واقعیت این است که تعدیل نیرو در شرایط عادی کاری دشوار است اما در میان بحران کرونا، این کار از لحاظ احساسی و شناختی بسیار سختتر است.
آینده نگر
*ربکا نایت، استاد دانشگاه وزلیَن (ایالت کانتیکات) در حوزه چالشهای مدیریتی
ضربهای که ویروس کرونا به بازار مشاغل زد بسیار عمیق بود و تبعاتش هم طولانیمدت است. مدیران از یک سو با استرس و ناراحتی ناشی از کنار گذاشتن بخشی از نیروهای خود مواجهاند و از سوی دیگر، درباره موقعیت خودشان دچار تردید و نگرانی میشوند. در برخی موارد، تعدیل نیرو تنها راه برای حفظ حیات سازمان است. در چنین شرایطی چطور باید احساس تقصیر را مدیریت کرد؟ چطور باید خبر تعدیل را به نیروهایی که امکان ملاقات رودررو با آنها وجود ندارد داد؟ هر مدیری برای آینده خودش چهکار میتواند بکند؟
واقعیت این است که تعدیل نیرو در شرایط عادی کاری دشوار است اما در میان بحران کرونا، این کار از لحاظ احساسی و شناختی بسیار سختتر است. جاشوا مارگولیس، استاد دانشکده بازرگانی هاروارد در این خصوص میگوید: «حجم زیاد بیاطمینانی و عدم قطعیت در این زمانه باعث میشود مدیران هم در تصمیمگیریها با معضلات بیشتری مواجه شوند. اگر قرار بر تعدیل نیرو باشد، مدیر مربوط میداند که از یک سو مسئولیت دارد سازمان تحت مدیریت خود را نجات بدهد و از سوی دیگر نمیتواند نیروهای خود را هم مورد بیتوجهی قرار دهد.»
تعدیل نیرو چقدر ضرورت دارد؟
توصیه مارگولیس این است که در زمان تصمیمگیری در خصوص تعدیل نیرو، ضرورت این کار را از جنبههای مختلف بررسی کنید. نیاز به کاهش هزینهها قابل درک است اما این نکته را نباید از نظر دور داشت که این شرایط، یک بحران مقطعی و رکود کوتاهمدت نیست؛ بلکه پاندمی کرونا یک لحظه تاریخی استثنایی است که روی اقتصاد کشورهای مختلف و نیز جوامع، مشاغل و زندگیهای مختلفی تاثیر دارد و واکنش به آن هم لزوما شباهتی به تصمیمگیریهای قبلی حرفهای مدیران نخواهد داشت. درواقع بهترین کار این است که مدیران و معاونان را جمع کنید و این پرسش را بررسی کنید که چه راههای دیگری برای کاهش هزینه وجود دارد و چگونه میتوان تبعات منفی بحران کرونا را در سازمان یا شرکت پخش کرد و از سرریز شدن آن روی یک مسئله خاص مثل هزینه حفظ کارکنان جلوگیری کرد. درواقع تعدیل نیرو باید جزو آخرین گزینهها باشد و ضرورت آن در حفظ حیات سازمان ثابت شده باشد.
اطلاعات جمع کنید
اگر به این نتیجه رسیدید که تعدیل نیرو ضروری است حتما خود را برای خبر کردنِ نیروهایی که قرار است تعدیل شوند آماده کنید. فکر کنید که چطور و در چه زمانی میتوانید این خبر ناگوار را به شکل انفرادی به اطلاع آنها برسانید و چه حرفی باید بزنید. قطعا این نیروها پرسشهای زیادی از شما خواهند داشت و بنابراین شما باید آمادگی لازم را برای پاسخگویی داشته باشید. اگر در ذهن خودتان به شفافیت لازم در خصوص اینکه قرار است چه بشود رسیده باشید، همه چیز آسانتر خواهد بود و استرس کمتری متوجه دو طرف خواهد شد. در این خصوص با بخش منابع انسانی و همچنین بخش حقوقی سازمان مشورت کنید تا قادر به پاسخگویی در خصوص سوالات مالی و حقوقی کارکنان تعدیلشده باشید.
انسان باشید
اگر ناچارید که خبر را به صورت مجازی بدهید، باید همدلی داشته باشید و با احترام با افراد تعدیلشده رفتار کنید و به آنها توضیح دهید که مشکل از آنها نبوده؛ بلکه شرایط بحرانی و رکود جهانی ناشی از کرونا باعث این تعدیل بوده است. نباید در لاک دفاعی فرو بروید و مثل یک روبات مکانیکی رفتار کنید. بلکه رفتاری که انتظار دارید در چنین شرایطی با خودتان بشود را نشان دهید. به حرفها و گلهگذاریهای نیروهای تعدیلشده گوش بدهید و اگر راه حلی برای آنها داشتید ارائه بدهید. نکته دیگر این است که در لفافه حرف نزنید و نیروهای تعدیلشده را بابت موقعیتشان گیج نکنید. جملاتی واضح و کوتاه و توضیحدهنده به کار ببرید و در عین حال سعی کنید لحنتان سرد نباشد.
پیشنهاد کمک بدهید اما زیادی نباشد
طبیعی است که موضعی همدلانه نسبت به نیروهای تعدیلشده داشته باشید و بخواهید به آنها کمک و مشاوره لازم را برسانید. این موضوع را باید در همان مکالمه اولیه به آنها بگویید. فرد تعدیلشده نیاز به زمان دارد تا با این خبر ناگوار کنار بیاید و شرایط خودش را بررسی کند. احتمالش هست که بعد از فکر کردن، سوالاتی برای او پیش بیاید. در این صورت، در دسترس باشید و اطلاعات لازم در مورد مزایای بیکاری و مسائل مشابه را در اختیار او قرار دهید. اما توجه داشته باشید که وعدههای توخالی یا قولهایی که میدانید شما و شرکت از عهدهشان برنمیآیید ندهید. حتما دلتان میخواهد که ناراحتی او را با وعدههایتان کم کنید اما اگر بعدا نتوانید این وعدهها را محقق کنید شرایط منفیتری به وجود خواهد آمد. یکی از جملاتی که خیلیها دوست دارند بگویند این است که وقتی اوضاع اقتصادی بهتر شود، نیروهای تعدیلشده دوباره جذب سازمان خواهند شد. اما از آنجایی که شما نمیدانید در آینده قرار است چه بشود، بهتر است چنین وعدههایی ندهید.