورمیانه شود و از آن بیرون بیاید.
یک رویکرد سومی هم هست که البته در آمریکا طرفدار زیادی ندارد: اینکه واشنگتن بتواند دیپلماسی در پیش بگیرد و از تنشها واقعاً بکاهد.
شاید این طور به نظر نرسد، اما بالاگرفتن تنشها در خلیج فارس طی سال ۲۰۱۹ برای اعراب خلیج فارس ترسناک بوده است: انفجار نفتکشها در خلیج فارس، حملات موشکی در عراق و حمله مستقیم ایران به تاسیسات نفتی آرامکو باعث شد رهبران سعودی و امارات متوجه شوند افزایش تنش با تهران چه بهایی خواهد داشت. شاید عربستان و امارات سلاحهای بیشتری خریداری کرده باشند، اما در صورت تنش نظامی، بسیار بیشتر از ایران از دست خواهند داد. فقط تصور کنید تأثیر اقتصادی فقط و فقط یک حمله پهپادی ایران به امارات چه خواهد بود. همین مسئله بود که امارات سال گذشته تلاش کرد حمله به تانکرهایش را کماهمیت جلوه بدهد، آن را به ایران منتسب نکرد، نیروهاش را از یمن بیرون کشید و حتی دیپلماسی آرامی را با تهران در پیش گرفت.
عامل دیگر این است که بن سلمان بعد از سالها حمایت از ترامپ، به شدت در واشنگتن نامحبوب است: جنگ یمن و کشتن جمال خاشقجی روزنامهنگار مخالف در استانبول باعث شده شمار زیادی افراد تاثیرگذار در سیاست خارجی آمریکا خواستار پایان شراکت استراتژیک با ریاض شوند. آرامش در خلیج فارس شاید بتواند کمی از فشار روی بن سلمان را کم کند.
در چنین شرایطی آمریکا میتواند حمایت نظامیاش از عربستان سعودی در جنگ یمن را قطع کند و همزمان به ریاض بگوید که در صورتی که حاضر به آتشبس باشد به دیگر روابط نظامیاش با این کشور ادامه میدهد.