فاصلهگیری باعث شد که بخشی از اقتصاد کشورها ضررهای جبرانناپذیر بخورند و حتی به ورشکستگی دچار شوند
برایس بسچایک/ تحلیلگر اقتصادی/ترجمه:آینده نگر
صنعت جهانی گردشگری امسال دستکم 1.2 تریلیون دلار خسارت خواهد خورد. بر اساس گزارش کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل، این حجم زیاد ضرر اقتصادی صنعت گردشگری به علت عالمگیری ویروس کرونا و محدودیتهای شدید سفر و همچنین نگرانی مسافران از واگیری بیماری کوویدـ19 است.
خسارت صنعت گردشگری معادل 1.5 درصد اقتصاد جهانی است و اگر وضعیت به همین منوال بماند و محدودیتها تا ماه مارس سال 2021 ادامه پیدا کند، میتواند بسیار زیادتر شود و به 3.3 تریلیون دلار نیز برسد. طبق کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل که دفتر مرکزی آن در ژنو قرار دارد، این ضرر عظیم صنعت گردشگری روی کشورهای در حال توسعه و کشورهای جزیرهای هستند اثر مخرب بسیار شدیدتری خواهد داشت. این نهاد بینالمللی هشدار داده است که سقوط صنعت گردشگری میتواند به بهای 11 درصد تولید ناخالص داخلی کشور جاماییکا و 9 درصد تولید ناخالص داخلی کشور تایلند تمام شود. سایر نقاط گرم و ساحلی و استوایی جهان مثل کنیا، مصر و مالزی نیز بیش از 3 درصد تولید ناخالص داخلی خود را از دست خواهند داد.
مشکل دیگر اینجاست که برخی از کشورها در تولید اشتغال بهشدت به گردشگری وابستهاند و اگر صنعت گردشگری در آنها ضربه بخورد، فرصتهای شغلی زیادی را نیز از دست میدهند. بنابراین کاهش درآمد کشورها به این معنی خواهد بود که نرخ بیکاری نیز در کشورهایی که بالقوه خسارت بیشتری میخورند افزایش مییابد. از سوی دیگر، میزان دستمزدها نیز در این کشورها کاهش پیدا خواهد کرد. با این روند، دستمزدها در تایلند 12 درصد، در جاماییکا 11 درصد و در کرواسی 9 درصد کاهش پیدا میکند. گزارش سازمان ملل میگوید که کشورهای ثروتمندتر که اقتصادهای متنوعتری دارند، همچون فرانسه، یونان، ایتالیا، پرتغال، اسپانیا و آمریکا میتوانند خسارتهای میلیارددلاری ناشی از رکود گردشگری را از جانب بقیه حوزههای اقتصادی تاحدی جبران کنند و دوام بیاورند اما کشورهایی که وابستگی زیادی به گردشگری دارند یا گردشگری تنها محل درآمد اصلی آنهاست بهشدت آسیب خواهند دید.
از سوی دیگر، کشورهای اروپایی نیز که تاحدی از خسارت خوردن ناشی از رکود گردشگری در امان هستند هم با کاهش درآمدهای شدید در این حوزه مواجه شدهاند. حالا که برای مثال برج ایفل بهتدریج در حال بازگشایی است، فرانسویها هنوز نمیتوانند میزبان مشتریان خیلی خوبی باشند که قبلا از جانب آنها درآمد زیادی کسب میکردند. این مشتریها آمریکاییهایی بودند که با پروازهای دو طرف اقیانوس اطلس به اروپا میآمدند و پولهای خود را آنجا خرج میکردند. اما حالا با عالمگیری ویروس کرونا، پروازهای با قیمت مناسب از آمریکا به اروپا نمیآید.
از سوی دیگر، اتحادیه اروپا نیز برای رعایت مسایل بهداشتی اعلام کرده است که آمریکا به اندازه کافی برای مقابله با ویروس کرونا تلاش نمیکند و بنابراین محدودیتهای سفر از آمریکا به اروپا را تشدید کرده است. آنچه معلوم است این است که مقامات اروپایی محدودیت سفر از آمریکا را برنخواهند داشت تا هنگامی که وضعیت مرگومیر ناشی از کوویدـ19 به وضعیت پایدار و امنی برسد. برعکس، در هفتههای اخیر اروپا محدودیتهای پذیرش مسافر از کشورهایی چون استرالیا، کانادا، ژاپن و نیوزیلند را تسهیل کرده است اما همچنان در آمریکا اوضاع وخیم است و اروپاییها نیز احتیاط به خرج میدهند.
در سال 2018، فرانسه کشوری بود که بیشترین گردشگر خارجی را جذب کرده بود و بر اساس آمار سازمان جهانی گردشگری وابسته به سازمان ملل، یکی از چهار کشوری در اتحادیه اروپا به شمار میرود که در میان 10 کشور جهان با بیشترین گردشگری خارجی قرار دارند. در این ردهبندی آمریکا در رتبه سوم قرار دارد که بخشی از آن بهعلت مسیرهای راحت و ارزان پروازی است که در دو سوی اقیانوس اطلس برقرار شده است و همین پروازها بیشترین سود شرکتهای هواپیمایی را نیز تشکیل میدهند.
بعد از اینکه شیوع ویروس کرونا در مقیاس جهانی به وضعیت بحرانی رسید، دولتهای کشورهای جهان تلاش کردند که نوعی ماندن اجباری در خانه را برقرار کنند تا فاصلهگیری اجتماعی بتواند تاحدودی مانع از انتقال ویروس و شیوع بیماری شود. اما همین فاصلهگیری باعث شد که بخشی از اقتصاد کشورها ضررهای جبرانناپذیر بخورند و حتی به ورشکستگی دچار شوند. یکی از این حوزهها گردشگری و صنایع وابسته به گردشگری همچون صنعت هواپیمایی مسافربری بود. اما آنطور که سازمان ملل پیشبینی کرده کشورهایی که راههای درآمد عمده آنها منحصرا به گردشگری ختم میشود در ماههای آینده و حتی در سال 2021 با مشکلات شدید اقتصادی مواجه خواهند بود و باید فکری برای کمک به آنها انجام داد وگرنه تبعات آن جامعه بینالمللی را نیز درگیر خواهد کرد.
منبع: بلومبرگ بیزینسویک