یک سال پیش در این هفته، حزب کمونیست چین در آستانه بزرگترین بحران خود در چند دهه اخیر قرار داشت. ویروس کرونا از شهر ووهان شروع شد و در روزهای بعد، دولت چین تلاش کرد تا ماجرای پاندمی را پنهان کند اما با واکنش آنلاینی مواجه شده که سالها ندیده بود.
موفقیت حزب کمونیست در بازیابی وضعیت و توانایی آنها در جمعکردن مردم به سمت خود به جهانیان ثابت کرد که اقدامات اشتباه و ناجور آنقدر هم مهم نیست. نیویورکتایمز در گزارشی به این موضوع پرداخته است که چین چطور تهدید کرونا را به فرصت تبدیل کرد.
یک سال پیش در این هفته، حزب کمونیست چین در آستانه بزرگترین بحران خود در چند دهه اخیر قرار داشت. ویروس کرونا از شهر ووهان شروع شد و در روزهای بعد، دولت چین تلاش کرد تا ماجرای پاندمی را پنهان کند اما با واکنش آنلاینی مواجه شده که سالها ندیده بود.
سپس، همانطور که ضربات کرونا سریعتر از ماشین تبلیغات چینی حرکت میکرد، تعدادی از چینیهای لیبرال شروع به فکری غیرقابلتصور کردند. اینکه این فاجعه شاید مردم چین را وادار به عقبنشینی کند. پس از دههها کنترل فکر و وخیمتر شدن سانسور، شاید این لحظهای بود که بزرگترین و قدرتمندترین دستگاه تبلیغاتی جهان شکست میخورد.
اما درست برعکس این اتفاق رخ داد. یک سال بعد، اینطور عنوان شد که ووهان نه بهعنوان نقطهضعف چین بلکه بهعنوان نقطه قوت این کشور معرفی شد. خاطرات وحشتناک سال گذشته در حال کمرنگ شدن است و قضاوت درباره اینترنت و موضوعات آنلاین کاهشیافته است. حتی مخالفان هم آرامتر فریاد میزنند.
مردم چین این هفته باید برای کسانی که طی یک سال گذشته رنجدیده و کشته شدند، ادای احترام کنند.
هرکسی که بخواهد در سالهای آینده در مورد چین مطالعه کند، باید عواقب اتفاقات سال 2020 را درک کند. این فاجعه نشان داد که پکن توانایی کنترل هر آنچه مردم چین میبینند، میشوند و فکر میکنند را دارد تا حدی که حتی ازآنچه منتقدان باور داشتند هم فراتر رفته است.
بهاینترتیب در بحران بعدی، چه فاجعه باشد چه جنگ و چه بحران مالی، این حزب نشان داده است که ابزارهایی برای صفآرایی مردم دارد و مهم نیست پکن با چه اقداماتی ناجوری با آن کنار میآید.
طی این مدت تعداد زیادی پست، مقاله، عکس و فیلم در شبکههای اجتماعی چینی حذفشده است. این وضعیت زمانی که دکتر لی که پاندمی ویروس کرونا را فریاد زد، براثر کرونا درگذشت بیشتر شد. اما بااینحال، تحلیلگران حدس میزنند که سهم کاربران لیبرال اینترنت چینی رشد نمیکند و حتی کاهش مییابد. آنها پیشبینی کردهاند که تحت رهبری دولت کمونیست، پیروزی باشکوه در برابر پاندمی کرونا جشن گرفته خواهد شد.
این پیشبینی درست بوده است. برای بازیابی روایت روزهای ابتدایی کرونا، دولت چین تمام تلاش خود را انجام داد تا اطمینان حاصل کند که سانسورکنندگان حتی در محلیترین سطح، کنترل را در دست گرفتهاند.
آنها دقیقاً هر آنچه مردم ارسال میکردند و گوش میدادند و میخواندند را رصد کردند. سپس با مشکلات و مخالفان برخورد میکردند. مقامات چینی میگویند پلیس با بیش از 17 هزار نفر که به گفته آنها اطلاعات جعلی مربوط به بیماری کرونا منتشر کردهاند، برخورد کرده است.
بعد از 11 هفته تعطیلی سراسری در ووهان پایان یافت. تابستان عکسی از استخرهای شلوغ ووهان در صفحات شبکههای اجتماعی چینی و در سراسر جهان ظاهر شد. چین داستانی موفقیتآمیز را روایت کرد، درحالیکه موارد آلودگی و تعداد کشتهشدهها در ایالاتمتحده و دیگر کشورهای غربی سر به فلک کشیده است. این تضاد اثربخشی قدرت قوی حزب را بیشتر کرد.
حزب کمونیست چین سابقه طولانی در کنترل تاریخ دارد. در ایالاتمتحده روایتهای تاریخی تغییر میکنند و گاهی منجر به مشاجره و حتی خشونت میشود.
حزب کمونیست روایتهای سختگیرانهای درباره جدیترین اشتباهات خود ازجمله «یک گام به جلو» (Great Leap Forward)، انقلاب فرهنگی و سرکوب میدان تیان آنمن دارد.
طی این دورانها، حزب کمونیست چین حتی رمانها و کتابهایی که روایتی مخالف با روایت حکومت داشت را سانسور کرد. در دوران شی جینپینگ، این حزب در برابر عقاید تاریخی غیرمتعارف تحمل کمتری از خود نشان داد. روایت درباره همهگیری کرونا هم از این قاعدهها مستثنی نبوده است.