دوران بعد از عالم‌گیری کرونا چطور باید با محیط‌زیست سازگار باشد

26 راه برای پاک‌ کردن انرژی‌های آینده

آینده نگر

ویروس کرونا در جهان عالم‌گیر شده و تاکنون یک میلیون نفر را کشته است. میلیون‌ها شغل براثر همه‌گیری کوویدـ19 از دست رفته و تریلیون‌ها دلار از حجم اقتصادها کسر شده است و بدون شک خیلی بیشتر از این‌ها پول لازم است تا دنیا از رکود اقتصادی پس از این عالم‌گیری بیرون بیاید. حالا سؤال اینجاست که چه نوع احیای اقتصادی را باید بعد از عالم‌گیری پیش بگیریم. در بحران‌های اقتصادی جهانی قبلی، در سال‌های رکود میزان انتشار گاز گلخانه‌ای دی‌اکسید کربن کم بود و در سال‌های احیای اقتصادی انتشار این گاز خیلی بالا می‌رفت. مثلا در بحران اقتصادی سال 2009 میزان انتشار کربن 1.4 درصد پایین رفت اما در سال‌های پس از آن 5.1 درصد رشد کرد. در شرایط فعلی زیست‌محیطی جهان، اتفاقی این‏چنینی برای محیط‌زیست بسیار خطرناک خواهد بود و جهان را به وضعیتی غیرقابل بازگشت می‌کشاند. بنابراین محققان و کارشناسان تلاش کرده‌اند که روش‌هایی را در دوران ورای رکود پیشنهاد کنند که از نظر محیط‌زیستی پاک‌تر باشد. برای نمونه، بعد از بحران سال 2009 محققانی از دانشگاه آکسفورد تلاش کردند که به صنایع مشاوره بدهند که از انرژی‌های تجدیدپذیر استفاده کنند. چنین اقداماتی بوده که حالا شرکت سازنده خودروهای برقی تسلا را به دومین شرکت بزرگ خودروسازی در جهان تبدیل کرده است. نکته مهم این است که در برنامه‌های تشویقی صنایع برای احیای پس از دوران کرونا و همچنین در بودجه‌هایی که شرکت‌ها برای احیای اقتصادی در نظر گرفته‌اند، توجه به محیط‌زیست چندان جدی گرفته نشده است. اما برای جبران این مسئله، باید بودجه‌های عمومی‌ای که توسط دولت‌ها به این کار اختصاص داده می‌شود، به‌سمت انرژی‌ها و روش‌های پاک‌تر صنعتی سوق داده شود. بلومبرگ گرین از ده‌ها کارشناس در 9 رسته صنعتی خواسته است که پیشنهادهای خود را برای پاک‌تر شدن روش‌های احیای اقتصادی پس از شیوع کوویدـ19 بگویند و آنچه می‌خوانید حاصل این مشاوره جمعی است.

 حوزه انرژی: سهم 31درصدی در تولید جهانی کربن

1. به مردم پول پرداخت کنید تا انرژی پاک تولید کنند. بعد از بحران مالی 2009، کره جنوبی توانست 90 درصد مشوق‌های مالی خود را به‌سمت سیاست‌های سازگار با انرژی پاک سوق دهد. چند سال پیش از آن، صندوق بین‌المللی پول کره‌ای‌ها را به استفاده از انرژی خورشیدی ترغیب کرده بود.
2. خطوط برق بیشتر و بهتری ایجاد کنید. بسیاری از موارد اتلاف انرژی در خطوط انتقال برق در خانه‌ها و تا در خانه‌ها اتفاق می‌افتد. با اصلاح خطوط انتقال برق و همچنین کاهش مسیرهای بلند ازطریق ساختن نیروگاه‌های کوچک نزدیک مکان‌های مصرف می‌توان این کار را کرد.
3. برای تولید انرژی هیدروژنی ارزان‌تر سرمایه‌گذاری کنید. شاید بیشترین عنصر شیمیایی که در کره زمین وجود دارد هیدروژن است اما هنوز زمان زیادی مانده تا بتوانیم آن را تبدیل به منبعی برای انرژی کنیم. امروزه سرمایه‌گذاری زیادی روی این نوع انرژی انجام می‌شود و حتی شرکت‌های نفتی هم به آن تمایل نشان داده‌اند.

 

صنعت: سهم 18درصدی در تولید جهانی کربن

4. به صنایع آلوده‌تر گزینه‌هایی پیشنهاد کنید که نتوانند از زیرش شانه خالی کنند. صنایع فولاد، سیمان، مواد شیمیایی و سایر صنایعی که مقدار زیادی انرژی مصرف می‌کنند باید در صف مقدم صنایعی قرار بگیرند که نیاز به اصلاح در استفاده از انرژی دارند. نیاز است که زمان و پول زیادی صرف اصلاح صنایع سنگین شود.
5. اقتصاد مقیاس را ترویج کنید. کشورهای توسعه‌یافته حدود 12 درصد تولید ناخالص داخلی خود را صرف تهیه و تدارک برای صنایع خود می‌کنند. اگر بتوان از اقتصاد مقیاس برای این صنایع استفاده کرد، مثلا صنایع فولاد و سیمان را ترغیب کرد تا از اقتصاد مقیاس بهره بگیرند، بسیاری از هزینه‌های اولیه صنایع کم خواهد شد.
6. هزینه به خطر انداختن آب‌وهوا را واقعی کنید.

 

حمل‌ونقل و تاسیسات زیربنایی: سهم 16درصدی در تولید جهانی کربن

7. طرفداران خودروهای برقی را به بازی بگیرید. امسال که بخش چشمگیری از جمعیت جهان به قرنطینه رفتند، دادوستد خودرو هم راکد شد چون به‌طور کلی حمل‌ونقل کاهش یافت. اما نشانه‌های زیادی در دست است که اقتصاد خودروها با باتری الکتریکی زودتر از خودروهای بنزینی احیا شود.
8. جاهایی برای شارژ خودروهای برقی بسازید. برای اینکه استفاده از خودروهای برقی گسترش پیدا کند، یکی از مهم‌ترین اقدامات این است که مکان‌هایی برای شارژکردن باتری‌های این خودروها ساخته شود و در دسترس رانندگان آن‌ها قرار بگیرد.
9. کمک‌های مالی به خطوط هوایی را به روش‌های پاک وصل کنید. بعد از عالم‌گیری بیماری کوویدـ19 دولت‌های جهان تصمیم گرفتند درمجموع حدود 85 میلیارد دلار به شرکت‌های هواپیمایی کمک مالی کنند. بهتر است که این کمک‌ها به‌شرط استفاده خطوط هواپیمایی از روش‌های پاک‌تر به آن‌ها اعطا شود.
10. سرعت اینترنت را بالا ببرید. در دوران شیوع ویروس کرونا، دورکاری رایج شد که مبنای آن اینترنت است. با رواج اینترنت و افزایش سرعت آن می‌توان افراد را تشویق کرد که رفت‌وآمدهای خود را کم کنند و به‌جایش کارهایشان را اینترنتی انجام دهند. با اینکه اینترنت خودش نیز انرژی مصرف می‌کند اما به‌مراتب پاک‌تر از حمل‌ونقل‌های فسیلی است.

 

کشاورزی: سهم 12درصدی در تولید جهانی کربن

11. به مزارعی که کربن جذب می‌کنند جایزه بدهید. تولید و استفاده کودهای شیمیایی باعث آلودگی محیط‌زیست می‌شود اما همچنان خیلی از مزارع هستند که کودهای شیمیایی را کنار گذاشته‌اند و از کمپوست استفاده می‌کنند یا گلخانه‌هایی دارند که کربن را جذب می‌کنند. باید با تشویق این مزارع به‌سمت کشاورزی پاک‌تر برویم.
12. بخورید اما اسراف نکنید. انرژی زیادی در سطح جهان برای تولید غذا به کار می‌رود اما درصد زیادی از مواد غذایی تولیدشده دور ریخته می‌شود. باید تلاش کنیم که استفاده از مواد غذایی را بهینه کنیم یا تولیدکنندگان را به جوامعی وصل کنیم که نیاز بیشتری به غذا دارند.
13. کوچک‌ترها را به یاد داشته باشید. دولت آمریکا در بین مشوق‌های 2.2تریلیون‌دلاری خود برای حمایت از اقتصاد در دوره کرونا، 16 میلیارد دلار به کشاورزی اختصاص داده و 3 میلیارد دیگر نیز برای خرید محصولات پایه در نظر گرفته است. اما بیشتر این مشوق‌ها به شرکت‌های بزرگ کشاورزی می‌رسد.

 

زمین و حفاظت محیط‌زیست: سهم 7درصدی در تولید جهانی کربن

14. یار درخت‌ها باشید. فقط 15 درصد جنگل‌های جهان دست‌نخورده باقی مانده است. این وضعیت حاصل تقاضای انبوه مواد غذایی و تبدیل جنگل‌ها به مزرعه است. اما بسیاری از صنایع نیز هستند که از چوب استفاده می‌کنند و در سال‌های اخیر بسیار تلاش شده که مصرف چوب خود را کاهش دهند یا به صفر برسانند.
15. آب شرب بیشتری برای مردم فراهم کنید. در سال 2017 حدود 70 درصد مردم جهان به آب آشامیدنی سالم دسترسی داشتند درحالی‌که در سال 2000 این رقم فقط 61 درصد بود. طبق داده‌های سازمان ملل، هنوز 785 میلیون نفر از مردم جهان به سیستم‌های آب اولیه دسترسی ندارند.
16. بگذارید اکوسیستم دریایی استراحت کند. بخش قابل‌توجهی از صنایع جهان به ارزش 2.5 تریلیون دلار وابسته به اقیانوس‌ها هستند و ظاهرا تمام این صنایع تحت‌تاثیر کوویدـ19 قرار گرفته‌اند. کشتیرانی و شیلات دچار رکود شدید شده‌اند. حالا وقت این است که استراحتی به دریاها و اقیانوس‌ها بدهیم.

 

مسکن: سهم 6درصدی در تولید جهانی کربن

17. کمک‌های مالی را بین نوآوری‌های مجدد توزیع کنید. تعمیر و بازسازی خانه‌ها برای اینکه بتوانند انرژی کمتری مصرف کنند یا به راه‌های پاک‌تر تامین انرژی دست پیدا کنند از اولویت‌هایی است که باید برای عملی‌شدن آن‌ها پول خرج کرد.
18. هزینه مسکن‌سازی سبز را کاهش دهید. جمعیت جهان طی سه دهه آینده 2.5 میلیارد نفر افزایش خواهد یافت. طبیعی است که مسکن‌سازی برای این افراد شدت بگیرد و از حالا باید به فکر ساخت خانه‌هایی باشیم که با محیط‌زیست سازگارند، انرژی هدر نمی‌دهند، خودشان انرژی‌های تجدیدپذیر تولید می‌کنند و در یک کلام مسکن سبز به حساب می‌آیند.
19. برای اجاره مسکن‌های سبز به مردم تخفیف دهید. تا استفاده از خانه‌هایی که دی‌اکسید کربن کمتری مصرف می‌کنند و خانه‌های سبز به نقطه اشاعه بحرانی نرسد و بخش زیادی از مردم به آن تمایل پیدا نکنند،‌ باید دست‌کم کمک کنیم افراد کم‌بضایت بتوانند راحت‌تر در آن‌ها مستقر شوند.

 اشتغال و تشکل‌ها

20. به مردم پول بدهید تا انرژی سبز پاک تولیدکنند. هر یک میلیون دلار سرمایه‌گذاری در بخش انرژی‌های تجدیدپذیر 7.5 شغل ایجاد می‌کند درصورتی‌که همین میزان سرمایه‌گذاری در انرژی‌های فسیلی فقط 2.7 شغل درست می‌کند. بنابراین باید در زمینه سرمایه‌گذاری به مردم کمک کرد تا به این راه هدایت شوند.
21. کارگران را به آموزشگاه‌ها بفرستید. کوویدـ19 باعث رکود شده اما بخش انرژی‌های تجدیدپذیر رونق خود را دارند. بنابراین باید کارگران را به آموزشگاه‌ها فرستاد تا بازآموزی شوند و آن‌ها را در این بخش‌ها را به کار گرفت.
22. تشکل‌ها را به‌طور کلی بازسازی کنید. تشکل‌های کارگری فعلی در کشورهایی مثل آمریکا یا کشورهای اروپایی در اوایل قرن بیستم ساختار یافته‌اند و حالا وقتش است که به‌کلی آرایش جدیدی بگیرند تا تشکل‌های کارگری نیز به محیط‌زیست پاک‌تر حساس‌تر شوند.

 تحقیق و توسعه

23. دانشگاه‌ها و استارت‌آپ‌ها را رقابت‌پذیر کنید. دانشگاه‌ها نباید منتزع از بازار باشند و باید که به‌سمت فعالیت‌های عملی سوق داده شوند.
24. به دانشمندان وقت و پول اختصاص دهید. خیلی از کشفیات و اختراعات مربوط به انرژی‌های پاک و پاکیزه‌تر ساختن محیط‌زیست وقت‌گیر و هزینه‌بر است. باید از دانشمندان و محققان حمایت کرد تا به این اهداف برسند.
25. فناوری‌های نو را به بازار هدایت کنید. خود فناوری‌های نو هم در امر بازاریابی کمتر از دیگر بخش‌ها فعالند و باید کوشش کرد آن‌ها را به‌سوی نیازهای بازار متمایل کرد.

 

سایر

26. مشوق‌های پولی مشهودترند اما در پشت صحنه، اقدامات مالی نیز می‌تواند جهان را از انرژی‌های فسیلی نجات دهد. تریلیون‌ها دلار برای بیرون‌آوردن اقتصاد از رکود دوران کرونا در نظر گرفته شده است. اعطای این پول‌ها خیلی مسئله خوبی است اما باید در کنار سیاست‌های پولی به سیاست‌های مالی نیز توجه کرد تا نظام‌مندتر به اهداف خروج از رکود برسیم.

منبع: بلومبرگ گرین