بنسلمان حق دارد نگران باشد. او رابطه بسیار گرمی با دونالد ترامپ و دامادش جرد کوشنر برقرار کرد، آنها را به فروش میلیاردها دلار سلاح آمریکایی به کشورش مجاب کرد، همچنین به آنها قول داد که به اسرائیل نزدیک خواهد شد و علیه ایران هرکاری خواهد کرد
آینده نگر/ آرون دیوید میلر، مشاور شش وزیر خارجه آمریکا در امور خاورمیانه
طی روزهای پس از انتخابات آمریکا، پایتختهای اندکی در دنیا به اندازه ریاض با نگرانی روند شمارش آرا را دنبال میکردند. در ریاض هم هیچ کس به اندازه محمد بن سلمان، ولیعهد جوان و بیرحمی که قرار است به زودی شاه شود، نگران نبود. با اینکه او به خوبی آگاه است که روابط آمریکا-سعودی برای واشنگتن بزرگتر و مهمتر از آن است که فروبپاشد، پیروزی جو بایدن به معنای پایان مصونیتی است که دولت ترامپ به عربستان داده بود. حضور ریاض در جنگ یمن، وضعیت حقوق بشر در عربستان، و تلاشهای بیملاحظه بنسلمان برای افزایش نفوذش در خاورمیانه همه و همه در دوران بایدن دست کم به تنش لفظی منجر خواهد شد. دولت بایدن قصد ندارد مانند ترامپ روی خاورمیانه تمرکز کند و مشکل بن سلمان همینجاست.
بنسلمان حق دارد نگران باشد. او رابطه بسیار گرمی با دونالد ترامپ و دامادش جرد کوشنر - که علاقه خاصی به اسرائیل و عربستان دارد - برقرار کرد، آنها را به فروش میلیاردها دلار سلاح آمریکایی به کشورش مجاب کرد، همچنین به آنها قول داد که به اسرائیل نزدیک خواهد شد و علیه ایران هر کاری خواهد کرد. همینها باعث شد که آمریکا در دوران ترامپ به عربستان چراغ سبز نشان دهد که مجاز است هر کاری که دلش میخواهد در منطقه بکند. اما جو بایدن مثل ترامپ عمل نخواهد کرد: او عربستان را مطرود توصیف کرده، خواستار «جنگ فاجعهبار» یمن شده و گفته که آمریکا باید در روابطش با ریاض از نو ارزیابی کند. بایدن سال پیش در شورای روابط خارجی گفت: «اولویتهای آمریکا در خاورمیانه باید در واشنگتن طراحی شود، نه در ریاض.»
در دولت بایدن، این اولویتها، به نظر میرسد که کاهش تنش با ایران از طریق برگشت آمریکا به برجام باشد البته به شیوهای که رابطهاش با اسرائیل خراب نشود. این برای بن سلمان اصلاً خوب نیست. ضمناً بن سلمان در تلاشهایش برای جلب محبت واشنگتن یک رقیب تازه پیدا کرده: محمد بن زاید امارات که اخیراً با اسرائیل رابطه برقرار کرده، کمتر از بن سلمان بیملاحظه است و ممکن است از دید دولت بایدن شریک قابل اطمینانتری به حساب آید.
اگر فرض را بر این بگیریم که ایران به بازگشت آمریکا به برجام تمایل داشته باشد - بخصوص اگر همراه آن بایدن به شیوه دوران اوباما متعهد شود که سیاست متوازنتری در پیش بگیرد و در رقابت تهران-ریاض دخالت نکند - تلاشهای منطقهای واشنگتن احتمالاً باعث خشم عربستان میشود. بایدن به احتمال زیاد اصلاً علاقهای به بازگشت به خاورمیانه ندارد و دولتش اصلاً برای گذاشتن وقت و انرژی در عربستان آماده نیست. تأثیر این فاصلهگیری آمریکا بر سیاستهای ریاض چه خواهد بود؟ دقیقاً معلوم نیست.
این ممکن است عربستان را به سمت رابطه گرمتر با چین - بخصوص در حوزه انرژی اتمی - بکشاند یا شاید بن سلمان بخواهد از امارات کپی کند و عادیسازی رابطه با اسرائیل را سرعت بخشد تا بتواند دل واشنگتن را به دست آورد. عربستان هر کاری بکند ما از یک واقعیت مطمئن هستیم: اینکه اولویتهای دولت بایدن جای دیگری جز خاورمیانه است و عربستان سعودی دیگر «عزیز» واشنگتن نخواهد بود.