پانگ کانگ (Pang Kang) رئیس هیئت مدیره شرکت فوشان هایتین فلیورینگ اند فود است، بزرگترین تولیدکننده سس سویا در چین. پانگ با 24.2 میلیارد دلار ثروت در جایگاه 48 فهرست بلومبرگ قرار دارد.
آینده نگر
امپراتور چیان لونگ ششمین امپراتور خاندان چینگ بود که بر تمامی کشور چین فرمان میراند. دوره حکمرانی او از سال 1711 آغاز شد و تا سال 1799 ادامه یافت. میگویند او چهارمین امپراتور از سلسله خاندان خود بود، ابتدای حکومتش ادامه شکوفاییهای نسل قبل بود و اواخرش پر بود از مشکلات متعدد داخلی و خارجی. در همین دوران بود که در شهر فوشان در استان گوانگ دونگ (از استانهای جنوب شرقی چین) مجموعهای از کارخانههای ساخت سس کارشان را شروع کردند،آن تولیدیهای قرن هجدهم در واقع ریشه درخت تناوری بودند که امروزه با نام شرکت فوشان هایتین فیلیورینگ اند فود شناخته میشود؛ بزرگترین تولیدکننده سس سویا در چین که در سال 2019 درآمدی بالغ بر 19.8 میلیارد یوآن (2.9 میلیارد دلار) به ثبت رساند. این شرکت حدود 4 هزار و 500 کارمند دارد و بیش از 200 چاشنی و محصول مختلف تولید میکند؛ از سس صدف خوراکی گرفته تا سرکه و عصاره مرغ.
پانگ کانگ که حالا جزو 50 میلیاردر اول دنیا است و ریاست هیئت مدیره این شرکت را بر عهده دارد، سال 1958 در فوشان متولد شد و بعدها در دانشگاه گوانگدو درس خواند و در سال 1980 مدرکش را در رشته امور مالی گرفت. او بلافاصله پس از فارغالتحصیلی جذب شرکت فوشان سس شاپ شد و مراحل ترقی را چنان با سرعت طی کرد که دو سال بعد به قائم مقامی شرکت رسید. فوشان سس شاپ سال 1995 تغییرساختار داد و با نام فعلیاش به ادامه فعالیت پرداخت. آن زمان بود که پانگ 500 هزار یوآن در شرکت تازه سرمایهگذاری کرد و تبدیل به بزرگترین سهامدار این شرکت شد.
در گذر زمان
بزرگترین تولیدکننده سس سویا، یکی از اصلیترین چاشنیها در فرهنگ غذایی چین و شرق آسیا، بیش از 300 سال سابقه دارد. آنچه در سال 1955 اتفاق افتاد در واقع این بود که 25 تولیدکننده و فروشنده سس در فوشان، با قدرت بسیار در بازار موادغذایی و محصولات شناختهشده در هنگکنگ و ماکائو، طرحی ریختند تا بر مبنای آن با هم ادغام شوند و اینگونه بود که هایتین سس فکتوری شکل گرفت که اولین قدم برای تیدبل شدن به شرکتی بود که امروز میشناسیم. سال 1971 دیگر کار مدرنیزاسیون کارخانه به جایی رسید که اولین پرکننده بطریهای سس مکانیکی به بهرهبرداری رسید و بستهبندی محصولات سس سویا کاملا اتوماتیک شد.
تا سال 2012 شرکت هایتین کاملا خصوصی بود. کار با همان سرمایه خصوصی و محدود پیش رفته بود و عملیات ساخت و توسعه شرکت هم مانند آنچه مدیران در سر داشتند پیش میرفت. اما حالا دیگر حس میکردند که توان توسعه و تولید بالاتری دارند و برای رسیدن به این هدف دیگر راهی نیست جز روی آوردن به سوی دیگران و جذب سرمایه بیشتر. قرار بر این شد که طرح و برنامه برای ورود به بورس نوشته شود و بودجهای که از این راه جذب میشود صرف رسیدن به تولید 1.5 میلیون تن سس سویا شود. سال 2014 این نقشه به اجرا درآمد. شرکت با موفقیت سهامش را در بازار عرضه کرد و بعد برنامه توسعه پنج سالهاش را تدوین کرد که بر پایه موفقیتش در سال قبل (تبدیل شدن به پرفروشترین شرکت تولیدکننده سس در چین) بنا شده بود و وعده دو برابر شدن درآمد و سود تا سال 2018 را میداد.
در مورد یک سس
وقتی در مورد سس غذا در فرهنگ غذایی چین صحبت میکنیم در مورد یکی از اصلیترین چاشنیهای غذایی حرف میزنیم که از بیش از 2 هزار سال پیش جایش را در سفرههای مردم این کشور و بعد همسایههایش باز کرد و حالا شما هم میتوانید آن را در بقالیهای محلهتان پیدا کنید. سس سویا سسی تیرهرنگ و شورمزه است که از دانههای گیاه سویا گرفته میشود و برای مزهدار کردن سوپها، نودلها و انواع گوشت و ماهی و سبزیجات از آن استفاده میشود. حضورش در آشپزخانههای چین و ژاپن و کره مثل حضور آبلیمو و آبغوره در آشپزخانههای ایرانی است.
ثروتی که سس سویا برای شرکت هایتین و پانگ کانگ به همراه آورده پس برخاسته از همین اصل است: این محصول در هر زمان و در میان هر طبقهای خریدار دارد. سایت اقتصادی ejinsight در هنگکنگ که در مطلبی به پادشاههای سس در چین پرداخته است و لاجرم قبل از هر کسی به سراغ پانگ کانگ رفته، در مورد سودآوری این تجارت نوشته است:
«تولید سس اگر به درستی انجام شود میتواند کسبوکاری بسیار سودآور باشد. مواد اولیه آن مانند دانه سویا و چیلی ارزان هستند در حالی که محصول نهایی معمولا به ازازی هر بطری 10 دلار هنگکنگ به فروش میرسد. چنین محصولی نیاز روزانه خانوارهای چینی است و برای همین تقاضا برای آن همیشه وجود دارد. مشتریان اغلب سالهای سال به همان برندی که از آن خوششان آمده وفادار میمانند و تنها به خاطر اینکه یک برند دیگر ممکن است کمی ارزانتر باشد، تن به عوض کردن مارک سسی که به صورت معمول میخرند نیستند. با توجه به واقعیتهایی که گفته شد، برای تازهواردان ورود به این بازار کار دشواری است. تا زمانی که بازیگران قدیمی این عرصه کیفیت و نام خوش برندشان را حفظ کنند، این تجارت برایشان حکم استخراج نفت را دارد، شاید هم بهتر از آن.»
سال 2018 درآمد شرکت و جایگاهش در بورس آنقدر خوب بود که خبرش در سایتهای اقتصادی بسیاری منتشر شد. هایتین که در بازار بورس شانگهای لیست شده است توانست ظرف 12 ماه به رشد 66 درصدی ارزش سهامش برسد و به این ترتیب جزو پنج شرکت برتر غذایی در سطح بینالمللی شد. نشریه بیزینس تایمز در مورد این شرکت نوشت:
«هرچه مشتریان چینی بیشتر به رستوران میروند، سود هایتین هم بیشتر افزایش مییابد. این شرکت برای هفتمین چهارماهه مالی پشت سر هم است که رشدی بیش از 20 درصدی را به ثبت میرساند. حدود 60 درصد فروش هایتین از سوی صنعت رستورانداری داخلی به دست میآید. انتظار میرود که این تولیدکننده سس چینی تا سال 2022 28 درصد رشد پیدا کند و درآمدش به 86.2 میلیارد یوآن برسد.» در این مطلب البته گوشزد شده است که موفقیت در این تجارت آن قدرها هم بیدردسر نیست: «مطمئنا رشد چشمگیر تولیدکننده سس خالی از ریسک نیست. هایتین به این امر واقف است که اگر قیمت دانههای سویا و شکر که مواد اصلی تولید این چاشنی هستند افزایش پیدا کند، تجارتش متضرر خواهد شد. به گفته تحلیلگران، به دنبال تنشهای میان چین و آمریکا، تعرفههای بالاتری که چین برای ورود دانههای سویا از آمریکا وضع کرده است باعث افزایش قیمت سویا در داخل چین میشود.»
اما فارغ از درگیریهای اقتصادی میان چین و آمریکا و بالا رفتن قیمت مواد اولیه و غیره باید یک عامل دیگر را هم در نظر گرفت که میتواند، شاید نه به سرعت اما در مرور زمان، برای کسبوکار سسسازی پانگ کانگ و سایر تولیدکنندگانی مانند او دردسر ساز شود. رستورانهای چینی در دهههای گذشته با سرعتی قابل توجه جای خود را در کشورهای مختلف، به خصوص در آمریکا باز کردهاند. غذای چینی در آمریکا تبدیل به یکی از سفارشهای اصلی غذای بیرونبر شده، مثل پیتزا. اما حالا چند سالی است که همراه با راه افتادن موجهای سبک زندگی سالم و رژیمهای مختلف سلامت و لاغری، هر روز افراد بیشتری هستند که نسبت به آنچه میخورند با وسواس بیشتری برخورد میکنند. برای همین است که در سایتهای اینترنتی سلامت یکی از سوالاتی که به آن پاسخ داده میشود این است که: آیا سس سویا سالم است؟ جواب به این سوال کاملا مثبت نیست چون این سس شورمزه حاوی مقادیر زیادی سدیم است که از عوامل اصلی بالا رفتن فشار خون به شمار میرود و هرچند به نسبت نمک معمولی از سلامت بیشتری برخوردار است اما برای برخی از مصرفکنندگان آن دغدغههایی را هم به همراه دارد. تغییر رفتار مشتریان همین حالا هم کمکم دارد بروز پیدا میکند و البته شرکت هایتین متوجه این زنگ هشدار شده. بیزینس تایمز در مقاله خود اشاره کرده بود که این شرکت در پاسخ به تغییر ذائقه و نوع انتخاب مشتریان به سوی مواد غذایی سالمتر، به سمت تولید محصولات متنوعتری با پایه ارگانیک و بدون افزودنیها رفته است تا مطمئن شود که از تغییرات بازار و سود آینده غافل نخواهد ماند.