عدم اثرگذاری رشد بازار سرمایه بر تورم به این معنا نیست که تغییر و تحولات ورود یا خروج نقدینگی به بازار سرمایه که منبعث از رشد یا رکود بازار سرمایه است، بر بیثباتی قیمتها و هجوم به بازار داراییها (طلا، خودرو، مسکن، ارز و...) و ایجاد التهابهای کوتاهمدت در این بازارها بیتأثیر است.
مرکز پژوهشهای مجلس چندی پیش در تحلیل تورم بهار نوشت: «تقریباً از دیماه 1398 و همزمان با رشد شدید شاخص بورس و ورود نقدینگی به این بازار، نرخ تورم از رشد نقدینگی فاصله گرفته است. این موضوع به این معناست که بازار دارایی فعلاً، باعث شده تورم کمتر از مقادیر مورد انتظار بوده و محتمل است در آینده نزدیک با خروج بخشی از منابع از بازار دارایی و ورود به بازار کالاهای مصرفی، موجب روند فزایندهتر نرخ تورم شود.»
حالا این مرکز در جدیدترین گزارش خود به این سوال جواب داده است که آيا رشد بازار سرمايه منجر به تورم ميشود؟ این گزارش نوشت: پس از رشد شاخصهای مربوط به بازار سرمایه در ماههای اخیر، یک نگرانی ایجادشده است مبنی بر اینکه رشد شاخصهای بازار سرمایه درنهایت منجر به ایجاد تورم و افزایش شاخص قیمت مصرفکننده خواهد شد. اثبات این ادعا و نگرانی نیازمند استفاده از مدلهای اقتصادسنجی برای تعیین جهت علیت و تفکیک سهم عوامل مختلف (ارز، رشد پول و...) مؤثر بر سطح عمومی قیمتهاست، در این خصوص باید توجه داشت چنین مطالعاتی تاکنون صورت نگرفته و نگرانیهای یادشده از حیث علمی اثبات نشده است.
این گزارش ادامه داد: گذشته از این، سازوکار قابل قبولی برای تبیین این رابطه علّی (تأثیر رشد شاخصهای بازار سرمایه بر تورم) قابلتصور نیست و ادبیات و نظریات اقتصادی نیز (بر اساس جستجوهای صورت گرفته) وجود چنین رابطه علّی را تبیین نکردهاند. اتفاقاً توجه به این مطلب که بازار سرمایه یک بازی جمع صفر است و درنهایت تأثیری بر متغیرهای بنیادین موجد تورم (پول و شبه پول) ندارد، میتواند نفیکننده چنین رابطه علّی باشد.
به عبارت روشنتر، اگر قیمت یک سهم رشد 200 درصدی را در یک روز تجربه کند با خرید این سهم، معادل قیمت سهام از سپرده خریدار کسر و به سپرده فروشنده آن افزوده خواهد شد و حجم پول و نقدینگی در اقتصاد تغییری نخواهد کرد. درصورتیکه فروشنده سهام مبلغ دریافتی از خریدار را از بازار سهام خارج کرده و صرف خرید کالا یا خدمات کند بازهم تقاضای کل بازار کالاها و خدمات تغییری نخواهد کرد، زیرا قدرت خرید خریدار سهام در بازار کالاها و خدمات کم شده است. درصورتیکه فروشنده سهام مجدداً سهام دیگری خریداری کند و خروج پول از بازار سهام اتفاق نیفتد که اساساً موضوع سرایت قدرت خرید به بازار کالا و خدمات منتفی است. ذکر این نکته ضروری است که عدم اثرگذاری رشد بازار سرمایه بر تورم به این معنا نیست که تغییر و تحولات ورود یا خروج نقدینگی به بازار سرمایه که منبعث از رشد یا رکود بازار سرمایه است، بر بیثباتی قیمتها و هجوم به بازار داراییها (طلا، خودرو، مسکن، ارز و...) و ایجاد التهابهای کوتاهمدت در این بازارها بیتأثیر است.