آمارها نشان میدهد کشور دارای پتانسیل بسیار بالای تولید تخم مرغ است به طوری که دهمین کشور تولیدکننده تخم مرغ در جهان هستیم.
عبدالرضا اخوان رسولزاده/ نایب رئیس هیئت مدیره انجمن تخم مرغ شناسنامه دار در ایران
با عنايت به ضرورت رعايت مقررات بهداشتی و تقویت اقدامات كنترلی و نظارتی در زنجیره توليد تا عرضه (توليد، جداسازي، درجه بندي، انبارداري، حمل و نقل، فرآوري و توزيع) انواع تخم ماکیان به ویژه تخم مرغ و نیز تخم ساير پرندگان اهلي (مانند كبك، اردك، بلدرچين و شترمرغ) به منظور كاهش مخاطرات بهداشتي احتمالي و حصول اطمينان از توليد تخم ماکیان سالم و فرآورده های آن، برنامه ملی «ارتقای کیفیت بهداشتی و تضمین سلامت تخم مرغ» در قالب تولید و عرضه تخم ماکیان شناسنامه دار بسته بندی، توسط دفتر نظارت بر بهداشت عمومي و مواد غذايي سازمان دامپزشکی کشور پس از بررسی کارشناسی طولانی و نظرخواهی از متخصصین و صاحب نظران، کارگروه تخصصی بهداشت تخم مرغ، کارشناسان و متخصصین سازمان دامپزشکی کشور، دفتر بهداشت و مدیریت بیماری های طیور، دفتر قرنطینه و امنیت زیستی، مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت و ادارات کل دامپزشکی استان ها، انجمن صنفی تولیدکنندگان تخم مرغ شناسنامه دار ایران و سایر تشکل های صنفی ذیربط تهيه و تدوين و توسط ریاست محترم سازمان دامپزشکی کشور در تاریخ 27/11/98 ابلاغ شد.
اصولا تخم ماکیان عليرغم دارا بودن پوسته مقاوم كه يك بستهبندي طبيعي در برابر آلاينده هاي مختلف براي آن فراهم کرده است، يك محصول بينهايت شكننده است و بهراحتي ميتواند تحت تاثير آسيبهاي مختلف فيزيكي، شيميايي و ميكروبي قرار گيرد. لذا بايستي در جمعآوري، نگهداري، توزيع و عرضه آن دقت بسيار زيادي شده و مشكل امروزي عرضه آن به صورت بدون هويت و يا فاقد بستهبندي از چرخه توزيع كشور حذف شود تا بتوان تمام ويژگيهاي اعجابآور تخم ماکیان را كاملا سالم و بدون هر گونه آسيبي به مصرفكننده نهايي رساند.
عدم رعایت اصول بهداشتی در فرآیند تولید، فرآوری، توزیع، نگهداری، عرضه و مصرف این منبع مهم پروتئین حیوانی، ضمن ایجاد فساد، تباه شدن و خروج مقادیر قابل توجهی از آن از چرخه مصرف، باعث بروز بیماریها و مسمومیتهای با منشأ غذایی در مصرفکنندگان میشود و هزینههای سنگین اقتصادی و بهداشتی بر کشور و مردم تحمیل میکند.
امروزه با افزايش تعداد توليدكنندگان داخلي و خارجي، رقابت براي جلب رضايت مصرفكنندگان يكي از اهداف مهم هر بازاري است. بهبود کیفیت و تضمین سلامت محصولات، شناسنامهدار بودن، بستهبندي، درجهبندي، عرضه مناسب و به موقع محصول و... از جمله عواملي هستند كه در توسعه تولید باکیفیت و صادرات، جلب رضايت مصرفكنندگان و حفظ حقوق تولیدکنندگان و شهروندان نقش مهمی دارد.
اصطلاح محصول شناسنامهدار به محصولاتي اطلاق ميشود كه داراي برچسب حاوي اطلاعاتي چون مبدأ، تاريخ توليد و تاريخ انقضا، نوع محصول و مقدار آن هستند و قابليت رهگيري آنها در طول زنجيره توليد تا مصرف وجود خواهد داشت. قانون عمومي مواد غذايي اروپا، سیستم رهگيري را چنين تعريف ميکند: قادر بودن به رهگيري و دنبال کردن مواد غذايي مورد استفاده در بخش توليد، تغذيه حيوانات و استفاده از آنها در كل مراحل توليد و توزيع.
آمارها نشان میدهد کشور دارای پتانسیل بسیار بالاي تولید تخم مرغ است به طوری که دهمین کشور تولیدکننده تخم مرغ در جهان هستیم. در سال 1380 هنگامي كه براي اولين بار مصرفكنندگان ايراني از تخم مرغ بستهبنديشده در بستههاي شفاف با كيفيت عالي و داراي برچسب شامل نام توليدكننده، تاريخ مصرف و اطلاعات تغذيهاي برخوردار شدند، اين واقعه نشانگر تحولي عظيم در صنعت تخم مرغ ايران بود، اگرچه در آن زمان هيچ قانونی توليدكنندگان را ملزم به بهبود و ارتقای كيفيت تخم ماکیان نميکرد. این اقدام، تاثير بسزايي بر ديگر تولي كنندگان داشت و آنان را تشويق به پيروي از اين روند کرد به طوریکه در طي دوره 3 ساله پس از ظهور اولين تخم مرغ بستهبنديشده، عرضه بيش از 30 نوع مختلف از تخم ماکیان، در بستهبنديهاي متنوع وزنی و تعدادی، گسترش يافت و مصرفكنندگان قدرت انتخاب بيشتري براي محصول مورد نظر پيدا کردند.
تامین کیفیت بهداشتی و تضمین سلامت تخم ماکیان از طریق اجرای حداقل استانداردهای بهداشتی در صنعت تخم ماکیان در مراحل مختلف از جمله اعمال سامانههای عملیات خوب بهداشتی (GHP) و تجزيه و تحليل خطر و نقاط كنترل بحراني (HACCP)، ایمنی زیستی و رفاه حیوانات در مزارع پرورش ماکیان تخمگذار، رعایت ضوابط بهداشتی و اعمال سامانههای عملیات خوب تولید (GMP) و HACCP در مراکز تولید و بستهبندی تخم ماکیان، رتبهبندی، شناسنامهدار کردن (برچسبزنی و قابلیت ردیابی)، حمل و نقل تخم ماکیان و فرآوردههای آن قابل حصول خواهد بود.
در این میان شناسنامهدار کردن، بستهبندی تخم ماکیان و رعایت زنجیره سرد از مرحله تولید تا عرضه به مصرفکنندگان، جایگاه ویژهای در حفظ سلامت، کیفیت خوراکی، بهداشتی و عمر ماندگاری تخم ماکیان در مدت نگهداری، حمل و نقل و عرضه دارد. از طرفی با حذف تخم ماکیان ناسالم و قرار گرفتن تخم ماکیان معیوب ولی قابل مصرف در زنجیره فرآوری و سالمسازی (نظیر پاستوریزاسیون) برای مصرف در صنایع، ضمن به حداقل رساندن ضایعات این محصول باارزش، کمک شایانی به سلامت مردم و بهداشت عمومی میکند.
بدینوسیله ضمن تقدیر فراوان از تلاشهای دفتر نظارت بر بهداشت عمومی و مواد غذایی سازمان دامپزشکی کشور در این زمینه و حسن اعتمادی که به انجمن تخم مرغ شناسنامهدار ایران در راستای بهبود اجرای این برنامه داشتهاند، امید است با تلاش، همکاری و پیگیری مجدانه تمامی دستاندرکاران به ویژه مراکز بستهبندی تخم مرغ بتوانیم پس از گذشت دو دهه از شروع این فعالیت در کشور شاهد شکوفایی حمل ونقل، توزیع و عرضه بهداشتی تخم مرغ در قالب بستهبندیهای مختلف باشیم و خدمتی شایان تقدیر برای حفظ حقوق بهداشتی و اقتصادی مصرفکنندگان از این طریق صورت دهیم.