تا همین چند وقت پیش مالکان بخشی از روزنامهها خانوادههای ثروتمندی بودند که دههها در این صنعت حضور داشتند. وارن بافت به عنوان پلی میان نسل جدید و قدیم صاحبان روزنامهها عمل میکرد. او به نقش روزنامهها در جامعه اعتقاد داشت اما به نسل قبلی صاحبان این صنعت خیلی هم خوشبین نبود. او در نامهای به سهامداران شرکت در سال ۲۰۱۵ نوشت: «اگر اسبها سهامدار و تصمیمگیر بودند، احتمالا صنعت خودرو نداشتیم!»
آینده نگر/ منبع: بلومبرگ بیزینسویک
علاقه وارن بافت - موفقترین سرمایهگذار دنیا - به روزنامهها بر کسی پوشیده نیست. او نه فقط صاحب چندین روزنامه آمریکایی بود، که خود را معتاد به روزنامهخوانی توصیف میکرد و با خوشی از خاطراتش به عنوان روزنامهرسان در زمان نوجوانی یاد میکرد. او حتی سالهای سال در نشست سالانه شرکت سرمایهگذاریاش برکشایر هاتاوی مسابقه پرتاب روزنامه برگزار میکرد.
حالا او دارد بیخیال روزنامهها میشود. در ۲۹ ژانویه شرکت لی انترپرایزز اعلام کرد که ۳۱ روزنامه و چندین مجله شرکت برکشایر را به قیمت ۱۴۰ میلیون دلار میخرد. طبق قرارداد ملک روزنامهها در اختیار برکشایر هاتاوی خواهد ماند و آنها را به شرکت لی اجاره خواهد داد. وارن بافت روزنامهها را به شکل قسطی به لی انترپرایزز فروخته تا در دورانی که این صنعت اوضاع خیلی خوبی ندارد آنها بتوانند به حیات خود ادامه بدهند.
با این حال این خرید و فروش، خبری ناامیدکننده برای آنهایی است که به روزنامهها علاقه دارند یا زندگیشان به آنها وابستهاند. در دورهای که صندوقهای پوشش ریسک و شرکتهای سرمایهگذاری بیشتری روزنامهها را تصاحب میکنند، وارن بافت به عنوان کسی که به ماموریت روزنامهها ایمان داشت و سرمایهاش را هم داشت که به آنها کمک کند شناخته میشد. و او را به خاطر صبرش هم میشناسند، که قبلا گفته بود «حتی به فروش کسب و کارهای زیرمتوسطش هم بیمیل است.» تام جونز، نویسنده حوزه رسانه در مرکز تحقیق و آموزش روزنامهنگاری مشهور Poynter چند روز پیش نوشت: «وقتی یکی از ثروتمندترین مردان زمین نسبت به آینده روزنامهها بدبین شده، روزنامهها چه سرنوشتی خواهند داشت؟»
دوران بافت به عنوان سلطان روزنامهها پنج دهه پیش آغاز شد، زمانی که «اوماها سان» را در شهر زادگاهش تصاحب کرد. در طول سالهای بعد این سرمایهگذار میلیاردر میگفت که با وجود افول تیراژ و درآمد از تبلیغات، روزنامههای محلی هنوز مزایایی دارند. او مثلا در نامه به سهامدارانش نوشته بود: «اگر میخواهید بدانید که در شهرتان چه میگذرد، چه اخبار درباره شهردار یا مالیاتها باشد یا تیم فوتبال مدرسه، هیچ چارهای جز خرید روزنامه محلی ندارید.»
اما همچنان که خوانندههای روزنامهها به اینترنت کوچ کردند نظرات او درباره آینده روزنامهها بدبینانهتر شد. مجلات و روزنامههای او هم شروع به کاهش تعداد کارکنان کردند. در سال ۲۰۱۲ برکشایر روزنامه News & Messenger را در مناسس، ویرجینیا تعطیل کرد. دو سال پیش بافت گفت از این متعجب شده که افول تیراژها همچنان ادامه دارد. چارلی مانگر، شریک تجاری بافت در دیدار سالانه سهامداران برکشایر در ۲۰۱۸ گفت که در مورد سرمایهگذاریشان روی روزنامهها احتمالا احساسات روی قضاوتشان تاثیر گذاشته است. «افول سریعتر از چیزی بود که ما فکر میکردیم. میتوان گفت که این جزو پیشبینیهای اقتصادی خوب ما نبود. احتمالا ما به خاطر عشقمان به روزنامهها دچار اشتباه محاسباتی شدیم.»
خروج بافت از صنعت روزنامه البته باعث غافلگیری جدی نشد. او خیلی آرام به این سمت حرکت میکرد. حدود ۱۸ ماه پیش، برکشایر از شرکت لی که صاحب «سنت لوئیس پست دیسپچ» و ۴۰ روزنامه محلی دیگر است خواست که مدیریت اکثر روزنامههایش را بر عهده بگیرد. بافت همان موقع در بیانیهای اعلام کرد که مطمئن است که امپراتوری روزنامههایش را به دست تیم مناسبی سپرده است: «ما هیچ تمایلی به فروش گروهمان به کسی دیگری نداریم، به یک دلیل ساده: ما اعتقاد داریم که لی بهترین گزینه برای مدیریت وضعیت در دوره پرچالش این صنعت است.»
اما ماجرا به این جذابیت که بافت تصویر کرده نیست. به زودی روزنامههای اواز طرف سرمایهگذاران تحت فشار قرار خواهند گرفت. درست ساعاتی پیش از اعلام قرارداد برکشایر با لی، اعلام شد که امانجی انترپرایزز ۵.۹ درصد از سهام لی را خریده و به سومین سهامدار بزرگ این شرکت تبدیل شده است. امانجی انترپرایزز اعلام کرد که میخواهد با مدیریت لی درباره موضوعات مختلف از جمله قرارداد با برکشایر صحبت کند.
اکثریت سهام امانجی انترپرایزز در اختیار الدن گلوبال کپیتال در نیویورک است که یک صندوقهای پوشش ریسک (hedge fund) محسوب میشود و ۵۰ روزنامه از جمله دنورپست را در اختیار دارد. این شرکت به کاهش بودجه روزنامههایش و در نتیجه اخراج روزنامهنگارانش مشهور است. روزنامهنگاران این روزنامهها چند وقت پیش در اعتراض به این روند در بیرون دفتر نیویورک شرکت جمع شدند و پلاکاردهایی مثل «یا سرمایهگذاری کن یا همین حالا بفروش» و «تحریریهها را خالی نکن» در دست داشتند. الدن به درخواست ما برای پاسخ دادن به این اتهامات جوابی نداد.
سرمایهگذاری اخیر الدن میتواند آغاز جنگی بر سر سرنوشت روزنامههای برکشایر و دیگر سرمایههای لی باشد. الدن میتواند سهام بیشتری از لی را بخرد، قدرت تصمیمگیری در هیئت مدیره پیدا کند و بودجه و تعداد کارکنان این روزنامهها را کاهش دهد. سال پیش الدن تلاش کرد تا شرکت هلدینگ گانیت را بخرد که مالک دهها روزنامه از جمله USA Today است و البته ناموفق بود. (شرکت سرمایهگذاری نیو مدیا گانیت را خرید.) در ماه نوامبر الدن ۳۲ درصد سهام شرکت تریبیون پابلیشینگ را خرید و تبدیل به بزرگترین سهامدار آن شد. تریبیون پابلیشینگ مالک دهها روزنامه مهم از جمله شیکاگو تریبیون، بالتیمور سان و نیویورک دیلی نیوز است. در واکنش به این حرکت، در ماه ژانویه دو روزنامهنگار از روزنامههای زیرمجموعه تریبیون یادداشتی در نیویورکتایمز منتشر کردند و نوشتند که تاثیر آلدن میتواند باعث شود «شیکاگو تریبیون به شبحی از گذشتهاش تبدیل شود.»
الدن فقط یکی از چندین شرکت وال استریت است که کنترل صنعت روزنامه را در دست گرفتهاند. شرکت مدیریت سرمایه گاتام یکی دیگر است که ناشر میامی هرالد را خریده است. گروه سرمایهگذاری نیو مدیا پس از ادغام با گانیت به بزرگترین شرکت صاحب روزنامه در آمریکا مبدل شد.
استراتژی این شرکتهای مالی در خرید روزنامهها، بالابردن تعداد روزنامههای زیرمجموعه خود است تا اول درآمد بیشتری نصیبشان شود، بعد با مرکزی کردن سیستم مدیریت و اخراج روزنامهنگاران هزینهها پایین آورده شود. البته گروهی از این سرمایهگذاران استراتژیهای اضافی برای پول درآوردن از این روزنامهها دارند. مثلا الدن در کار ملک هم هست و دفاتر روزنامهها و چاپخانههایشان را میخرد و اجاره میدهد.
یک دلیل دیگر اینکه چرا این موسسات مالی - و نه دیگر شرکتها - هستند که روزنامهها را میخرند این است که آنها اصولا در اخراج کارکنان و دیگر رفتارهای خشن با شرکتها استادند و میتوانند به راحتی وضعیت کسب و کارها را تغییر دهند.
تا همین چند وقت پیش مالکان بخشی از روزنامهها خانوادههای ثروتمندی بودند که دههها در این صنعت حضور داشتند. وارن بافت به عنوان پلی میان نسل جدید و قدیم صاحبان روزنامهها عمل میکرد. او به نقش روزنامهها در جامعه اعتقاد داشت اما به نسل قبلی صاحبان این صنعت خیلی هم خوشبین نبود. او در نامهای به سهامداران شرکت در سال ۲۰۱۵ نوشت: «اگر اسبها سهامدار و تصمیمگیر بودند، احتمالا صنعت خودرو نداشتیم!»
البته بافت برخلاف جف بزوس و پاتریک سون-شیونگ صاحبان میلیاردر واشنگتن پست و لس آنجلس تایمز با پول سرشار خود وضعیت روزنامههایش را دگرگون نکرده بود. اصولا روزنامههای بافت در برابر تغییرات این صنعت مقاوم بودند. مثلا اوماها ورلد هرالد - روزنامه زادگاه بافت - تا همین سال ۲۰۱۶ نسخه عصر هم چاپ میکرد!
روزنامهنگاران ورلد هرالد نسبت به خریدهشدن توسط لی انترپرایزز نظر خوشی نداشتند. تاد کوپر که رهبر اتحادیه کارکنان این روزنامه است میگوید با بافت در ارتباط بوده شاید اتحادیه بتواند خریدار دیگری برای روزنامه پیدا کند. «ما احساس میکردیم بهترین راه برای حفظ روزنامه و آینده روزنامهنگاری این است که یک مالک محلی برایش پیدا کنیم، یا موسسهای غیرانتفاعی.»
اما خبر نهایی شدن فروش به لی حتی او را هم غافلگیر کرد. بافت سرمایهداری بود که رابطهای دور و دراز با این صنعت داشت اما او هم نتوانست کاری کند. کوپر میگوید: «او عاشق روزنامهنگاری بود و شاید هنوز هم عاشقش باشد. اما او بالاخره اهل عدد و رقم است.»
