یکی از اولین چیزهایی که پس از اعمال مجدد تحریمها در سال 2018 از خیابانهای تهران ناپدید شد، فروشگاههای لباس بود. مراکز خرید معروف که سالها میزبان نمایندگیهای غیررسمی یا رسمی برندهایی مانند آدیداس و بنتون بودند، خالیشدند.
نمیتوان زمان بدتری برای شروع یک کسبوکار جدید در ایران در نظر گرفت. حتی قبل از اینکه کرونا در ایران شیوع پیدا کند، این کشور سال را در شرایطی متشنج با امریکا آغاز کرده و تحریمهای مختلف امریکا علیه این کشور اعمالشده بود. صنعت مد و طراحی لباس این روزها با مشکلات زیادی مواجه است. برند تجاری «کوی» (Koi) از ماه ژوئیه هزاران لباس و شلوار جین به فروش رسانده است. بلومبرگ گزارشی از مشکلات برندهای ساخت ایران منتشر کرده است.
طبق این گزارش، «ساخت ایران» به دنبال نابودی بازار نفت و تجارت جهانی به دلیل کووید 19 دچار مشکل شده است. در کشوری که زندگی بسیاری از مردم با چرخه محدودیتهای غربی گرهخورده است، برندهایی مانند کوی، شامپو زی، قهوه بونمانو ازجمله برندهای وطنی هستند که جای خالی کالاهای مصرفی را پرکردهاند.
آرمیتا قصابی 30 ساله و یکی از بنیانگذاران کوی میگوید: ما فقط میدانستیم که باید کارکنیم، چراکه خودمان و بسیاری از اطرافیانمان برای کارهای ساده و اساسی بسیار ناامید بودند.
کوی برای جبران نیاز مواد وارداتی، از پارچههای ریسیده شده در یک کارخانه نساجی در شهر خوی، در شمال غربی ایران استفاده میکند. به گفته قصابی نبود رقابت و هزینههای پایین نیروی کار، قیمتها را مقرونبهصرفه نگه میدارد و حاشیه سود خوبی باقی میگذارد.
ایران سالهاست که به مقاومت خود افتخار میکند. رهبری ایران هم با دکترین «اقتصاد مقاومتی» خود این سیاست را حفظ کرده است.
قبل از اینکه ترامپ به ریاست جمهوری امریکا برسد و تحریمها را دوباره علیه ایران وضع کند، توافق سال 2015 میان ایران و کشورهای 5+1 وعده بازگشتن ایران به بخشهای مختلف بینالمللی را داده بود.
یکی از اولین چیزهایی که پس از اعمال مجدد تحریمها در سال 2018 از خیابانهای تهران ناپدید شد، فروشگاههای لباس بود. مراکز خرید معروف که سالها میزبان نمایندگیهای غیررسمی یا رسمی برندهایی مانند آدیداس و بنتون بودند، خالیشدند.
ترکیبی از سقوط ناگهانی ارزش ریال، ضربه بزرگی به توان مصرفی مصرفکنندگان زد و درعینحال هم ممنوعیت واردات صدها کالای غیرضروری ازجمله پوشاک توسط دولت، این صنعت خردهفروشی را دچار مشکل کرد. کاهش واردات منجر به کمبود موارد پیشپاافتاده مانند مارکهای شامپوهای خارجی شد که باعث شد قیمتهای آنها سر به فلک بکشد.
نازنین در گفتگو با بلومبرگ عنوان کرد که خرید شامپوی زی را آغاز کرده است، چراکه دیگر توانایی خرید شامپوی اورئال را ندارد. حتی اگر او بتواند یکی از این شامپوها را پیدا کند، قیمتش 6 برابر بیشتر از دو سال گذشته شده است. به گفته او کیفیت تا حدی یکسان است.
مقامات ایرانی گفتهاند که بخش خصوصی باید گسترش یابد و صادرات به کشورهای همسایه را انجام دهند. اما بزرگترین صنایع تولید بومی ایران، مانند خودروسازان هنوز هم متأثر از تحریمها و گرفتار فساد هستند. در همین حال، ویروس کرونا تجارت مرزی را مختل کرده است. البته بیشتر شرکتهای کوچکتر بهتر عمل کردهاند حتی در شرایطی که تولید ناخالص داخلی ایران 12 درصد کمتر از سال 2018 قرار دارد.
امیرعلی صبور، مدیر ارتباطات بازاریابی سایت خرید آنلاین «باسلام» میگوید: طی دو سال گذشته مردم ایران به دنبال راهاندازی کسبوکارهای کوچک و فروش اجناسی بودهاند که خودشان تولید کردهاند. باسلام، پلتفرم خرید از تولیدکننده ایرانی است. به گفته صبور، این وبسایت خریداران را در تماس مستقیم با تولیدکنندگان و تأمینکنندگان قرار میدهد. تاکنون 48 هزار نفر در این پلت فرم ثبتنام کردهاند درحالیکه سال گذشته این آمار 4 هزار نفر بود.