اختلاف دولت و مجلس برسر فروش 2 ميليون 300 هزار بشكه نفت

فروش 2 میلیون 300 هزار بشكه نفت، امكان پذیر است؟

«سرنوشت برجام و لغو تحريم ها» و « فروش 2 ميليون و 300 هزار بشكه نفت در سال 1400» دو محور كليدي و اصلي سوالات خبرنگاران در نشست خبري روز گذشته رئيس جمهور بود و 5 سوال به موضوع فروش نفت در لايحه بودجه سال آينده اختصاص داشت. سوالاتي در اين زمينه و محور كه چگونه دولت مي تواند باوجود تحريم ها 2 ميليون 300 هزار بشكه نفت بفروشد؟ آيا نگاه اميدوارانه دولت به حضور بايدن رئيس جمهور آمريكا و لغو تحريم ها باعث شده دولت عدد 2 ميليون و 300 هزار بشكه فروش نفت را در بودجه در نظر بگيرد؟ و اينكه آيا دولت بودجه را براساس واقعيت ها تدوين كرده يا نگاه انتزاعي داشته است؟ سوالاتي كه رئيس جمهور باوجو تكرارهاي پي در پي و مطرح شدن به شكل هاي مختلف حسن روحاني به آن ها پاسخ داد و جمع بندي گفته هايش اينگونه بود:« بودجه‌ای که دولت به مجلس ارایه می‌ کند، برای کسب مجوز است، یعنی از مجلس می‌خواهد اجازه بگیرد برای اینکه 2 میلیون و 300 الی 500 هزار بشکه نفت بفروشد، بر مبنای تحلیل بودجه نمی‌نویسیم، بر مبنای واقعیات بودجه می‌نویسم و بر مبنای اینکه صادرات نفت پارسال چقدر بوده امسال چقدر است. پارسال چه کار می‌کردیم امسال چه کار می‌کنیم. راه‌حل‌هایی که امسال داریم و پارسال نداشتیم. البته همه چیز را نمی‌توانیم پشت بلندگو توضیح دهیم که چه اقداماتی می کنیم. اصلاً حتی تحریم هم برداشته نشود و انجام نشود 2 میلیون و 300 هزار بشکه نفت می‌فروشیم و مبنای ما این است. 2 میلیون و 300 هزار بشکه در بازار بین‌المللی و داخلی می‌فروشیم قطعی است. 2 میلیون و 300 هزار بشکه که می‌گویم بر مبنای توان فعلی مان است اگر توان ما 2 میلیون 800 هزار بشکه بود در بودجه 2.800 می‌نوشتیم. نه بر مبنای اینکه برجام چه می‌شود. 2 میلیون و 300 بر مبنای این است که وزارت نفت به من می‌گوید که در ماه‌های اولیه سال اگر بخواهم تولید کنم و چاه‌ها را فعال کنم 2 میلیون و 300  می‌توانم صادر کنم. اگر وزیر نفت به من بگوید 2 میلیون و500  می‌نوشتم 2 میلیون و500 نه 2 میلیون و 300 بنابراین تحلیلی بحث نمی‌کنیم.» او همچنين گفت:« اما اینکه برای دولت بعد مشکل درست کردیم یا نه این تفکر کاملاً از ذهن پاک کنیم من آدمی نیستم که در نظام نبودم و 7 سال آمدم و می‌خواهم حکومت کنم و بعد هم بروم یک جایی بروم و مرتب مصاحبه کنم . آدم اینجوری نیستم از اول نظام بودم، همیشه مسئولیت داشتم از روز اول که انقلاب و نهضت شروع شده از سال 41 در نهضت بودم و بعد از انقلاب هم همیشه مسئول بودم. بنابراین به فکر این نیستم که این دولت یا آن دولت. برای من نظام و کشور مطرح است. 2.300 بر مبنای واقعیتی است که جلسات متعدد بحث کردیم و دولت تصویب کرده این را با کسی شوخی نمی‌کنیم. اگر تحریم برداشته شود صادرات نفت ما 2.300 نیست، صادرات ما 2.800، 2.900 خواهد بود، اصلا 2.300 نیست، اگر تحریم‌ها برداشته شود، همان حقی که در اپک قبلاً داشتیم یعنی هر مقداری که 95 می‌فروختیم دو مرتبه همان قدر نفت را می‌فروشیم. 6 ماهه دوم 95 چقدر نفت می‌فروختیم حالا همانقدر می‌فروشیم بنابراین بر مبنای تحلیل نیست بر مبنای محاسبه دقیق و واقعی است.»

اما رئيس جمهور در شرايطي اين پاسخ ها را به سوالات خبرنگاران داد كه در چند روز گذشته ( بعد از ارائه لايحه بودجه) تعدادي از نمايندگان مجلس و كارشناسان به خصوص نمايندگان منتقد و اصولگراي مجلس تحقق درآمدهاي نفتي در لايحه بودجه را غيرممكن مي دانند. محمدرضا پورابراهیمی رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس به مهر گفته است:« اعداد پیش بینی شده در لایحه بودجه ۱۴۰۰ برای فروش نفت غیر واقعی بوده و متناسب با عملکرد دولت در سال ۹۹ نیست و عملاً باز هم در بودجه بیش برآورد صورت گرفته است. نسبت به فروش نفت باید بازنگری صورت گیرد و به دلیل اینکه اساساً باید نفت را از بودجه عمومی حذف کنیم و به درآمدهای پایدار غیر نفتی متکی شویم حتی اگر فروش نفت در سال آینده نیز به اندازه قبل شود درآمدهای آن نباید در بودجه بیاید.» او همچنين در گفت و گو با خبرگزاري تسنيم گفته لايحه بودجه به شكل كنوني بايد تغييرات زيادي پيدا كند و ممكن است كليات آن رد شود.

علاوه بر اين مركزپژوهش هاي مجلس شوراي اسلامي هم در گزارشي نوشته است:« حتی اگر بودجه سال آینده بر مبنای صادرات روزانه 2میلیون بشکه نفت در روز هم بسته شود، با فرض شرایط غیرتحریمی، بعید است ایران بتواند این میزان نفت صادر کند، زیرا میزان ظرفیت تولید مخازن نفتی جوابگو نیست.»

اما آيا دولت توان فروش 2 ميليون 300 هزار بشكه نفت را ندارد؟ روز گذشته بيژن نامدار زنگنه وزير نفت ايران در پاسخ به اين سوال در جمع خبرنگاران گفت:« به‌عنوان وزیر هرگز کاری را که نمی‌توانم انجام دهم نمی‌گویم؛ صادرات ۲.۳میلیون بشکه عملی است و بازار آن هم وجود دارد. قیمت نفت هم نخواهد افتاد. اوپک حساسیت و تعهد لازم را برای حفظ قیمت دارد و سازوکار لازم هم تعبیه شده است. برای افزایش تولید نفت از کسی اجازه نمی‌گیریم. هزینه‌ها در لایحه بودجه۱۴۰۰ نسبت به میزان تحقق درآمدهای نفتی تعیین شده و انتقاد نمایندگان نسبت به میزان تعیین‌شده نیست؛ بلکه آنها نگران این موضوع هستند که درصورت برداشته ‌نشدن تحریم‌ها دولت چه اقدامی می‌خواهد انجام دهد. در صورت برطرف‌نشدن تحریم‌ها به روند عادی، کار خود را طبق گذشته ادامه می‌دهیم، البته در لایحه بودجه سال۱۴۰۰ پیش‌بینی شده که اگر میزان فروش ۲.۳میلیون بشکه نفت در روز تحقق پیدا نکرد، چه کاری انجام دهیم. من در جلسه کمیسیون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس حضور یافته و به سؤالات نمایندگان در این مورد پاسخ دادم و مبنای تعیین رقم ۲میلیون و 300هزار بشکه نفت در روز را تشریح و اعلام کردم چه پیش‌نیازهایی وجود دارد و کل تولید و میزان مصرف داخلی و صادرات چقدر است.»

طبق آمارهاي رسمي ايران تا پيش از خروج آمريكا از برجام روزانه بيش از 3.5 ميليون بشكه نفت توليد و بيش از 2 ميليون بشكه نفت صادر مي كرد بنابراين رسيدن به صادرات بيش از 2 ميليون بشكه اي در صورت برداشته شدن تحريم هاي آمريكا غيرقابل تصور نيست اما نكته مهمي كه وجود دارد اين است كه به اعتقاد كارشناسان بازگشت نفت ايران به بازارهاي جهاني در صورت رفع تحريم ها به يكباره نخواهد بود و در طول چند ماه امكان پذير مي شود. در طول دو سال گذشته و بعد از خروج آمريكا از برجام و افزايش تحريم ها درآمدهاي نفتي كشور به شدت كاهش يافته است. ديروز رئيس جمهور در اين باره گفت:« درآمد نفتی در سال 1390 ، 119 میلیارد دلار بوده ولی در سال گذشته اگر آن 100 تا را هم از 119 میلیارد دلار برداریم، باز هم کمتر می‌شود لذا باید شرایط کشور را در نظر بگیریم.»